Aktualności
Badania
24 Marca
Źródło: www.uj.edu.pl
Opublikowano: 2023-03-24

Jeszcze bardziej plastyczny mózg

Osoby niewidome lepiej niż osoby widzące wyczuwają bicie własnego serca – dowodzą najnowsze badania polsko-szwedzkiego zespołu naukowców. Wyniki mogą sugerować, że po utracie wzroku plastyczność mózgu prowadzi do lepszej zdolności odczuwania sygnałów z wnętrza ciała.

Od jakiegoś czasu wiadomo, że mózg jest niezwykle plastycznym organem. Gdy na przykład utracimy wzrok, to obszary naszego mózgu odpowiedzialne za przetwarzanie bodźców wzrokowych mogą się przekształcić tak, aby zacząć przetwarzać bodźce słuchowe. Utrata jednego zmysłu sprawia więc, że inne zostaną wyostrzone, a to właśnie dzięki temu, że mózg plastycznie przystosowuje się do nowej sytuacji.

W najnowszym numerze Journal of Experimental Psychology: General opisano raport z eksperymentu, w którym wzięły udział osoby widzące i niewidome. Przebadano w nim 36 niewidomych i 36 widzących ochotników dobranych pod względem wieku i płci.

Chcieliśmy sprawdzić zdolność badanych do wyczuwania bicia własnego serca poprzez liczenie jego uderzeń, a co za tym idzie, czy osoby niewidome mają lepsze wyczucie swojego ciała – tłumaczy mgr Dominika Radziun, pierwsza autorka publikacji i absolwentka Instytutu Psychologii Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Badani otrzymali instrukcję, aby skupić się wyłącznie na odczuciu bicia serca, nie mogli też sprawdzać swojego pulsu ręcznie. Zadanie było proste – należało policzyć uderzenia własnego serca przez kilka krótkich okresów, których długości osoby badane nie znały. Następnie badacze prosili o podanie liczby uderzeń, którą porównywali z rzeczywistą, zarejestrowaną liczbą uderzeń serca. Uczestnicy mieli też ocenić w skali 0–10 to, jak dobrze, ich zdaniem, wykonali zadanie.

Badanie pokazało, że osoby niewidome są dokładniejsze w odczuwaniu bicia serca niż osoby widzące. Co istotne, nie zaobserwowaliśmy różnic między grupami w ocenie, jak dobrze wykonali zadanie, ani w ilości uderzeń serca na minutę – relacjonuje Radziun.

Uzyskane wyniki pozwalają przypuszczać, że niezwykła zdolność zaobserwowana u osób niewidomych prawdopodobnie odzwierciedla ich wyższą wrażliwość na sygnały z wnętrza ciała.

To istotny krok w badaniach nad plastycznością mózgu. Dowiedliśmy, że u osób niewidomych wyostrza się nie tylko słuch i dotyk, jak wiemy z wcześniejszych badań, ale także dostęp do sygnałów z wnętrza ciała. To z kolei pozwala nam lepiej zrozumieć, w jaki sposób osoby niewidome postrzegają swoje emocje przy braku informacji wzrokowej – przekonuje współautor artykułu prof. Marcin Szwed, którego laboratorium bierze udział w badaniach.

Opisywany eksperyment jest częścią większego projektu badawczego dwóch grup zainteresowanych percepcją ciała (Karolinska Institutet) i plastycznością mózgu (SzwedLab w Instytucie Psychologii UJ). W kilku takich próbach podjęto temat praktycznie niezbadany: w jaki sposób osoby niewidome postrzegają własne ciała.

To projekt o wielkim potencjale. Badamy percepcję sygnałów płynących z wewnątrz ciała, zmysł dotyku jako narzędzie komunikacji społecznej, sposób, w jaki te zmysły wchodzą między sobą w interakcje, a także neuroanatomiczne podstawy tych procesów – relacjonują naukowcy.

Ambicją badaczy jest przedstawienie pierwszego szczegółowego opisu różnic i podobieństw między osobami niewidomymi i widzącymi w różnych aspektach postrzegania ciała.

źródło: UJ

Dotykając wzrokiem

Dyskusja (0 komentarzy)