Badania

Łódzka „cegiełka” w noblowskim sukcesie

Opublikowano: 2020-10-12

forum akademickie
Fot. Heribert Corn / Der Standard

Nagroda Nobla w dziedzinie chemii przyznana została za przełomowe odkrycie systemu CRISPR-Cas9, obecnie szeroko wykorzystywanego jako narzędzie do genomowego edytowania, które zrewolucjonizowało medycynę. Do tego osiągnięcia swoją „cegiełkę” dołożył absolwent Politechniki Łódzkiej Krzysztof Chyliński.

Tegoroczna Nagroda Nobla w dziedzinie chemii została przyznana dwóm badaczkom: francuskiej mikrobiolog, genetyk i biochemik Emmanuelle Charpentier, szefowej Instytutu Biologii Infekcyjnej Maxa Plancka w Berlinie, oraz Jennifer A. Doudnie, biochemiczce i biolożce molekularnej z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkeley. Doceniono je za „genetyczne nożyczki”. Już przed ośmioma laty stworzyły jedno z najdoskonalszych narzędzi w genetyce: metodę edycji genomów CRISPR/Cas9.

– To technologia umożliwiająca edytowanie genomów, która wykorzystuje naturalny bakteryjny system obrony przed wirusami nieustająco atakującymi bakterie. Bakterie bronią się przed najeźdźcami przez wycinanie obcego DNA przy użyciu CRISPR-Cas9, często nazywanego „genowymi nożycami”. System ten został opracowany i udoskonalony jako precyzyjne narzędzie do genowego edytowania przez zastąpienie szczególnego fragmentu bakteryjnego RNA (tracrRNA) wyspecjalizowanymi fragmentami RNA. Kierują one nożyce genowe do dowolnej lokalizacji w genomach, w tym również w ludzkim genomie. CRISPR-Cas9 znacznie przyśpiesza badania podstawowe w zakresie genetyki, ponadto jest intensywnie badany pod kątem leczenia licznych genetycznych chorób człowieka – tłumaczy dr inż. Jacek Polak, prof. PŁ, prowadzący zajęcia z inżynierii genetycznej na Wydziale Biotechnologii i Nauk o Żywności Politechniki Łódzkiej.

Okazuje się, że do osiągnięcia tegorocznych noblistek swoją „cegiełkę” dołożył absolwent Politechniki Łódzkiej Krzysztof Chyliński. Był on jednym z autorów artykułu „A Programmable Dual-RNA–Guided DNA Endonuclease in Adaptive Bacterial Immunity”, opublikowanego w 2012 roku w „Science, naukowym czasopiśmie „z najwyższej półki”. Opisano w nim szczegółowo mechanizm sterowanego działania na DNA oraz zasady jego wykorzystania do edytowania genów. Badania do tej publikacji wykonane zostały w Austrii, Szwecji i USA. Oprócz Polaka prowadzili je: Martin Jinek, Ines Fonfara, Michael Hauer, Jennifer A. Doudna, Emmanuelle Charpentier.

Chyliński – drugi współautor tej przełomowej publikacji – jest absolwentem Politechniki Łódzkiej. Studiował na kierunku Biotechnology, w ramach IFE – International Faculty of Engineering. Dyplom magisterski na Wydziale Biotechnologii i Nauk o Żywności PŁ obronił w 2008 roku, po wykonaniu eksperymentów w Instytucie Chemii Bioorganicznej PAN w Poznaniu. Następnie uzyskał doktorskie stypendium w Max Perutz Labs na Uniwersytecie Wiedeńskim. Tam pod opieką Emmanuelle Charpentier – jednej z tegorocznych noblistek – wykonał pracę doktorską, której badania skoncentrowane były na elementach systemu CRISPR-Cas9.

źródło: PŁ


PARTNERZY

forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie