Popiersie Andrzeja Waksmundzkiego

Na placu obok budynku Wydziału Chemii UMCS w Lublinie stoi popiersie prof. Andrzeja Waksmundzkiego, chemika, pioniera technologii światłowodowych w Polsce, twórcy polskiej szkoły chromatografii.

Andrzej Waksmundzki (1910-98) urodził się na Podhalu. W 1935 ukończył studia chemiczne w UJ, gdzie w 1939 uzyskał stopień doktora. Podczas okupacji organizował na Podhalu ruch oporu. Był łącznikiem przy dowództwie ZWZ, komendantem ROCH w powiecie nowotarskim, organizatorem punktu przerzutowego AK na Węgry. Aresztowany, trafił do Oświęcimia, potem Gross-Rosen i Mauthausen. Po wojnie organizował katedry chemii w UMCS, tu habilitował się w roku 1949. W pracy naukowej zajmował się fizykochemią granicy faz (chromatografią, adsorbcją, procesami wzbogacania minerałów) oraz technologią światłowodów. We wszystkich tych dziedzinach miał istotne osiągnięcia. Najbardziej spektakularnym z nich było połączenie w roku 1979 dwóch lubelskich central telefonicznych 2,5-kilometrowym kablem światłowodowym.

Profesor pracował też w lubelskiej Akademii Medycznej i Instytucie Agrofizyki PAN, w komisjach i komitetach PAN, w PTCh, w Radzie Głównej, w Związku Podhalan. Spośród jego doktorantów 17 zostało profesorami, stąd nieformalny tytuł profesora profesorów, nadany mu przez lubelskie środowisko akademickie.

Granitowe popiersie odsłonięto w roku 2003. Jego autorką jest lubelska rzeźbiarka Jolanta Słomianowska. Granit, pochodzący z okolic Gross-Rosen, zakupili obozowi towarzysze profesora.

(fig)