Nagrody

Astronom z UW pierwszym laureatem Nagrody im. Franka Wilczka

Opublikowano: 2020-07-16

forum akademickie
Fot. Magdalena Wiśniewska-Krasińska

Dr Przemysław Mróz z Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu Warszawskiego został pierwszym laureatem Nagrody im. Franka Wilczka. Uhonorowano go za charakterystykę populacji planet swobodnych w Drodze Mlecznej i odkrycie najbardziej wiarygodnych kandydatów na małomasywne planety swobodne.

To bezsprzecznie jedno z największych osiągnięć polskiej astronomii w ostatnich latach. Badacz z UW przeprowadził wszechstronną analizę tzw. zjawisk mikrosoczewkowania grawitacyjnego, której głównym celem było znalezienie zjawisk o bardzo krótkich skałach czasowych (charakterystycznych dla obiektów małomasywnych) i wyznaczenie na ich podstawie częstości występowania w Galaktyce planet swobodnych.

Oprócz analizy globalnej populacji planet swobodnych poszukiwał najbardziej wiarygodnych przypadków indywidualnych detekcji tych planet. W tym celu badał wybrane zjawiska mikrosoczewkowania, w których gwiazda soczewkowana była gwiazdą olbrzymem, i w których można było się spodziewać dodatkowych efektów w krzywej blasku mikrosoczewkowania umożliwiających precyzyjniejsze oszacowanie masy obiektu. Idea zaproponowana przez laureata okazała się niezwykle skuteczna. Udało mu się znaleźć i scharakteryzować trzy planety swobodne, w tym bardzo małomasywną o masie ziemskiej.

Właśnie za to odkrycie dr Przemysław Mróz otrzymał Nagrodę im. Franka Wilczka w wysokości 12 tys. dolarów amerykańskich. Wyróżnienie to ustanowiono w lutym 2019 roku. Jego patronem jest wybitny amerykański fizyk polskiego pochodzenia, profesor fizyki w Massachusetts Institute of Technology. W 2004 roku wraz z Hugh Davidem Politzerem i Davidem Grossem otrzymał Nagrodę Nobla z fizyki za opracowanie asymptomatycznej swobody w teorii silnych oddziaływań między cząstkami elementarnymi. W 2012 roku uhonorowany został tytułem doktora honoris causa Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Nagrodę funduje Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz Fundacja Kościuszkowska. Przyznawana jest co 2 lata młodym polskim naukowcom, którzy dokonali znaczącego odkrycia w fizyce, astronomii lub w dziedzinach im zbliżonych. Pierwszego laureata wyłoniła kapituła w składzie: prof. Frank Wilczek, prof. Katarzyna Chałasińska-Macukow (Uniwersytet Warszawski), prof. Stanisław Kistryn (Uniwersytet Jagielloński), prof. Maciej Lewenstein (ICFO w Barcelonie) i prof. Christopher Sachrajda (Uniwersytet w Southampton).

Przypomnijmy, że kilka tygodni temu dr Przemysław Mróz otrzymał – jako pierwszy Polak – prestiżową nagrodę za najwybitniejsze prace doktorskie w dziedzinie astronomii, przyznawaną przez Międzynarodową Unię Astronomiczną (IAU).

Łukasz Wspaniały, źródło: UJ


PARTNERZY

forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie