Nagrody

Badacz z UJ laureatem nagrody im. Alexa F. Cronstedta

Opublikowano: 2020-07-07

forum akademickie
Prof. Wiesław Roth, źródło: www.uj.edu.pl

Profesorowie Wiesław Roth z Uniwersytetu Jagiellońskiego i Jiří Čejka z Uniwersytetu Karola w Pradze otrzymali prestiżową nagrodę Cronstedta przyznawaną przez Federację Europejskich Towarzystw Zeolitowych. Wyróżniono ich za istotny wkład w podstawowe aspekty syntezy i zrozumienia dwuwymiarowych zeolitów oraz ich praktyczne wykorzystanie poprzez modyfikacje i manipulacje z wykorzystaniem nowych zeolitów i rozbudowanych struktur.

Nagroda przyznawana jest osobie lub grupie pracującej w Europie za wkład w naukę i technologię związaną z zeolitami, materiałami mezoporowatymi, związkami typu MOF (Metal Organic Frameworks) lub innymi materiałami porowatymi o znaczącym wpływie naukowym w okresie 6 lat poprzedzających termin nominacji. Jej patronem jest szwedzki mineralog Axel F. Cronstedt (1722–1765), który jako pierwszy opisał charakterystyczne właściwości zeolitów i wprowadził termin „zeolit”.

Tegoroczni laureaci zostali nagrodzeni za ich znaczący wkład w podstawowe aspekty syntezy i zrozumienia zeolitów, które od ponad pół wieku są szeroko stosowane jako wyjątkowo użyteczne katalizatory do przeróbki ropy naftowej, składniki detergentów zmiękczające wodę, środki osuszające, a ostatnio wiodące materiały w opracowywaniu ekologicznych procesów chemicznych. Zeolity niespodziewanie wykazały dualność strukturalną i oprócz tworzenia niemodyfikowalnych, trójwymiarowych struktur szkieletowych, ujawniły zdolności tworzenia nanowarstw dwuwymiarowych, które można przekształcać zarówno przestrzennie (jak klocki Lego) i chemicznie, umożliwiając tworzenie nowych ulepszonych materiałów. Profesorowie Roth i Čejka rozwinęli ogólną metodologię chemicznej obróbki warstw zeolitowych w celu wytworzenia różnych struktur, w tym takich, które uznawano za niemożliwe do syntezy. Ostatnio wykazali możliwość tworzenia dyspersji monowarstw w roztworze, co umożliwia nieograniczone projektowanie i tworzeni hybryd i kompozytów, szczególnie w kierunku „zielonych” procesów przeróbki chemicznej oraz rozdziału substancji, np. w celu ich oczyszczania.

Prof. Wiesław Roth (na fot.) jest pracownikiem naukowym Wydziału Chemii Uniwersytetu Jagiellońskiego od roku 2012. Wcześniej przez 21 lat pracował w ośrodku badawczym Mobil R&D w Paulsboro w New Jersey oraz w ExxonMobil Research and Engineering w Clinton. Jest absolwentem Politechniki Wrocławskiej (mgr inż.) i Southern Illinois University w Carbondale (doktorat). Przed podjęciem pracy w Mobil R&D odbył staż podoktorancki, a następnie został pracownikiem w grupie prof. F.A. Cottona na Uniwersytecie Texas A&M w College Station. W roku 2018 uzyskał w Polsce tytuł profesora za wybitne osiągnięcia naukowe.

Specjalizuje się w syntezie i wdrażaniu katalizatorów nazwanych sitami molekularnymi, a w szczególności zeolitami. Jego badania koncentrują się na zrozumieniu mechanizmów syntezy nowych materiałów porowatych, a w szczególności rozwoju zeolitów dwuwymiarowych i koloidalnych. W roku 1992 był współautorem pionierskich publikacji w „Nature” i „Journal of the American Chemical Society” związanych z odkryciem nowej klasy materiałów porowatych – mezoporowatych sit molekularnych. Sumaryczna ilość cytowań obu prac wynosi ponad 30 tys. Opublikowane odkrycie zostało uhonorowane nagrodą im. Donalda W. Brecka Międzynarodowego Stowarzyszenia Zeolitowego w roku 1994. Prof. Wiesław Roth otrzymał też nagrodę R&D 100 oraz nagrodę patentową Thomasa Alvy Edisona w związku z pierwszym przemysłowym wdrożeniem materiałów mezoporowatych.

Łukasz Wspaniały, źródło: UJ


PARTNERZY

forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie