Aktualności
Nagrody
10 Lutego
Od lewej: Michał Horodecki, Tomasz Bogusławski, fot. Dominik Paszliński / www.gdansk.pl
Opublikowano: 2026-02-10

„Heweliusze” tym razem dla fizyka i artysty grafika

Profesorowie Michał Horodecki i Tomasz Bogusławski zostali tegorocznymi laureatami Nagród Naukowych Miasta Gdańska im. Jana Heweliusza. Wyróżnienia wręczono już po raz 38.

Uroczystość odbyła się 9 lutego w Wielkiej Sali Wety Ratusza Głównego Miasta. Popularne „Heweliusze”, zwane też gdańskimi Noblami, wręczane są reprezentantom gdańskiego środowiska naukowego w dowód uznania za ich wybitne osiągnięcia.

W tym roku uhonorowano: prof. Michała Horodeckiego z Uniwersytetu Gdańskiego (w dziedzinie nauk przyrodniczych i ścisłych) – za fundamentalne osiągnięcia w dziedzinie kwantowej teorii informacji i w termodynamice kwantowej, oraz prof. Tomasza Bogusławskiego z Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku (w dziedzinie nauk humanistycznych) – za oryginalny wkład w rozwój retoryki wizualnej jako elementu komunikacji społecznej, a także za wybitne osiągnięcia w zakresie grafiki użytkowej.

Prof. Michał Horodecki to jeden z najwybitniejszych polskich fizyków teoretycznych i uczony o międzynarodowej renomie. Specjalizuje się w teorii informacji kwantowej oraz termodynamice kwantowej – dziedzinach, które stanowią fundament rozwoju przyszłych technologii, takich jak komputery kwantowe, kryptografia kwantowa czy precyzyjne systemy pomiarowe.

Jest współtwórcą przełomowej teorii splątania kwantowego. Już w 1996 roku, jeszcze jako student, był współautorem pracy, która zapoczątkowała nowy sposób opisu i wykrywania splątania kwantowego, stając się jednym z filarów współczesnej informacji kwantowej i inspirując badania prowadzone na całym świecie. Jego dorobek naukowy obejmuje publikacje w najbardziej prestiżowych czasopismach naukowych, takich jak „Nature”, „Nature Physics”, „Nature Communications” oraz „Physical Review Letters”. Jego prace nie tylko wyznaczały nowe kierunki badań, lecz także zmieniały sposób rozumienia kluczowych pojęć fizyki kwantowej. Jednym z najbardziej znanych osiągnięć jest współautorstwo pracy, w której wprowadzono pojęcie „ujemnej informacji”, zmuszające do rewizji klasycznych intuicji dotyczących informacji i jej roli w fizyce.

W ostatnich latach koncentruje się na problemach termodynamiki kwantowej, dynamiki układów otwartych oraz relacji między informacją a energią. Jest jednym z twórców teorii zasobów termodynamiki, łączącej narzędzia informacji kwantowej z opisem procesów energetycznych. Jego badania mają zarówno fundamentalne znaczenie teoretyczne, jak i potencjał praktycznych zastosowań w rozwoju odpornych na błędy technologii kwantowych.

Jest silnie związany z gdańskim środowiskiem naukowym. Współtworzy Międzynarodowe Centrum Teorii Technologii Kwantowych Uniwersytetu Gdańskiego oraz uczestniczy w kluczowych projektach realizowanych w ramach programów Fundacji na rzecz Nauki Polskiej. Jego działalność naukowa przyczynia się do budowania międzynarodowej pozycji Gdańska jako ważnego ośrodka badań nad technologiami kwantowymi.

Prof. Tomasz Jerzy Bogusławski jest grafikiem, artystą i badaczem komunikacji wizualnej, jednym z najwybitniejszych polskich twórców plakatu i grafiki użytkowej. Z Akademią Sztuk Pięknych (wcześniej Państwową Wyższą Szkołą Sztuk Plastycznych w Gdańsku) związany jest nieprzerwanie od 1983 roku, gdzie przeszedł pełną drogę kariery akademickiej, uzyskując w 2005 roku tytuł profesora. Pełnił funkcje rektora Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku, prorektora ds. studenckich, dziekana i prodziekana Wydziału Malarstwa i Grafiki. Od ponad 25 lat kieruje Pracownią Podstaw Projektowania Graficznego, realizując autorskie programy dydaktyczne. Równolegle wykłada w gdańskiej filii Polsko-Japońskiej Akademii Technik Komputerowych.

Ma na koncie ponad 300 plakatów – głównie teatralnych i kulturalnych – a także blisko 200 okładek książkowych, liczne edycje filatelistyczne oraz kompleksowe systemy identyfikacji wizualnej dla instytucji kultury i nauki. Jego prace charakteryzuje rozpoznawalny język wizualny, oparty na metaforze, wykorzystaniu realnych przedmiotów codziennego użytku oraz dialogu między obrazem a słowem.

Prezentował swoją twórczość na licznych wystawach krajowych i międzynarodowych, m.in. w Europie, Azji, Ameryce Północnej i Południowej. Jest laureatem wielu prestiżowych nagród w dziedzinie plakatu i grafiki projektowej, a także jurorem międzynarodowych konkursów i biennale. Od lat realizuje autorski projekt artystyczno-badawczy Teatr Rekwizytornia, łączący refleksję konceptualną z praktyką projektową.

Obaj laureaci otrzymali dyplomy, statuetki Heweliusza autorstwa prof. Jana Szczypki oraz nagrody finansowe w wysokości 25 tys. zł brutto.

Nagroda została ustanowiona w 1987 roku. Przyznawana jest przez prezydenta Gdańska na wniosek dwóch kapituł, którym przewodniczą, prezes Oddziału Polskiej Akademii Nauk w Gdańsku (w dziedzinie nauk ścisłych oraz przyrodniczych) oraz prezes Gdańskiego Towarzystwa Naukowego (w dziedzinie nauk humanistycznych i społecznych). W skład kapituły  wchodzą także rektorzy państwowych uczelni w Gdańsku, przedstawiciel prezydenta miasta, dotychczasowi laureaci oraz reprezentant gdańskich uczelni niepublicznych.

MK

Dyskusja (1 komentarz)
  • ~komentator (poprzedni) 10.02.2026 19:53

    Dobrze, że przynajmniej Kol. fizykowi prof. Horodeckiemu udało się zostać docenionym. No cóż... trochę, jak w Ewangelii: "Wielu jest powołanych, ale mało wybranych."... A w TYM PRZYPADKU, żeby zostać wybranym, muszą najpierw delikwenta wybrać tzn. musi być zapewniony ODPOWIEDNI START do kariery naukowej i wsparcie. Bez tego marne szanse na docenienie...