Aktualności
Badania
12 Lutego
Opublikowano: 2024-02-12

UPP wiedzie prym w badaniach nad birdwatchingiem

Birdwatching albo ptasiarstwo to aktywność związana z obserwacjami ptaków dla przyjemności. Jak pokazuje najnowsza publikacja tureckich naukowców, w badaniach nad tym zjawiskiem kluczową rolę odgrywają uczeni z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu.

Birdwatching staje się coraz popularniejszy. Wielu badaczy obserwuje już nie tylko ptaki, ale również… ptasich obserwatorów. To coś z pogranicza ornitologii, czyli nauki o ptakach, socjologii i psychologii. Najnowsza praca dotycząca badań nad obserwacją ptaków, autorstwa Sanaz Tamimzadeh i Çağıl Hale Özel z tureckiego Uniwersytetu Anadolu, pokazuje współczesne trendy w tej dziedzinie i kluczową rolę Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu.

Badania objęły okres blisko półwiecza – od 1976 do 2023 roku. Do oceny 474 artykułów opublikowanych w tym czasie wykorzystały zaawansowane techniki analizy bibliometrycznej, korzystając z platformy Web of Science i oprogramowania VOSviewer. Wyniki nie tylko ujawniły obecny stan badań nad obserwacją ptaków, ale także wskazały na rosnące zainteresowanie tą dziedziną, wynikające ze zwiększającej się świadomości konieczności ochrony bioróżnorodności oraz roli obserwacji ptaków w promowaniu ekoturystyki. Analiza sieci współautorstwa
przeprowadzona w ramach studium wskazała, że Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu jest – obok Uniwersytetu w
Tybindze – najaktywniejszą uczelnią w tej dziedzinie. Znalazł się pośród uczelni z Niemiec, Czech, Hiszpanii, Tajwanu, Meksyku i Finlandii, w których birdwatchingiem zajmuje się najwięcej naukowców.

To dla nas olbrzymie zaskoczenie, ale i wyróżnienie, bo oznacza, że nasza praca jest dostrzegana, ba stawiana jako wzór do naśladowania – komentuje prof. Piotr Tryjanowski z Katedry Zoologii Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, którego nazwisko w prezentowanej pracy pojawia się kilkukrotnie.

Wraz z Christophem Randlerem, Naomi Staller i Davidem Scottem został wskazany jako wiodący autor w badaniach
nad obserwacją ptaków, na podstawie liczby opublikowanych dokumentów i cytowań. Warto również wspomnieć, że prof. Tryjanowski prowadzi szeroko zakrojoną współpracę właśnie z tymi najbardziej aktywnymi badaczami.

Publikacja pokazuje, że głównymi obszarami badań nad obserwacją ptaków są ochrona, turystyka i citizen science. Zdaniem poznańskiego naukowca, to dowód na ewoluującą dynamikę tej dziedziny.

To swoisty paradoks, że już nie tylko same ptaki, przecież fascynujące organizmy, ale ludzie je obserwujący również są obiektami naukowej refleksji. Ma to znaczenie nie tylko teoretyczne, powiedzmy z pogranicza socjologii, ale i jak najbardziej aplikacyjne – wykorzystywane chociażby w turystyce. Obserwatorzy ptaków to bowiem często zamożni i niezwykle zdeterminowani turyści, a ich udział w turystycznym torcie wzrasta z roku na rok – podkreśla prof. Tryjanowski.

Zwraca przy tym uwagę, że praca tureckich uczonych ma pewne ograniczenia. Podstawę ich analizy stanowi jedna baza danych (Web of Science), wykluczono także publikacje w językach innych niż angielski. Niemniej warte podkreślenia jest, że to Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu odgrywa kluczową rolę w rozwijaniu badań nad obserwacją ptaków na arenie międzynarodowej oraz w promowaniu ochrony ptaków oraz ich roli w ekosystemach globalnych.

Oczywiście z perspektywy czysto naukowej język angielski jest najważniejszym narzędziem komunikacji. To co nas wyróżnia, to fakt, że staramy się komentować wyniki naszych prac, jak i prac innych zespołów, na gruncie popularnym, tak by trafiały do obserwatorów badań i oczywiście zachęcały ich do jeszcze aktywniejszego uczestnictwa w często przeprowadzanych przez nas ankietach, wywiadach poszerzonych. Zresztą to wspaniała okazja, by im za dotychczasową pomoc bardzo podziękować – kończy badacz z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu.

MK, źródło: UPP

Dyskusja (0 komentarzy)