Aktualności
Badania
10 Lutego
Źródło: Stock Adobe
Opublikowano: 2025-02-10

Czy zmienność genetyczna gatunków spada w skali globalnej?

W największej przeprowadzonej do tej pory globalnej analizie różnorodności genetycznej, odkryto, że różnorodność genetyczna gatunków jest tracona na całym świecie. Wiadomo, co pomoże ją odbudowywać. W badaniach wzięli udział  naukowcy z Instytutu Ochrony Przyrody PAN.

Naukowcy, praktycy ochrony przyrody i urzędnicy od dekad podkreślają znacznie zmienności genetycznej dla ochrony przyrody. Zdrowe populacje posiadają bogate pule genowe pozwalające na dostosowanie się do zmieniających się warunków środowiska i ochronę przed chorobami. Kiedy zmienność spada, zwiększa się prawdopodobieństwo wyginięcia gatunku.

Czy rzeczywiście zmienność genetyczna gatunków spada w skali globalnej? Zespół 57 naukowców z 20 krajów przeanalizował ponad 80 tys. artykułów naukowych analizujących zmienność genetyczną gatunków z wszystkich ekosystemów. W badaniach uczestniczyli także uczeni z Instytutu Ochrony Przyrody PAN.

Udowodniliśmy, że zmienność genetyczna jest tracona we wszystkich grupach organizmów, szczególnie wśród ptaków i ssaków. Kiedy dochodzi do zmian w siedliskach, wybuchów epidemii, klęsk żywiołowych czy intensywnej działalności człowieka, utrata zmienności genetycznej jest jeszcze bardziej dramatyczna – przekonuje dr hab. Aleksandra Biedrzycka z Zakładu Ochrony Fauny IOP PAN.

Niestety, globalny spadek zmienności genetycznej nie ulega już żadnej wątpliwości. Badanie międzynarodowego zespołu sugeruje jednak, że odpowiednie strategie ochrony mogą pomóc w utrzymaniu lub nawet zwiększeniu różnorodności genetycznej.

Do najskuteczniejszych metod należą translokacje osobników między zagrożonymi, izolowanym populacjami, odbudowa siedlisk i zwiększenie łączności między nimi. Czasami pomaga również usuwanie osobników z populacji, żeby poprawić warunki dla pozostałych. Wtedy należy zachować osobniki o jak największej różnorodności genetycznej. Równie ważne jest kontrolowanie gatunków inwazyjnych, których negatywny wpływ na funkcjonowanie gatunków zagrożonych udowodniono w wielu badaniach – wylicza dr hab. Maciej Konopiński z Zakładu Ochrony Fauny IOP PAN.

Polscy naukowcy biorący udział w badaniu dodają, że mimo wielu skutecznych działań ochronnych, mających na celu odbudowę pul genowych zagrożonych gatunków, w naszym kraju rzadko się je podejmuje. Mimo prowadzonego w niektórych przypadkach monitoringu genetycznego, zarządzanie z zastosowaniem danych genetycznych to melodia przyszłości. Wyniki analizy zostały opublikowane na łamach Nature.

źródło: IOP PAN

Dyskusja (1 komentarz)
  • ~EKS 10.02.2025 14:17

    Gratuluję artykułu w nature :-)