Aktualności
Instytuty naukowe
13 Maja
Opublikowano: 2021-05-13

„Pamiętnik Literacki” i „Napis” w OEJ

Dwa kolejne czasopisma Instytutu Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk rozpoczęły współpracę z Open Edition Journals – międzynarodową platformą internetową open access, udostępniającą publikacje z dziedziny humanistyki i nauk społecznych. 

Instytut Badań Literackich PAN wydaje pięć czasopism. W 2018 roku „Teksty Drugie”, jako pierwsze polskojęzyczne czasopismo naukowe, zostały wprowadzone na międzynarodową platformę internetową OpenEdition Journals. Teraz dołączają dwa następne: „Pamiętnik Literacki” oraz „Napis. Pismo poświęcone literaturze okolicznościowej i użytkowej”. Oznacza to, że ich zawartość zostanie wkrótce udostępniona online w formule open access. Kolejne numery będą sukcesywnie wprowadzane na platformę.

„Pamiętnik Literacki” to kwartalnik naukowy poświęcony historii literatury polskiej oraz zagadnieniom z zakresu krytyki literackiej i teorii literatury. Jest najwyżej cenionym i najstarszym czasopismem polonistycznym. Powstał w 1902 r. jako kontynuacja „Pamiętnika Towarzystwa Literackiego im. Adama Mickiewicza” (wychodzącego we Lwowie w latach 1887–1898). Publikowany przez Wydawnictwo Ossolineum, do 1939 r. ukazywał się we Lwowie, następnie, w latach 1946–1950, w Warszawie, a od 1950 – we Wrocławiu. Do 1950 r. był organem Towarzystwa Literackiego im. Adama Mickiewicza, w 1952 r. stał się organem Instytutu Badań Literackich PAN. Od początku 2003 r. wydawany jest przez Wydawnictwo Instytutu Badań Literackich PAN. Wśród współpracowników czasopisma w całym okresie jego istnienia znajdują się najwybitniejsi uczeni kilku generacji – od twórców polonistyki naukowej u schyłku XIX w., aż po współczesnych luminarzy nauki o literaturze polskiej. „Pamiętnik Literacki” współpracuje także z badaczami zagranicznymi (np. w 1973 r. ukazał się zeszyt specjalny wydany z udziałem 25 slawistów i polonistów całego świata z okazji Międzynarodowego Kongresu Slawistów w Warszawie).

„Napis. Pismo poświęcone literaturze okolicznościowej i użytkowej” powstało w 1994 roku w kręgu badaczy Uniwersytetu Warszawskiego. Prezentuje wyniki badań nad specyficznymi gatunkami literackimi – twórczością okolicznościową i użytkową. Są to teksty piśmiennictwa, będące ważnym świadectwem życia społeczno-politycznego w różnych epokach, ale też zapisem rozmaitych zdarzeń z biografii i działalności osób publicznych i prywatnych. Utwory te obejmują poezję i prozę (od literatury dawnej po najnowszą) – teksty towarzyszące istotnym wydarzeniom narodowym, dokumenty życia osobistego (jak np. pamiętnik, dziennik, list), inne formy literackie o charakterze perswazyjnym (m. in. mowy, kazania, poradniki), a także wypowiedzi metaliterackie (notatki, glosy, przedmowy, posłowia i komentarze odautorskie, stanowiące znaczący element ramy edytorskiej książek). Pismo łączy badania piśmiennictwa z „obszarów trzecich literatury” (zarówno nad intymistyką, jak i innymi rodzajami wypowiedzi). „Napis” pomyślany został jako forum interdyscyplinarnych spotkań naukowych historyków i teoretyków literatury, językoznawców, socjologów, antropologów i innych badaczy kultury intelektualnej i materialnej. Począwszy od 2013 roku ukazuje się nakładem Wydawnictwa Instytutu Badań Literackich PAN (do 2012 r. Wydawnictwa DiG, wcześniej w latach 1994–1995 nieistniejącej już Oficyny Wydawniczej Latona).

OpenEdition Journals to platforma czasopism dla nauk humanistycznych i społecznych. Założona w 1999 roku pod nazwą Revues.org, udostępnia obecnie 450 czasopism online. Ze 150 tys. artykułów aż 95% jest dostępnych pełnotekstowo. W 2017 roku strony internetowe OpenEdition Journals odnotowały 4 mln wizyt miesięcznie.
OEJ jest częścią OpenEdition, kompleksowej cyfrowej infrastruktury wydawniczej, której celem jest promowanie badań w naukach humanistycznych i społecznych. OpenEdition rozwinęło także trzy inne platformy: OpenEdition Books (monografie i publikacje wieloautorskie), Hypotheses (blogi badawcze) oraz Calenda (kalendarz wydarzeń akademickich). Infrastruktura  jest zarządzana przez Centre for Open Electronic Publishing (Cléo), publiczną inicjatywę non-profit wspieraną przez prestiżowe organizacje badawcze. Jej główną misją jest promowanie otwartego dostępu do publikacji cyfrowych.

Przebieg współpracy z OpenEdition Journals koordynuje zespół Centrum Humanistyki Cyfrowej IBL PAN.

MK, źródło: IBL PAN

Dyskusja (0 komentarzy)