Styczeń 1/2000

Spis treści
 

FELIETON REDAKCYJNY

Biurko rolnika
Piotr Kieraciński

INFORMACJE

Kronika

Notatki Ministra Nauki
  Priorytety Komitetu

- Andrzej Wiszniewski

Z prac KRASP
  Część dziedzictwa narodowego 

– Jerzy Woźnicki

Notatki Przewodniczącego KRUN
  Przywracanie monopolu 

- Krzysztof Pawłowski

PRZEGLĄD AKADEMICKI

Rolnictwo akademickie

Spadek zainteresowania
  - rozmowa z prof. W. Klucińskim, przew. KRPUR

Zgodnie z tendencją światową
  - Tadeusz Szulc
Akademie rolnicze w procesie transformacji

Agora

Zmierzch nowoczesnego uniwersytetu
  - Marek Kwiek
Postmodernistyczny uniwersytet w miejsce modelu oświeceniowego

Życie akademickie

Ostoja tradycji i kultury
- Sławomir Kalembka
Poszukiwanie korzeni współczesnego uniwersytetu

Grant w opałach 
  - Jan Kozłowski
Peer review – ocena wartości naukowej dokonywana przez uczonych 

Plon kadencji
  - Andrzej Pelczar
Podsumowanie dokonań VI kadencji Rady Głównej

Uczelnia zawodowa po roku
  - Andrzej Bałanda
Jak funkcjonują Państwowe Wyższe Szkoły Zawodowe?

Zaszczytny tytuł
  - Aleksander Wesołowski
Wychowawczy aspekt kształcenia ekologów

Czytelnia czasopism

Studia za granicą

Uczelnie na wyspach
- Dariusz Stańko
Specyfika japońskiego szkolnictwa wyższego

BADANIA NAUKOWE

Sprawiedliwość międzypokoleniowa 
- Tomasz Żylicz
O zachowaniu kapitału przyrodniczego dla przyszłych pokoleń

W STRONĘ HISTORII

Pomniki uczonych polskich (50)
  Pomnik Kopernika w Chicago

Kartki z dziejów nauki w Polsce (9)

Filozofia społeczeństwa
  - Piotr H?bner
Narodziny i losy polskiej socjologii

Rody uczone (40)

Narębscy
  - Magdalena Bajer
Potomkowie architekta z Groznego

Gwiazdy i meteory

Świeże powietrze
  - Grzegorz Filip
Ignacy Mościcki, chemik i prezydent

OKOLICE NAUKI

Na poziomie europejskim
- Elżbieta Dudzińska
Rozbudowa Biblioteki Głównej Politechniki Warszawskiej

Potrzebujemy osobowości, nie miernot
- rozmowa z K. Kowalczykiem, sekr. Stowarzyszenia Absolwentów Usz.

Sposób bycia

Salon profesora Dudka
  - Maria Peisert-Kisielewicz
Sposób na integrację środowiska intelektualnego

SOKRATES w Polsce
  - Monika Karpuk
Programy Unii Europejskiej w dziedzinie edukacji

Poczta elektroniczna

Krucha pamięć 
  - Paweł Misiak
O ulotności cyfrowego zapisu danych

Recenzje
  Uniwersytet i tradycja w nauce
Spór o dziedzictwo europejskie
Nauka u progu III tysiąclecia
Uczeni w anegdocie
Erich Fromm
Książki nadesłane

FELIETONY

Szkiełko w oku

Drogie Panie!
  - Piotr M?ldner-Nieckowski

Wyznania szalonego humanisty

Straszak memowy
  - Leszek Szaruga

Spadek zainteresowania

Tradycyjne kierunki, jak rolnictwo, technika rolnicza i leśna, zootechnika, przeżywają znaczny spadek zainteresowania, ale jest to trend ogólnoświatowy. Także na Zachodzie te kierunki cieszą się od pewnego czasu coraz mniejszą popularnością. Ten proces wynika z postępu w rolnictwie. Przemiany, które zachodzą na obszarach wiejskich, powodują konieczność transformacji systemu i stylu nauczania w uczelniach rolniczych. Wprowadzamy zatem nowe kierunki i specjalizacje, które cieszą się powodzeniem.

