Sprawy nauki

Badacze sztucznej inteligencji i ich publikacje – raport

Opublikowano: 2019-09-03

forum akademickie
Źródło: www.sztucznainteligencja.org.pl

W latach 2013–2018 w Polsce 1,5 tys. badaczy reprezentujących dyscypliny informatyczne (tj. informatykę techniczną i telekomunikację lub informatykę) opublikowało około 5,3 tys. artykułów lub monografii naukowych z zakresu sztucznej inteligencji. Co piąta z tych publikacji ukazała się w czasopiśmie posiadającym współczynnik wpływu (tzw. impact factor) – wynika z raportu przygotowanego przez Ośrodek Przetwarzania Informacji – Państwowy Instytut Badawczy.

Publikacja to część większego raportu „Rozwój sztucznej inteligencji w sektorze nauki w Polsce”, który – jak zapowiadają autorzy – powstanie do końca tego roku. Przedstawi obraz tego, jak polskie uczelnie i ośrodki naukowe przygotowane są do prowadzenia badań nad sztuczną inteligencją (SI) oraz ich ofertę kształcenia specjalistów w tym zakresie. Na razie OPI – PIB zaprezentował liczby dotyczące publikacji prac z obszaru sztucznej inteligencji w podziale na dyscypliny, ośrodki czy prestiż periodyku, w którym opublikowano pracę naukową.

W latach 2013-2018 w bazie Polska Bibliografia Naukowa zarejestrowanych zostało 11 766 publikacji, które w tytule lub abstrakcie zawierały co najmniej jedno słowo kluczowe charakterystyczne dla prac z obszaru sztucznej inteligencji. Aż 45% z tych prac powstało w ramach dwóch dyscyplin naukowych: informatyki oraz informatyki technicznej i telekomunikacji. Analiza tych publikacji pozwala uznać, że w instytucjach naukowych w Polsce nad zagadnieniami SI pracuje obecnie około 1,5 tys. badaczy z obszaru informatyki. W ramach pozostałych dyscyplin także powstają prace naukowe o zastosowaniach SI oraz dotyczące różnych aspektów rozwoju tych technologii. W analizowanych latach opublikowało je około 5 tys. badaczy.

Liczba wszystkich badaczy zajmujących się SI, podobnie jak liczba tworzonych przez nich publikacji, w latach 2013–2017 pozostawała stabilna i oscylowała w granicach 2000–2200 badaczy lub publikacji. W czterech na dziesięć przypadków publikacje dotyczące tematyki SI mają więcej niż jednego autora. Z kolei spośród publikacji wieloautorskich 40% to efekt pracy badaczy reprezentujących różne dyscypliny naukowe. Jedynie 11,8% wszystkich publikacji powstało w ramach współpracy naukowców zajmujących się różnymi dziedzinami nauki.

W omawianym okresie najwięcej naukowców z obszaru SI prowadziło badania w ramach nauk inżynieryjno-technicznych (3262 osób, które wskazały tę dyscyplinę jako swoją główną), z czego najwięcej w ramach informatyki technicznej i telekomunikacji (1150 osób). W ramach nauk ścisłych publikacje dotyczące SI stworzyło łącznie 825 naukowców, z czego 136 osób wskazywało informatykę jako swoją pierwszą bądź jedyną dyscyplinę naukową.

Temat sztucznej inteligencji poruszali w swoich publikacjach przede wszystkim badacze posiadający co najmniej stopień naukowy doktora (52%). Aktywność w tym zakresie osób z tytułem licencjata, magistra i równorzędnym była niewielka. Wśród badaczy SI reprezentujących wszystkie dyscypliny naukowe było 29% doktorów habilitowanych i 17% profesorów. Jedna trzecia badaczy w ciągu sześciu analizowanych lat opublikowała co najmniej trzy prace naukowe z zakresu SI, natomiast niemalże połowa nie więcej niż jedną.

Największa grupa specjalistów SI, którzy są aktywni publikacyjnie, to osoby w czwartej dekadzie życia (2158 osób) oraz badacze między trzydziestym a trzydziestym dziewiątym rokiem życia (1693 osoby). Warto także zwrócić uwagę, że badacze, którzy w 2019 roku osiągnęli 60 lat lub więcej, stanowią niemalże jedną czwartą wszystkich aktywnych publikacyjnie specjalistów SI.

W zbiorze wszystkich publikacji naukowych o tematyce SI znalazło się 56% artykułów z czasopism naukowych oraz 44% monografii lub rozdziałów w pracach zbiorowych. Autorzy prac naukowych z obszaru sztucznej inteligencji w swoich publikacjach najczęściej poruszali tematykę związaną ze sztucznymi sieciami neuronowymi (1 822 publikacje zawierające frazę „neural network” w tytule bądź abstrakcie). W dalszej kolejności popularne były prace dotyczące przetwarzania obrazów, algorytmów genetycznych, analizy danych („data mining”, „big data”), systemów wspomagania decyzji oraz teorii zbiorów rozmytych („fuzzy set”, „fuzzy logic”). Rozwój technologii w tych obszarach uznać można za główny nurt tematyczny sztucznej inteligencji w Polsce. Większość prac publikowana była w języku angielskim – wśród dziesięciu najczęściej występujących słów kluczowych nie ma żadnych w języku polskim.

Najwięcej badaczy SI reprezentujących dyscypliny informatyczne zatrudnionych było w Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie (147 osób), na Politechnice Warszawskiej (129 osób), Politechnice Wrocławskiej (104 osoby), Politechnice Śląskiej (95 osób) oraz na Politechnice Łódzkiej (77 osób).

Warto odnotować, że prace naukowe z zakresu SI powstają także w dyscyplinach innych niż informatyka, w tym nawet w naukach humanistycznych i społecznych. Na przykład w obrębie nauk o zarządzaniu i jakości, a także ekonomii i finansów metody sztucznej inteligencji są stosowane do rozwiązywania zagadnień dotyczących np. ryzyka czy konkurencyjności. Z kolei w ramach nauk prawnych, filozofii czy sztuki odnaleźć można analizy zastosowania sztucznej inteligencji w różnych obszarach życia. Łącznie w ramach dyscyplin innych niż informatyczne powstało ponad 7,3 tys. publikacji napisanych przez prawie 5 tys. naukowców.

W prestiżowych czasopismach z obszaru sztucznej inteligencji dotyczących uczenia maszynowego, data mining, przetwarzania obrazów oraz interakcji człowieka z komputerem w latach 2013–2018 swoje artykuły opublikowało łącznie 1,2 tys. badaczy. Siedmiu na dziesięciu z nich reprezentowało dyscypliny informatyczne.

Wśród instytucji zatrudniających najwięcej badaczy publikujących artykuły naukowe w prestiżowych czasopismach informatycznych o tematyce SI znalazły się: Akademia Górniczo-Hutnicza (106 osób), Politechnika Warszawska (93 osoby), Politechnika Wrocławska (93 osoby), Uniwersytet Warszawski (93 osoby) oraz Politechnika Poznańska (82 osoby).

źródło: OPI – PIB

Sztuczna inteligencja w polskiej nauce 2013–2018


PARTNERZY

forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie