Badania

Jak infrastruktura miast wpływa na bioróżnorodność i zdrowie mieszkańców?

Opublikowano: 2019-02-21

forum akademickie

Jak ocenić jakość miejskich ekosystemów? Czy jest możliwe znalezienie wspólnej metody ich oceny dla całej Europy, od Gibraltaru aż po północ Finlandii? Na te i inne pytania starają się odpowiedzieć uczestnicy projektu „BIOVEINS – zielona i niebieska infrastruktura miast: znaczenie dla bioróżnorodności i zdrowia mieszkańców, ufundowanego ze środków sieci BiodivERsA, zrzeszającej instytucje finansujące badania naukowe w Europie.

Projekt BIOVEINS realizują w Polsce naukowcy z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu pod kierunkiem prof. Piotra Tryjanowskiego. Przez ostatnie trzy dni w stolicy Wielkopolski w gronie badaczy o pozornie bardzo odległych specjalizacjach – od geoinformatyki i bioinżynierii, po weterynarię i antropologię – z Portugalii (Uniwersytet Lizboński), Francji (Narodowy Instytut Badań Rolniczych i Université de Paris XI Paris-Sud), Szwajcarii (Szwajcarski Federalny Instytut Badawczy) i Estonii (Estoński Uniwersytet Nauk o Życiu) dyskutowano o wstępnych wynikach dotychczas wykonanych prac, które obejmują różnorodne grupy organizmów: bakterie, rośliny, owady, ptaki, a także samych mieszkańców miast. Ci ostatni angażowani są w naukę obywatelską (ang. citizen science). Naukowcy starają się znaleźć pewne uniwersalne kwantyfikatory, które w niedalekiej przyszłości pozwolą w jednoznaczny sposób odpowiedzieć na pytania, w jaki sposób organizować przestrzeń miejską tak, by była ona dobrze funkcjonującym ekosystemem, a jednocześnie – co niemniej ważne – estetycznym miejscem, sprzyjającym zdrowiu! Zieleń – parki, cmentarze, a nawet niewielkie trawniki – to bowiem nie tylko miły dla oka element krajobrazu miasta. Przyciągają mieszkańców miast, spragnionych chwili odetchnienia w cieniu drzew, ale także niezliczone gatunki zwierząt. Różnorodność gatunków roślin przyciąga wszelkie organizmy żywe, które odnajdują w nich pokarm i schronienie.

W ostatnich latach badania miast bardzo zyskały na popularności. Sam fakt, że rośnie zarówno ich liczba, powierzchnia, jak i liczba zamieszkujących ich ludzi – w tej chwili już ponad 50% światowej populacji! – sprawia, że stanowią one istotny obiekt badań. Od końca lat 70. ekologia miast stała się bardzo poważną częścią dziedziny nauk przyrodniczych, a rozległość poruszanych przez nią problemów zdaje się być proporcjonalna do mnogości interakcji zachodzących pomiędzy organizmami w gęstej tkance miejskiej. Wyniki badań nad wpływem miast na zmiany w behawiorze, fizjologii czy nawet anatomii synurbijnych gatunków roślin i zwierząt, nierzadko wywołują zdumienie i zachwyt. Jednakże w tym samym czasie, wyniki innych badań, wywołują skrajnie przeciwne uczucia, wskazując na destrukcyjny wpływ miast i ich mieszkańców na żyjące w nich i w ich pobliżu organizmy.

Jak w takim razie ocenić jakość miejskich ekosystemów? Czy jest możliwe znalezienie wspólnej metody ich oceny dla całej różnorodnej Europy, od Gibraltaru aż po północ Finlandii? Z tymi pytaniami mierzą się właśnie uczestnicy projektu „BIOVEINS – zielona i niebieska infrastruktura miast: znaczenie dla bioróżnorodności i zdrowia mieszkańców”. Celem przedsięwzięcia jest znalezienie wzorców rozmieszczenia różnych organizmów w przestrzeni miejskiej, a następnie skonfrontowanie tych wzorców z właściwościami środowiska oraz zbadanie wpływu urbanizacji na świat roślin i zwierząt. Wyniki badań oprócz wartości poznawczej będą mieć zastosowanie aplikacyjne, ponieważ na ich podstawie zostaną stworzone zalecenia dla urbanistów zajmujących się planowaniem i przekształcaniem zieleni miejskiej tak, aby była ona przyjazna mieszkańcom miast. Zakończenie projektu planowane jest do końca lutego 2020 roku.

MK

 


PARTNERZY

forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie