Polsko-szwajcarski zespół naukowców przeanalizował wzorce migracji u ptasich mieszańców międzygatunkowych. Do badania wybrano parametry charakteryzujące wędrówkę mew. Bazowano na danych obrączkowania ptaków i ich ponownych stwierdzeniach z ponad 20 lat.
Hybrydyzacja, czyli krzyżowanie się osobników należących do różnych gatunków, ma istotne znaczenie dla procesów ewolucyjnych. U ptaków, choć nie zawsze łatwo obserwowalna, jest znacznie bardziej powszechna niż wcześniej sądzono. Wiele gatunków, zwłaszcza blisko spokrewnionych, wykazuje zdolność do przełamywania międzygatunkowych barier reprodukcyjnych. Do krzyżowania się może dochodzić w strefach nakładania się zasięgów występowania taksonów, generowanych przez zmiany środowiska lub w wyniku ekspansji gatunków.
Konsekwencje hybrydyzacji są różnorodne. Przykładowo, mieszańce mogą dziedziczyć cechy pośrednie między gatunkami rodzicielskimi. Taki przepływ genów może wpłynąć na ich dostosowanie, zdolność do przetrwania i rozmnażania.
Doskonałym modelem do badania zjawiska hybrydyzacji u ptaków są duże mewy z kompleksu mewy srebrzystej. Przebiegająca w Polsce strefa hybrydyzacji dwóch gatunków, mewy srebrzystej (Larus argentatus) i mewy białogłowej (L. cachinnans), stworzyła niepowtarzalną okazję do przeanalizowania jednego z najciekawszych aspektów zachowań mieszańców międzygatunkowych u ptaków – migracji.
Badania przeprowadził zespół z udziałem naukowców z Wydziału Nauk Biologicznych Uniwersytetu Wrocławskiego, ze Stacji Ornitologicznej PAN i ze Szwajcarskiego Instytutu Ornitologicznego. W swoich badaniach skoncentrowali się na identyfikacji wzorca migracji gatunków rodzicielskich i ich mieszańców. Przeanalizowali parametry charakteryzujące wędrówkę mew, bazując na danych obrączkowania ptaków i ich ponownych stwierdzeniach z ponad 20 lat.
Uzyskane wyniki pozwoliły stwierdzić, że mieszańce względem gatunków rodzicielskich – „krótkodystansowej” mewy srebrzystej i „długodystansowej” mewy białogłowej – wykazywały pośredni wzorzec migracji pod względem dystansu. Jak tłumaczą autorzy badania, wskazuje to na duże znaczenie genetycznego komponentu w migracji ptaków.
Ze względu na brak wyraźnych barier środowiskowych wzdłuż szlaków migracji mew i dostępność licznych miejsc zimowania można przypuszczać, że presja selekcyjna na osobniki o pośrednich wzorcach migracji (hybrydy) jest stosunkowo niewielka. Kontrastuje to z wynikami uzyskanymi dla niektórych innych krzyżujących się gatunków, dla których „pośredniość” cech jest niekorzystna adaptacyjne – wyjaśniają dalej członkowie polsko-szwajcarskiego zespołu.
Z obserwacji ekspansji mew wynika również, że oprócz gatunku rodzicielskiego o największym zasięgu migracji, tj. mewy białogłowej, podobny potencjał mogą wykazywać mieszańce. Potwierdza to zresztą rozszerzanie się badanej strefy hybrydyzacji.
Przeprowadzone analizy danych dotyczących zaobrączkowanych mew oraz ich wiadomości powrotnych (ponowne stwierdzenie zaobrączkowanego ptaka) wskazują, że prosta metoda znakowania ptaków dostarcza wyjątkowych danych, pozwalających na wnioskowanie o procesach ewolucyjnych, takich jak specjacja i adaptacja – dodają badacze.
Wyniki badań opublikowano w czasopiśmie Scientific Reports.
MK, źródło: UWr