Nagrody

Nagrody Prezesa Rady Ministrów

Opublikowano: 2019-11-05

forum akademickie

24 naukowców zostało uhonorowanych Nagrodami Prezesa Rady Ministrów za rozprawy doktorskie i habilitacyjne oraz działalność naukową i wdrożeniową. 

W gronie laureatów znalazły się dwie wybitne badaczki, które doceniono za osiągnięcia w zakresie działalności naukowej. Są to:

  • dr hab. Danuta Kisielewska z Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie – za dorobek naukowy z zakresu eksperymentalnej fizyki cząstek elementarnych i wysokich energii. Wysoką pozycję w nauce światowej zdobyła dzięki badaniom przeprowadzanym od kilkudziesięciu lat różnymi technikami eksperymentalnymi, głównie w Europejskim Laboratorium Fizyki Cząstek CERN pod Genewą, ale także w DESY w Hamburgu oraz Laboratorium im. Fermiego pod Chicago. W kilkuset publikacjach, których jest autorką lub współautorką, przedstawiła wyniki badań oddziaływań cząstek elementarnych począwszy od zderzeń hadronów przy energiach do 250 GeV badanych techniką komór pęcherzykowych, przez oddziaływania elektron-proton, badane technikami elektronicznymi w ramach Współpracy ZEUS przy zderzaczu HERA w DESY, do oddziaływań proton-proton, badanych w eksperymencie ATLAS w CERN, przy najwyższej osiąganej energii 7 TeV. Do najznakomitszych wyników tych badań należy przede wszystkim pionierskie, bardzo dokładne wyznaczenie funkcji struktury nukleonu oraz odkrycie oddziaływań z dużą przerwą rozkładu cząstek wtórnych w pospieszności (rapidity), współudział w odkryciu bozonu Higgsa w eksperymencie ATLAS, odkrycie nowych prawidłowości w zderzeniach ciężkich jonów;
  • prof. Ewa Kula-Świeżewska z Instytutu Biochemii i Biofizyki PAN – za dorobek naukowy z zakresu biochemii, chemii bioorganicznej i badań molekularnych związków izoprenoidowych. Głównym nurtem jej zainteresowań badawczych jest grupa zróżnicowanych strukturalnie związków izoprenoidowych występujących w organizmach eukariotów. Związki te odgrywają istotne znaczenie w biologii, m.in. w środowisku roślin w ich przystosowywaniu do stresów środowiskowych. Wyniki badań nad związkami izoprenoidowymi mogą też mieć znaczenie praktyczne i być w przyszłości wykorzystywane w przemyśle spożywczym, kosmetycznym, farmaceutycznym i medyczny. Jednym z licznych odkryć badawczych, o dużym potencjale oddziaływania, jest charakterystyka reduktazy poliprenolowej zidentyfikowanej u ssaków i wykazanie, że mutacje w jednym z genów (SRD5A3), kodującym ten enzym skutkują u ludzi chorobami Wrodzonego Niedoboru Glikozylacji typu 1.

Ponadto nagrodzono dziesięć osiągnięć będących podstawą nadania stopnia doktora habilitowanego:

  • dr hab. Przemysław Jerzy Błyszczuk z Uniwersytetu Jagiellońskiego – za cykl 5 prac eksperymentalnych, których celem była analiza mechanizmów molekularnych i komórkowych odpowiedzialnych za powstawanie pozapalnego zwłóknienia w mięśniu sercowym. Prace te stanowią istotny wkład w wiedzę na temat mechanizmów powstawania kardiomiopatii rozstrzeniowej i możliwości leczenia zapalenia mięśnia sercowego. Wyniki badań są pionierskie w skali światowej;
  • dr hab. Wojciech Brzezicki z Uniwersytetu Jagiellońskiego – za badania teoretyczne związane z „gorącymi” problemami fizyki, w nowej dziedzinie – materii topologicznej. Wskazał on na nowe egzotyczne fazy magnetyczne z uporządkowaniem niekolinearnym w 2- i 3-wymiarowych układach, gdzie stabilizującym czynnikiem są spinowe i orbitalne splątania kwantowe. Jego teoretyczne rozważania, opublikowane w cyklu prac w najlepszych czasopismach  fizycznych, nawiązują do realnych materiałów i stymulują badania eksperymentalne w tej dziedzinie;
  • dr hab. Janusz Marcin Dąbrowski z Uniwersytetu Jagiellońskiego – za cykl 16 jednotematycznych prac opublikowanych w prestiżowych, specjalistycznych czasopismach z listy JCR, które cytowane były ponad 650 razy. Prace te pozwoliły na stworzenie biblioteki halogenopochodnych porfiryn, chloryn, bakteriochloryn o korzystnych właściwościach fizykochemicznych oraz określonym działaniu farmakologicznym w warunkach in vitro oraz in vivo. Autor wykazał silną absorpcję badanych indywiduów w zakresie bliskiej podczerwieni, dużą trwałością fotochemiczną oraz możliwością generowania reaktywnych form tlenu zgodnie z mechanizmem przeniesienia elektronu, jak też przekazanie energii. Ma to dominujący wpływ na aktywność układu immunologicznego;
  • dr hab. Miłosz Paweł Giersz z Uniwersytetu Warszawskiego – za publikację przedstawiającą wyniki dotychczas zrealizowanych badań i spektakularnych odkryć dokonanych w ważnym ośrodku kultury Wari. Pokazuje interdyscyplinarny charakter badań w Castillo de Huarmey uwzględniający zaangażowanie specjalistów różnych dziedzin pokrewnych archeologii i wykonanych na najwyższym światowym poziomie zarówno ze względu na realizację specjalistycznych analiz (szczególnie materiałów kostnych) jak i zastosowanie najnowocześniejszych technik dokumentacyjnych (m.in. skanowanie 3D, fotogrametria, itd.);
  • dr hab. Jerzy Kaliszuk z Instytutu Historii Nauki PAN – za publikację stanowi olbrzymią, niezwykle bogatą w treści pracę, która śmiało mogłaby być dziełem całego zespołu badawczego. Jest znaczącym osiągnięciem polskiej mediewistyki, ma wymiar kulturowy, humanistyczny o zasięgu europejskim. Trudno przecenić jej znaczenie dla poszukiwań polskich dóbr kultury zaginionych podczas II wojny światowej;
  • dr hab. Tomasz Klimsiak z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu – za sześć samodzielnie napisanych, obszernych prac, które stanowią nowatorski wkład w rozwój stochastycznych cząstkowych, stochastycznych wstecz z odbiciem, stochastycznych z miarą, równań różniczkowych i ich zastosowań w matematyce finansowej;
  • dr hab. inż. Małgorzata Elżbieta Kopytko z Wojskowej Akademii Technicznej – za oryginalne badania nad rozwojem nowej generacji detektorów podczerwieni pracujących w podwyższonych temperaturach, tzw. detektorach barierowych. Obejmują one opracowanie architektury detekcyjnej przyrządów wytwarzanych z tellurku kadmowo-rtęciowego (HgCdTe) metodą epitaksji ze związków metaloorganicznych (MOCVD) oraz epitaksji z wiązek molekularnych (MBE), charakteryzację oraz analizę ich parametrów elektrycznych i optycznych, w szczególności badanie wpływu wysokości barier energetycznych i nieciągłości pasm na wartości graniczne parametrów detekcyjnych. Uzyskane wyniki mają dużą wartość naukową, poznawczą, a co najważniejsze także aplikacyjną – znajdują bezpośrednie zastosowanie w produkcji detektorów podczerwieni przez firmę Vigo System z Ożarowa Mazowieckiego, dobrze rozpoznawalną na globalnym rynku;
  • dr hab. Agata Lucyna Starosta z Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej – za badania o fundamentalnym znaczeniu dla zrozumienia procesu syntezy białek, czyli translacji. Jest to centralny proces dla funkcjonowania każdej żywej komórki. Zachodzi on w specjalnych maszynach komórkowych zwanych rybosomami. Prace w osiągnięciu habilitacyjnym dotyczą syntezy białek, które zawierają kilka następujących po sobie reszt proliny. Ciągi prolin są trudne w syntezie, a w konsekwencji rybosomy często się na nich zatrzymują, a synteza białka ulega zahamowaniu. W trakcie biosyntezy białka obecność następujących po sobie co najmniej trzech reszt proliny (PPP) może zredukować szybkość powstawania białka, a nawet może powodować pauzę rybosomu w czasie translacji informacji zakodowanej w mRNA, co zostało potwierdzone przez autorkę osiągnięcia. Co więcej wykazała, że motyw prolinowy jest niezbędny dla funkcjonowania enzymu, a do jego produkcji niezbędny jest czynnik elongacyjny EF-P. Odkrycie to wskazuje na istnienie ciekawej pętli regulacyjnej, w której wymagana jest wydajna translacja białka;
  • dr hab. Joanna Urban-Ciecko z Instytutu Biologii Doświadczalnej PAN im. M. Nenckiego – za osiągnięcia stanowiące istotny wkład w rozwój biologii, a szczególnie neurobiologii i dotyczą badania podstaw funkcjonowania kory mózgowej: mechanizmów plastyczności neuronalnej zachodzącej pod wpływem uczenia się oraz mechanizmów kontrolujących przekazywanie sygnałów między neuronami korowymi. Ze szczególnym uwzględnieniem roli układu hamującego (GABAergicznego, GABA — kwas gamma-aminomasłowy) i cholinergicznego w kształtowaniu odpowiedzi neuronów pobudzających w korze czuciowej myszy. Badania ujawniły także nowe mechanizmy działania neuronów SST oraz układu cholinergicznego w korze czuciowej;
  • dr hab. Arkadiusz Wudarski z Uniwersytetu Zielonogórskiego – za podjętą przez niego komparatystykę wieczystoksięgowa, mającą znaczący wpływ na rozwój europejskiego prawa prywatnego, w szczególności na kształtowanie się wspólnotowego prawa majątkowego. Badania potwierdzają potrzebę opracowania wspólnych standardów jakości ksiąg wieczystych w Europie. Ich wyniki mogą być wykorzystane zarówno na płaszczyźnie europejskiej jak i narodowej i posłużyć do reformy krajowych systemów wieczystoksięgowych. Prace badawcze były prowadzone między innymi na Uniwersytetach w Osnabrück, Wiedniu, Hamburgu oraz na Europejskim Uniwersytecie Viadrina we Frankfurcie nad Odrą.

Kolejnych dwanaście osób wyróżniono za rozprawy doktorskie. Są to: dr Anna Andrzejewska (Instytut Medycyny Doświadczalnej i Klinicznej im. M. Mossakowskiego PAN; dr Łukasz Bola (Uniwersytet Jagielloński); dr Michał Lesiuk (Uniwersytet Warszawski); dr Mateusz Jan Olbromski (Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu; dr inż. Agnieszka Pęska-Siwik (Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie); dr Urszula Helena Piotrowska (Uniwersytet Technologiczno-Humanistyczny w Radomiu; dr Tomasz Smoleński (Uniwersytet Warszawski); dr inż. Mariusz Tadeusz Szkoda (Politechnika Gdańska); dr Wojciech Piotr Włoskowicz (Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk); dr Marcin Wrochna (Uniwersytet Warszawski); dr Ewa Zawojska (Uniwersytet Warszawski); dr inż. Adam Zieliński (Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie).

MK, źródło: KPRM

Pełna lista Nagród Prezesa Rady Ministrów


PARTNERZY

forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie