Badania

Kryzys polskiej przestrzeni

Opublikowano: 2019-11-07

forum akademickie
Źródło: www.rynekinfrastruktury.pl

Według badań Komitetu Przestrzennego Zagospodarowania Kraju przy Prezydium PAN jednym z największych problemów naszego państwa jest narastający kryzys gospodarki przestrzennej. Udokumentowane roczne koszty chaosu przestrzennego, jakie ponoszą polska gospodarka i społeczeństwo, są szacowane na kwotę powyżej 80 mld zł. Rzeczywiste straty są jeszcze wyższe, bowiem nie monitorujemy wszystkich procesów i skutków wadliwej polityki przestrzennej.

Głównym źródłem kryzysu jest błędna polityka przestrzenna władz publicznych, w tym zwłaszcza państwa oraz wielu samorządów. Brak racjonalnej polityki przestrzennej i wadliwe prawo powodują, że połowa inwestycji w Polsce jest lokalizowana na podstawie decyzji administracyjnych, tj. decyzji o warunkach zabudowy (tzw. wuzetek). Procesy urbanizacyjne są nieskoordynowane i chaotyczne, a tereny rozwojowe wielu miast i gmin są pozbawione miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego.

Zmiana tej sytuacji wymaga zasadniczej, systemowej reformy gospodarki przestrzennej, głównie planowania rozwoju oraz planowania przestrzennego i regionalnego, finansów i prawa budowlanego, a także zmiany kilkudziesięciu aktów prawnych, zwłaszcza ustaw.

W Studiach nad chaosem przestrzennym KPZK PAN  wykazano, że przywrócenie stanu prawnego użytkowanych terenów i likwidacja nadmiaru terenów budowlanych będą się łączyły z odszkodowaniami rzędu 135-350 mld zł. Biorąc jednak pod uwagę wielkość strat, które przynosi chaos, jest to opłacalny wydatek. Reforma gospodarki przestrzennej jest nieunikniona, bowiem żadne państwo w XXI w. nie może tolerować w nieskończoność kosztów chaosu urbanizacyjnego i olbrzymich strat, które on wywołuje. Autorzy tego raportu rekomendują przede wszystkim: ograniczenie liberalizmu w polityce przestrzennej, budowę wielopodmiotowego oraz zintegrowanego modelu planowania i zarządzania rozwojem przez wszystkie aktualnie obowiązujące poziomy terytorialnej organizacji państwa: rządowy, wojewódzki, powiatowy i gminny, systemową reformę ekonomiczną i prawną rynku nieruchomości. Autorzy raportu uznają za konieczne zwiększenie kompetencji i wzmocnienie statusu władz samorządowych, z jednoczesną większą kontrolą wewnętrzną i zewnętrzną. Konieczne jest, ich zdaniem, wzmocnienie instytucji publicznych odpowiedzialnych za formułowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na wszystkich poziomach zarządzania, a także spójne orzecznictwo sądów administracyjnych.

Autorami Studiów na chaosem przestrzennym są: dr Adam Kowalewski, prof. Tadeusz Markowski, dr hab. Przemysław Śleszyński z Komitetu Przestrzennego Zagospodarowania Kraju przy Prezydium PAN.

JK

(Źródło: PAN)


PARTNERZY

forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie