Aktualności
Badania
17 Czerwca
Źródło: www.pixabay.com
Opublikowano: 2021-06-17

Współpracują i konkurują jednocześnie

Zjawisko koopetycji, a więc jednoczesną kooperację i konkurencję w środowisku przedsiębiorstw przemysłowych, zbada dr hab. Patrycja Klimas z Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu. Na realizację projektu otrzymała prawie 570 tys. zł z Narodowego Centrum Nauki.

W zarządzaniu strategicznym badacze skupiają się zazwyczaj na wyjaśnianiu przyczyn przewagi konkurencyjnej przedsiębiorstw. Tymczasem jedną z najdynamiczniej rozwijających się koncepcji zarządzania strategicznego szukających odpowiedzi na pytania, co wpływa na sukces firm, na ich długookresową sprawność, nie tylko tę finansową, jest koopetycja, czyli zjawisko jednoczesnej kooperacji i konkurencji. Koopetytorzy to organizacje, które w tym samym czasie, w pewnych obszarach ze sobą współpracują (np. pracują nad nową technologią), a w innych konkurują (np. „walczą” o klienta). Okazuje się, że taka dychotomia może prowadzić do przyśpieszenia procesów innowacji, intensyfikacji rozwoju organizacji, a tym samym do tworzenia nowej lub skokowego zwiększania dotychczasowej przewagi konkurencyjnej.

Koopetycja jest przedmiotem dociekań od połowy lat 90. ubiegłego wieku, aczkolwiek dotychczasowa uwaga poznawcza skupiała się głównie na przyczynach koopetycji oraz jej efektach, przy czym efektach
głównie w sferze innowacji i zyskowności. W literaturze brakuje wiedzy dotyczącej koopetycji per se, w tym także wiedzy o cechach tego typu relacji, czy przebiegu ich cyklu życia, a także wpływu na różnorodne efekty – wyjaśnia dr hab. Patrycja Klimas, prof. UEW z Katedry Zaawansowanych Badań w Zarządzaniu Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu.

Wielowymiarowe, finansowo i czasowo wymierne korzyści koopetycji powodują, że jest ona coraz częściej wybierana jako wiodąca strategia rozwoju organizacji. Jej upowszechnianie wynika także z uwarunkowań zewnętrznych, związanych z rosnącymi kosztami prac badawczo-rozwojowych, przyśpieszeniem technologicznym, rosnącą koncentracją na radykalnych i przełomowych innowacjach, postępującą złożonością i interdyscyplinarnością produktów, rosnącymi i coraz bardziej zindywidualizowanymi potrzebami klientów. W zasadzie hiperdynamika, złożoność, zmienność dzisiejszego świata gospodarczego tłumaczą rosnącą chęć, a nawet potrzebę organizacji do angażowania się w rozmaite typy współdziałania.

Wiele z nich odkrywa, że najlepszym, a może jedynym partnerem do współpracy jest konkurent. Konkurent borykający się z takimi samymi trudnościami strategicznymi, rozwijający się w tym samym
kierunku technologicznym, równolegle szukający tego samego typu innowacji, starający się spełnić te same aktualne i przyszłe potrzeby tego samego klienta – dodaje Klimas.

Jej celem jest rozpoznanie cech relacji współpracy z konkurentami, a także rozpoznanie faz, w jakich się rozwijają. Przedmiotem analiz uczyniono także wpływ cech relacji koopetycji na – finansową i niefinansową – sprawność współpracujących konkurentów. Badania, łączące w sobie elementy eksploracji i wyjaśniania zjawisk oraz wykorzystujące komplementarne metody i techniki badań jakościowych i ilościowych, będą prowadzone na 1200 przedsiębiorstwach przemysłowych w podziale na firmy high-tech, medium high-tech, medium low-tech oraz low-tech.

Dotychczasowe badania wskazują menadżerom, że utrzymywanie oraz korzystna eksploatacja relacji koopetycyjnych wymaga ciągłego zwalczania napięć i odpowiedniego zarządzania tak wyjątkowymi relacjami. Niestety, literatura nie dostarcza rekomendacji odnośnie do sposobu kształtowania tych relacji, ani w ujęciu celowego kształtowania ich cech, ani ich naturalnej (a może celowej?) zmienności na przestrzeni cyklu ich życia, jak również znaczenia rzeczonych cech dla wielowymiarowych efektów koopetycji. Mój projekt zapełni tę lukę – kończy Klimas.

Swoje badania będzie prowadziła w zespole naukowców UEW z Katedry Zaawansowanych Badań w Zarządzaniu, Katedry Projektowania Systemów Zarządzania i Katedry Zarządzania Procesami. W ostatnim etapie skorzysta też z wiedzy czołowych badaczy koopetycji, m.in. z Free University of Bozen-Bolzano, fińskiego Lappeenranta University of Technology, University of Montpellier czy Uniwersytetu Jagiellońskiego, przeprowadzając z nimi wywiady fokusowe.

Projekt otrzymał dofinansowanie w wysokości 569 tys. zł w ramach konkursu OPUS Narodowego Centrum Nauki.

MK

 

Dyskusja (0 komentarzy)