Badania

Cmentarzysko jurajskich gadów w Krzyżanowicach

Opublikowano: 2019-10-31

forum akademickie
Pliozaur. Źródło: pl.wikipedia.org

Doskonale zachowane kości wielkich gadów morskich z ery dinozaurów odkrył we wsi Krzyżanowice dr Daniel Tyborowski z Muzeum Ziemi PAN wraz z zespołem. Badacze odkopali m.in. szczątki pliozaura, największego drapieżnika, jaki kiedykolwiek żył na terenie Polski. Ponadto odkryto kilkaset szczątków sprzed 152 mln lat – okresu późnej jury. Poza szczątkami olbrzymich pliozaurów były tam także kości wielkich gadów, m.in. żółwi morskich, przodków krokodyli i długoszyich plezjozaurów.

Stanowisko archeologiczne znajduje się we wsi Krzyżanowice w okolicach Iłży w województwie mazowieckim.

Około 152 mln lat temu w umiarkowanie chłodnym i niezbyt głębokim morzu bujnie rozwijały się organizmy zasiedlające strefę dna i toni wodnej. Wśród najliczniejszych znajdowały się misternie ornamentowane muszle olbrzymich ślimaków, które stanowiły podstawę tamtejszego łańcucha pokarmowego. Największe z nich swą długością dochodziły do 30 centymetrów.

Zwierzętami, które polowały na duże ślimaki, były pierwotne żółwie morskie. Ich pancerze to najczęściej spotykane szczątki kostne w nowym stanowisku archeologicznym. W poszukiwaniu zdobyczy wody penetrowały także drapieżne gady morskie takie jak długoszyje elasmozaury oraz przodkowie współczesnych krokodyli, którzy dorastali do siedmiu metrów długości.

Na szczycie łańcucha pokarmowego stały pliozaury – jurajskie superdrapieżniki. Odnalezione szczęki i zęby tych gadów świadczą o tym, że były to największe drapieżniki, jakie kiedykolwiek żyły na terenie Polski.

Nowe stanowisko archeologiczne w Krzyżanowicach jest tak bogate, że aby zbadać znajdujące się tam szczątki, potrzebne będzie było stworzenie interdyscyplinarnego zespołu. W skład tej grupy wchodzą: kierownik projektu dr Daniel Tyborowski z Muzeum Ziemi PAN w Warszawie, dr hab. Błażej Błażejowski z Instytutu Paleobiologii PAN, prof. Andrzej Wierzbowski z Wydziału Geologii Uniwersytetu Warszawskiego, prof. Bronisław A. Matyja z Wydziału Geologii Uniwersytetu Warszawskiego oraz dr hab. Hubert Wierzbowski z Państwowego Instytutu Geologicznego.

W prestiżowym magazynie naukowym „Proceedings of the Geologists’ Association” ukazała się właśnie pierwsza publikacja o niezwykłym odkryciu polskich naukowców.

Kolejne badania paleontologiczne i geologiczne skamieniałości z Krzyżanowic kierowane będą przez Muzeum Ziemi PAN w Warszawie.

JK

(Źródło: Muzeum Ziemi PAN w Warszawie)


PARTNERZY

forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie