Portal środowiska akademickiego i naukowego

18 listopada 2010

Konferencja Rektorów Uniwersytetów Polskich

Parametryzacja i nowelizacja

Pierwsze w tym roku akademickim posiedzenie KRUP odbyło się w Uniwersytecie Łódzkim w dniach 11-12 października. Dodatkową okazją do zaproszenia do Łodzi rektorów uniwersytetów było wręczenie doktoratu honoris causa przewodniczącemu Komisji Europejskiej José Manuelowi Barroso (patrz s. ). Obrady odbywały się w dodanym do użytku 2 lata temu, najnowocześniejszym budynku – marmur, szkło, nowoczesna architektura, kształt paragrafu - wydziału prawa w Polsce.

Głównymi merytorycznymi tematami posiedzenia była dokonana niedawno ocena parametryczna jednostek naukowych oraz nowelizacja ustawy o szkolnictwie wyższym i ustawy o stopniach i tytułach. Parametryzacja budzi wiele kontrowersji. Przeszeregowała ona pozycję wielu jednostek, ale już 160 z nich złożyło odwołania od jej wyników. O założeniach, jakie towarzyszyły tworzeniu klasyfikacji, mówił były wiceminister Jerzy Szwed. Przede wszystkim przeprowadzono ją po to, aby po 5 latach od poprzedniej dokonać aktualnej weryfikacji pozycji jednostek. Oceny dokonywała Rada Nauki, którą na posiedzeniu reprezentował jej przewodniczący prof. Kazimierz Stępień. Ocena opierała się na ankietach nadesłanych przez jednostki, a szereg parametrów było długo dyskutowanych i budziło spory, np. czy punkty za wartość wdrożeń nie za bardzo premiują jednostki badawczo-rozwojowe. Zgodnie ze zmianami, jakie wprowadziła ustawa o finansowaniu nauki, Rada Nauki z końcem roku 2010 kończy swoje funkcjonowanie. W to miejsca po połączeniu z dotychczasową Radą Główną Szkolnictwa Wyższego powstanie Rada Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Do kategoryzacji odnosił się też nowy wiceminister nauki prof. Maciej Banach. Deklarował szczegółową analizę jej wyników i wypracowywanie powszechnie akceptowanych reguł. Kontrowersje wzbudzały też współczynniki przeliczeniowe. Dla PAN zostały ustalone na 1. Postulowano, by dla uniwersytetów wzrosły z 0,3 do 0,4, a dla JBR spadły z 0,7 do 0,6. Parametryzacja nie powinna być liniowa, a jej zasady muszą premiować rzeczywiście najlepszych – mówiono w dyskusji.

Drugą z rozważanych gorąco kwestii była skierowana do Sejmu nowelizacja Prawa o szkolnictwie wyższym oraz ustawy o stopniach i tytułach. Zastrzeżenia budziły kwestie jawnego głosowania w procesie habilitacyjnym oraz powoływania, oprócz promotora, pomocnika promotora, którego udział byłby traktowany w dokonaniach naukowych tak, jak promotorstwo (tu pojawiały się jednak głosy widzące sensowność takiego rozwiązania np. w naukach matematyczno-fizycznych). Najwięcej kontrowersji wzbudzała jednak możliwość przyznawania przez rektora (także uczelni niepublicznych) pełnych praw profesorskich pracownikom ze stopniem doktora. To przypomina praktyki z lat minionych – mówiono.

Prof. Jerzy Woźnicki przedstawił prace Forum Ekspertów, ciała powołanego przez minister nauki, które pod przewodnictwem wiceministra prof. Zbigniewa Marciniaka ma kontynuować prace nad narodową strategią rozwoju szkolnictwa wyższego do roku 2020. W jego skład wchodzą przewodniczący wszystkich najważniejszych instytucji związanych ze szkolnictwem wyższym i otoczenia gospodarczego.

Ważnym tematem na konferencji była kontrola zarządcza. To zupełnie nowe pojęcie, a obowiązek jej wprowadzenia w szkołach wyższych wprowadziła ustawa o finansach publicznych z roku 2009. Kontrola zarządcza to procesowe podejście do zarządzania we wszystkich jego wymiarach. Waldemar Siwiński, szef Fundacji Perspektywy, a zarazem wiceprezes International Ranking Expert Group zaprezentował cały szereg działań mających zobiektywizować rankingi światowe i europejskie. Jedną z ważniejszych jest inicjatywa Komisji Europejskiej pod nazwą U-Multirank.

(as)