Strona główna

Archiwum z roku 2002

Spis treści numeru 5-6/2002

maj-czerwiec 5-6/2002
Maj-Czerwiec 5-6/2002

Spis treści
 

FELIETON REDAKCYJNY

W pojedynkę
– Piotr Kieraciński

INFORMACJE

Kronika

Notatki przewodniczącego RGSzW
  Ministerstwo i Akademia
– Andrzej Pelczar

Z prac KRASP
  Zmiany w systemie
– Jerzy Woźnicki

Notatki Przewodniczącego KRUN
  Sprzeczne z Konstytucją 
– Józef Szabłowski

Zapowiedzi konferencji naukowych

PRZEGLĄD AKADEMICKI

Rozmowa Forum

Szansa i wyzwanie
  – rozmowa z prof. M. Bartosikiem, sekretarzem stanu w KBN

Agora

Nic to nie da
– Maria Brzezińska

Uniwersytet czy federacja?
– Wiesław Deptuła

Dezintegracja środowisk
– Jacek Morzycki
Ankieta nt. potrzeby integracji uczelni

O placówkach PAN inaczej
  – Wojciech J. Stec
Co trzeba zmienić w organizacji jednostek Akademii?

Życie akademickie i naukowe

Projekt reform PAN
– Głos Rady Dyrektorów Placówek Naukowych PAN w sprawie reform w Akademii

Za mały wkład
  – Andrzej K. Wróblewski
Nikły wkład polskich nauk biomedycznych w naukę światową

Wiedza, ale jaka?
  – Ryszard tadeusiewicz
O gospodarce opartej na wiedzy

Tworzenie standardów akredytacyjnych
  – Ewa Chmielecka
Akredytacja jako narzędzie promocji

Zróżnicowanie jest dobre
  – Waldemar Grzywacz
Budżetowe dotowanie kształcenia studentów 
w uczelniach niepaństwowych

Budynki bibliotek akademickich w Polsce
  – Ewa Kobierska-Maciuszko
O problemach budownictwa bibliotecznego w Polsce

Algorytm sukcesu
  – Marek Ścibior
Jak kształcić współczesnych inżynierów?

Polemiki

Apel o zdrowy rozsądek 
  – Leszek Malicki
Spór o zasady oceny parametrycznej KBN

Z archiwum nieuczciwości naukowej (6)

Doktorat z Internetu 
  – Marek Wroński
Plagiat uczonych koreańskich

Studia za granicą

Szkolnictwo wyższe w Niemczech 
  – Ryszard Mosakowski
Struktura i organizacja niemieckich uczelni 

Jak to zrobili w Niemczech 
  – Wojciech Pillich
O reformie niemieckiego szkolnictwa wyższego 

Czytelnia czasopism

BADANIA NAUKOWE

Pułapka księżycowa
– rozmowa z prof. M. Gliwiczem, hydrobiologiem

Czyżby tranzyt planetarny?
– Mariusz Karwowski
OGLE – sukces polskich astronomów z UW

Nowotwory, soki, ścieki
– Anna Mirecka
Badania prowadzone w Pracowni Szybkich Testów Instytutu Biocybernetyki i Inżynierii Biomedycznej PAN w Warszawie

Sukces krakowskich naukowców
– Marian Nowy
Ważne odkrycie archeologów z UJ

Podwójny jubileusz
– rozmowa z prof. M. Nałęczem, biocybernetykiem

W STRONĘ HISTORII

Pomniki uczonych polskich (76)
  Pomnik Kopernika w Iławie

Kartki z dziejów nauki w Polsce (35)

Restytucja
  - Piotr Hübner
Ciągłość instytucjonalna polskiego 
uniwersytetu w XIX wieku

Rody uczone (66)

Kusiowie
  - Magdalena Bajer

Gwiazdy i meteory

Beton i stal
  – Beata Machnik
Stefan Bryła, inżynier budowlany

Insygnia rektorskie PŁ

 

OKOLICE NAUKI

Perspektywa zysku
  – Jan Paweł II
Utylitaryzm w nauce należy zastąpić autentycznym poszukiwaniem wiedzy

Poczta elektroniczna

Żegnaj, szkoło
  – Paweł Misiak
Czy nowe technologie elektroniczne zmienią szkołę

