Aktualności
Badania
22 Stycznia
Źródło: www.pixabay.com
Opublikowano: 2024-01-22

Sztuczna inteligencja – czego obawiają się kobiety?

Tylko 40% kobiet podziela opinię, że sztuczna inteligencja zwiększy produktywność, a 3/4 jest zdania, że AI nie wpłynie pozytywnie na work-life balance poprzez efektywniejsze wykorzystanie czasu pracy – wynika z badań przeprowadzonych przez naukowców z Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu.

Szybki rozwój sztucznej inteligencji w niespotykanym dotąd tempie zmienia krajobraz rynku pracy i gospodarki. AI czyni pracę bardziej wydajną, inteligentną i przystosowującą się do zmieniających się wymagań współczesnego rynku. Pojawiają się jednak wyzwania związane np. z akceptacją sztucznej inteligencji w pracy zawodowej. Coraz częściej obawy wyrażane przez pracowników nie dotyczą konieczności opanowania nowych umiejętności w zakresie obsługi AI, ale etycznych dylematów powiązanych z wykorzystaniem sztucznej inteligencji, w tym zastąpieniem ludzi przez algorytmy i utratą miejsc pracy. Obawy te nie są bezpodstawne.

Obecna rewolucja technologiczna w zakresie wykorzystania sztucznej inteligencji naznaczona jest licznymi wyzwaniami społecznymi, w tym kwestiami dyskryminacji zatrudnieniowej ze względu na płeć, nierównym wynagrodzeniem mężczyzn i kobiet wynikającym z mniejszego odsetka kobiet pracujących w przemyśle technologicznym oraz wykluczeniem cyfrowym ze względu na miejsce zamieszkania, wiek czy niepełnosprawność. Stereotypy i oczekiwania społeczne również przyczyniają się do niedostatecznej reprezentacji kobiet w określonych branżach i na stanowiskach kierowniczych, zwłaszcza tych wymagających szczególnie zaawansowanych umiejętności cyfrowych – przyznaje dr hab. Beata Jęchorek-Woźniak z Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu.

Dodaje, że w 2022 roku zwolnienia w Big Tech pochłonęły ponad 150 tys. stanowisk pracy, a Goldman Sachs w raporcie z 2023 roku przewiduje, że docelowo sztuczna inteligencja wpłynie na utratę lub degradację ponad 300 milionów stanowisk pracy. Kilka lat wcześniej, w 2018 roku, McKinsey opublikował raport, w którym szacował, że ewolucja sztucznej inteligencji może spowodować wyparcie z rynku pracy 400 milionów pracowników na całym świecie. W publikacjach naukowych nie kwestionuje się wniosku, że AI zmieni rynek pracy. Ścierają się za to dwie koncepcje odnoszące się do skali i kierunku wpływu zachodzących zmian. Zaczynają pojawiać się opinie, że AI w najbliższym dwudziestoleciu będzie w stanie zastąpić ludzi przy wykonywaniu większości prac niezależnie od poziomu ich kwalifikacji.

Eksperci podkreślają, że sztuczna inteligencja ma uzupełniać pracę ludzkich pracowników, a nie ich zastępować. W perspektywie krótko i średnio terminowej takie twierdzenia są w pełni uzasadnione. Jednak wypowiedzi i prognozy długoterminowe nie są już tak jednoznaczne – zauważa dr hab. Waldemar Rydzak z UEP.

Analizując amerykański rynek pracy, badacze dotarli do danych opublikowanych przez McNeilly w 2023 roku, które wskazują, że prawie 80% aktywnych kobiet pracuje w zawodach narażonych na automatyzację za pośrednictwem generatywnej sztucznej inteligencji, podczas gdy w przypadku mężczyzn odsetek ten wynosi 58%. Główną przyczyną tej dysproporcji jest wyższy odsetek kobiet zatrudnionych na stanowiskach umysłowych.

W Polsce, a także w Rumunii, Bułgarii, na Węgrzech i we Włoszech, kobiety wykazują najniższy poziom uczestnictwa w gospodarce cyfrowej i społeczeństwie cyfrowym (Women in Digital, 2021). Mimo tego, że mamy silną reprezentację kobiet w STEM (43% absolwentek kierunków studiów związanych z inżynierią i matematyką to kobiety), tylko ok. 22% kobiet zatrudnionych jest w branżach technologicznych.

O postawy wobec AI naukowcy z Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu zapytali pracujące Polki w badaniu przeprowadzonym w ostatnim kwartale 2023 roku. Co trzecia respondentka deklaruje, że korzysta z AI prywatnie lub w pracy zawodowej (37%). Lepiej wykształcone, mieszkające w większych miastach, ale także młodsze oraz z mniejszym stażem pracy częściej dostrzegają korzyści z użytkowania AI. W odniesieniu do różnych aspektów pracy kobiety uważają, że wpływ sztucznej inteligencji jest wyraźny w obszarach wspierania umiejętności cyfrowych i kształcenia ustawicznego, natomiast w mniejszym stopniu oddziałuje na ich pozycję na rynku pracy.

Respondentki twierdziły, że AI może potencjalnie zwiększyć efektywność wykorzystania czasu pracy, zautomatyzować czynności biurowe, poprawić dostęp do zasobów cyfrowych poprzez szybsze przetwarzanie informacji oraz zwiększyć produktywność pracy (40%). Jednak co ciekawe, kobiety nie wierzą, że mimo poprawy efektywności, sztuczna inteligencja znacząco przyczyni się do poprawy równowagi między ich życiem zawodowym a prywatnym. Aż 3/4 badanych jest zdania, że AI nie wpłynie pozytywnie na work-life balace.

Co zaskakujące, prawie co druga kobieta korzystająca ze sztucznej inteligencji zgłasza brak przejrzystości i trudności w zrozumieniu algorytmów sztucznej inteligencji. Ponad połowa kobiet obawia się, że wykorzystanie sztucznej inteligencji może skutkować utratą umiejętności osobistych i relacji międzyludzkich (56%), ograniczy możliwość wykonywania pracy kreatywnej (53%) oraz zwiększy poziom bezrobocia poprzez automatyzację rutynowych czynności (50%). Co piąta respondentka jest zdania, że wykorzystanie AI może wpłynąć na obniżenie wynagrodzeń oraz pogorszyć ich status zawodowy.

Wyniki badania ukazały się na łamach czasopisma Human Technology.

źródło: UEP

Dyskusja (0 komentarzy)