Rozmowa z prof. Włodzimierzem Klucińskim, przewodniczącym Konferencji Rektorów Polskich Uczelni Rolniczych

 

Zmierzch nowoczesnego uniwersytetu

Uniwersytet, który przyjmie grę w ramach pytań stawianych przez logikę ekonomii, stanie się z czasem przedsiębiorstwem (i nie znajdzie już pocieszenia w fakcie, że będzie to przedsiębiorstwo edukacyjne). W tym momencie nastąpi jego kres jako instytucji nowoczesnej. Nie będzie to oznaczać, rzecz jasna, kresu uniwersytetu jako takiego, tylko kres pewnego sposobu pojmowania uniwersytetu, do którego zdążyliśmy się już przyzwyczaić.

O kształcie uniwersytetu, który zastąpi jego model oświeceniowy, pisze dr hab. Marek Kwiek 

 

Grant w opałach

Od swoich narodzin peer review jest stawiane pod pręgierzem krytyki zasad, praktyki oraz nieuniknionych i ubocznych, ujemnych następstw tego systemu. Najczęściej zarzuca się, że peer review tłumi w nauce nowatorstwo, wzmacnia ustalone dyscypliny i dominujące paradygmaty badawcze. Uśrednia, eliminuje najgorszych, ale też i najlepszych. Szansę uzyskania grantu na badania ryzykowne i nieortodoksyjne mają z reguły uczeni zatrudnieni w prestiżowych placówkach lub legitymujący się imponującym dorobkiem.

Dr Jan Kozłowski analizuje wady i zalety systemu oceny naukowej, zwanego peer review

 

Plon kadencji

Sprawy poziomu szkół wyższych, jakości kształcenia, a w szczególności zagadnienie stworzenia systemu ocen tej jakości oraz tzw. akredytacji, czyli ustalania zasad wprowadzania standardów, jakim musi odpowiadać kształcenie i standardów egzaminowania oraz przestrzegania tych standardów, wraz z wyciąganiem konsekwencji w wypadkach ich nieprzestrzegania, były i są uważane przez Radę za jedne z najważniejszych, zarówno w kontekście problemów bieżących (...), jak i w odniesieniu do programów strategicznych, na dalszą przyszłość.

O dokonaniach Rady Głównej minionej kadencji pisze jej przewodniczący, prof. Andrzej Pelczar

 

Sprawiedliwość międzypokoleniowa

Dlaczego wiele osób popiera postulat sprawiedliwości międzypokoleniowej, mimo iż rozciąga się on na tak odległą przyszłość, że trudno go uzasadnić naturalną troską o własne potomstwo? Najwyraźniej postulat ten jest zgodny z wewnętrznymi przekonaniami, jakie ludzie kultywują niezależnie od tego, czy można dla nich znaleźć naukowe lub polityczne oparcie. Dla wielu źródłem przekonania o potrzebie sprawiedliwości międzypokoleniowej jest wiara.

Prof. Tomasz Żylicz zastanawia się jak zachować dziedzictwo kulturowe i kapitał ekologiczny dla naszych potomków

 

Salon profesora Dudka

Salon nie tworzy syntez, nie zamyka tematów, nie przyjmuje stanowisk. Wprost przeciwnie, pozostawia zawsze przestrzeń otwartą dla dalszego ciągu. Co ciągnie nas do Salonu? W okresie transformacji, gdy załamuje się równowaga między trwałymi wartościami a doraźnymi celami, Salon przywraca poczucie tej równowagi, przywraca właściwy status nauki, kultury, życia społecznego i intelektualnego autorytetu.

O interesującej inicjatywie integracji środowiska intelektualnego pisze Maria Peisert-Kisielewicz 

 
 

Uwagi.