Sposób bycia

Zapach prochu
  – Piotr Kieraciński
Pasje łowieckie prof. Macieja Nowaka

Esej

Informacja i entropia
  – Piotr Skórzyński
Teoria informacji w wyjaśnianiu procesów materii

Recenzje
  W poszukiwaniu nieograniczonej energii
Enigma
Zegarek historyka
Galicja i Kraków pod panowaniem austriackim
Historia naturalna i moralna jedzenia

FELIETONY

Szkiełko w oku

Pragnienie zrozumienia
  – Piotr Müldner-Nieckowski

Na marginesach nauki

Do najdalszych planet
  – Leszek Szaruga

Szansa i wyzwanie

Czasy łatwych pieniędzy na badania bez należytych rezultatów odchodzą do lamusa historii, choć nie do wszystkich to jeszcze dotarło. Europa nie płaci za pozorowanie badań. Wiedzą o tym ci, co pracowali w V Programie Ramowym UE. VI Program będzie jeszcze trudniejszy. System konkursów i etapowego rozliczania prac będzie coraz skuteczniejszy. Ale 1 zł zainwestowany w tego typu programy może przynieść ok. 3–4 zł ze środków pomocowych. To się naprawdę opłaci. Na wsparciu finansowym takich działań należy więc koncentrować nakłady budżetowe. Wszystkie środowiska naukowe muszą zrozumieć konieczność zmian systemowych, dostosowujących sytuację w Polsce do współczesnych wymagań.

Rozmowa z prof. Markiem Bartosikiem, sekretarzem stanu w Komitecie Badań Naukowych

 

O placówkach PAN inaczej

Dajmy młodszym generacjom uczonych lepsze szanse uczestniczenia we froncie współczesnej nauki światowej, zaoszczędźmy im tych upokorzeń, jakich sami doznawaliśmy na drodze budowania naszych karier w konfrontacji ze światem zachodnim, od którego nas oddzielała żelazna kurtyna polityki. Co prawda, restrukturyzacją nie złamiemy biedy, która nas zmusza do wyrzeczeń i samoograniczeń. Ale wierni pozostańmy maksymie, że wiedza nakłada brzemię odpowiedzialności za losy przyszłych pokoleń w służbie polskiej nauki.

Prof. Wojciech J. Stec proponuje zmiany strukturalne 
i organizacyjne w łonie Polskiej Akademii Nauk 

   

Za mały wkład

Wartości cytowalności dla różnych krajów świadczą w największym stopniu o strukturze nauki, głównie o względnej sile dyscyplin biomedycznych w porównaniu z innymi, a w mniejszym stopniu są miarą jakości badań naukowych w tych krajach. Nie mamy więc co marzyć o znaczącym polepszeniu pozycji Polski w światowym rankingu cytowalności, jeżeli bardzo wyraźnie nie wzmocnimy w naszym kraju nauk biomedycznych. To bardzo dobrze, że możemy się poszczycić wybitnymi osiągnięciami niektórych naszych biologów czy medyków, ale powinno być tego znacznie więcej, tak jak to jest w innych krajach.

Niewielka cytowalność publikacji naukowych z Polski świadczy przede wszystkim o nikłym wkładzie polskich nauk biomedycznych do nauki światowej, pisze prof. Andrzej K. Wróblewski 

 

Pułapka księżycowa

Z obserwacji zachowań płyną wnioski na tyle generalne, że mogą bardzo zmodyfikować całe nasze pojęcie o ewolucji, pochodzeniu pewnych cech behawioralnych, może nawet ludzkich. Szans odrodzenia się klasycznej biologii upatrywałbym w ekologii. Zwracamy uwagę na różne gatunki, dotychczas mało interesujące, w związku z koniecznością poszukiwania i zachowywania bogactwa genetycznego świata. W różnych, zupełnie niespodziewanych miejscach, szukamy i odnajdujemy geny czy substancje cenne dla człowieka. Zatem, z uwagi na prawdopodobne aplikacje, musimy lepiej poznać świat, zwierzęta i rośliny.

Rozmowa z prof. Maciejem Gliwiczem, 
hydrobiologiem, laureatem Nagrody FNP za rok 2001 

   
 

Komentarze