Aktualności
Nagrody
31 Stycznia
Fot. Jerzy Pinkas/www.gdansk.pl
Opublikowano: 2022-01-31

Pomorskie Noble dla badaczek z Uniwersytetu Gdańskiego

Prof. Ewa Łojkowska oraz prof. Małgorzata Omilanowska-Kiljańczyk zostały laureatkami Nagród Naukowych Miasta Gdańska im. Jana Heweliusza. Uroczystość wręczenia odbyła się 28 stycznia – w rocznicę urodzin patrona wyróżnień. 

Popularne „Heweliusze”, zwane też Pomorskimi Noblami, przyznano już po raz 34. Otrzymują je reprezentanci gdańskiego środowiska naukowego w dowód uznania za ich wybitne osiągnięcia. Gala wręczenia nagród odbyła się tradycyjnie w Dworze Artusa. W tym roku, po raz pierwszy w historii, w jednym roku wyróżniono dwie badaczki. Obie z Uniwersytetu Gdańskiego.

W kategorii nauk przyrodniczych i ścisłych laureatką została prof. dr hab. Ewa Łojkowska, którą uhonorowano za wybitne osiągnięcia dotyczące badań fitopatologicznych, w szczególności poznanie i opisanie pełnej puli genetycznej patogenów roślin z gatunków Dickeya solani i Pectobacterium parmentieri, opracowanie testów molekularnych pozwalających na ich efektywne wykrywanie i identyfikację oraz opracowanie innowacyjnych metod ochrony roślin przed patogenami.

Kieruje Zakładem Ochrony i Biotechnologii Roślin oraz Laboratorium Badawczo-Wdrożeniowym na Międzyuczelnianym Wydziale Uniwersytetu Gdańskiego i Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego. Specjalizuje się w biotechnologii roślin, fitopatologii molekularnej oraz biochemii roślin. Jest autorką i współautorką ponad dwustu publikacji naukowych z zakresu szeroko pojętej biotechnologii roślin, cytowanych ponad 2800 razy i większości opublikowanych w międzynarodowych czasopismach i monografiach naukowych. Stworzyła szkołę naukową obejmującą badania bioróżnorodności, taksonomii oraz czynników molekularnych warunkujących chorobotwórczość bakteryjnych patogenów roślin.

Nagroda jest dla mnie ogromnym wyróżnieniem i zaszczytem zwłaszcza, że po raz pierwszy została przyznana za badania prowadzone nad roślinami i czynnikami powodującymi ich choroby, a szerzej ujmując badania z zakresu biotechnologii roślin i fitopatologii molekularnej. Jestem zaszczycona tą Nagrodą także dlatego, iż Gdańsk jest moim miastem ukochanym, które wybrałam na miejsce do życia jako czterdziestolatka, w pełni dojrzałości naukowej i życiowej. Jestem wielce usatysfakcjonowana, iż mogłam rozwinąć swoje badania naukowe właśnie w Gdańsku – powiedziała prof. Łojkowska.

Od 2019 r. jest przewodniczącą Komisja ds. Społecznej Odpowiedzialności Uniwersytetu Gdańskiego. W latach 2013–2020 zasiadała w Centralnej Komisji ds. Stopni i Tytułów Naukowych. Od 2020 roku przewodniczy pracom Komitetu Biotechnologii Polskiej Akademii Nauk. Jest także przewodniczącą jury nagrody L’Oreal Polska dla Kobiet i Nauki. Od 2008 r. prezeska Fundacji Profesora Wacława Szybalskiego, W 2021 r. została członkiem AcademiaNET i ekspertem Programu RE-IMAGING EUROPA–Sustainable Agriculture and Innovation.

W dziedzinie nauk przyrodniczych i ścisłych laur trafił w ręce prof. dr hab. Małgorzaty Omilanowskiej-Kiljańczyk – za wybitne dokonania w kraju i za granicą w zakresie nauk o sztuce. Laureatka specjalizuje się w problemach architektury XIX, XX i XXI wieku, przede wszystkim Warszawy, Gdańska i regionu pobrzeża Bałtyku, a także dziejów ochrony zabytków i życia artystycznego. Była stypendystką kilkunastu europejskich instytucji naukowych, m.in. Wissenschaftskolleg w Berlinie. Zasiadała w wielu radach naukowych, m.in. Germanisches Nationalmuseum w Norymberdze i House of European History w Brukseli, a obecnie Deutsches Historisches Institut. Jest członkiem Rady Programowej ECS w Gdańsku oraz Rady Uniwersytetu Gdańskiego. W latach 2012–2014 była podsekretarzem stanu, a w latach 2014–2015 Ministrem Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Jest autorką ponad setki artykułów naukowych i książek, m.in. Budowanie nad Bałtykiem (2017), za którą otrzymała nagrodę Splendor Gedanensis, a także: Kreacja-Konstrukcja-Rekonstrukcja (2016), Budowanie na obcej ziemi (2016), Nadbałtyckie Zakopane. Połąga w czasach Tyszkiewiczów (2011), Architekt Stefan Szyller (2008), Świątynie handlu. Warszawska architektura komercyjna doby wielkomiejskiej (2004).

Nagroda Heweliusza jest dla mnie niezwykle ważna, bo podsumowuje moje osiągnięcia naukowe przede wszystkim w kontekście badań nad sztuką i architekturą Gdańska i Pomorza. Podjęłam ten kierunek badań niespełna dwadzieścia lat temu i ogromnie się cieszę, że udało mi się uzyskać rezultaty badawcze, które uznane zostały za warte tej nagrody. Mam też poczucie, że to nagroda nie tylko dla mnie, ale i dla moich koleżanek i kolegów, pracowników, doktorantów i magistrantów, bo zawsze to, co osiągamy, jest efektem synergii, wzajemnych inspiracji i dzielenia się wiedzą – stwierdziła prof. Omilanowska-Kiljańczyk.

Każda z laureatek otrzymała dyplom, statuetkę Heweliusza autorstwa prof. Jana Szczypki oraz nagrodę finansową w wysokości 20 tys. zł brutto.

Nagroda Naukowa Miasta Gdańska im. Jana Heweliusza, nazywana także Pomorskim Noblem, przyznawana jest od 1987 roku. Jej pomysłodawcami byli: ówczesny prezydent Gdańska Kazimierz Rynkowski oraz przewodniczący Komitetu Obchodów 300-lecia śmierci Jana Heweliusza prof. Robert Szewalski. Przez kilkanaście lat honorowano jedynie osiągnięcia w dziedzinie nauk ścisłych i przyrodniczych. W 2001 roku po raz pierwszy wyłoniono laureata w dziedzinie nauk humanistycznych. W 2013 roku kategoria nauk humanistycznych została poszerzona o nauki społeczne.

Nagrodę przyznaje prezydent Gdańska na wniosek dwóch kapituł, którym przewodniczą, prezes Oddziału Polskiej Akademii Nauk w Gdańsku (w dziedzinie nauk ścisłych oraz przyrodniczych) oraz prezes Gdańskiego Towarzystwa Naukowego (w dziedzinie nauk humanistycznych i społecznych). W skład kapituły wchodzą także rektorzy państwowych wyższych uczelni w Gdańsku, przedstawiciel prezydenta Gdańska, dotychczasowi laureaci oraz przedstawiciel gdańskich niepublicznych uczelni wyższych. Uroczystość wręczenia odbywa się każdego roku 28 stycznia, w dniu urodzin Jana Heweliusza. Wraz z tegorocznymi laureatkami nagrody trafiły już w ręce 53 naukowców.

MK, źródło: UG

 

Dyskusja (0 komentarzy)