Konferencje

O tradycji Centralnego Okręgu Przemysłowego

Opublikowano: 07.12.2018

forum akademickie
Fot. Elektrownia w Stalowej Woli, Henryk Poddębski, NAC

Rocznica odzyskania niepodległości była okazją do przypomnienia na Politechnice Świętokrzyskiej najambitniejszego planu gospodarczego II Rzeczypospolitej. W międzynarodowej konferencji naukowej poświęconej historii i znaczeniu Centralnego Okręgu Przemysłowego wzięli udział historycy oraz przedstawiciele miast i przedsiębiorstw związanych z jego tradycją. 

COP obejmował swoim zasięgiem 44 powiaty czterech ówczesnych województw: lwowskiego, krakowskiego, kieleckiego i lubelskiego, które zamieszkiwało 6 mln ludzi. Budowa niezbędnej do jego funkcjonowania infrastruktury podniosła poziom cywilizacyjny tych terenów. Celem było zwiększenie ekonomicznego potencjału kraju poprzez rozbudowę przemysłu, głównie ciężkiego i zbrojeniowego. W latach 1937-39 przeznaczono na to około 60% wszystkich wydatków inwestycyjnych, tj. 1,9 mld zł. Rozwiązania technologiczne w większości były opracowane przez polskich inżynierów.

– Przedsięwzięcie było szansą na unowocześnienie gospodarki i całego państwa, na skok cywilizacyjny – mówił w trakcie seminarium wiceminister spraw zagranicznych Piotr Wawrzyk.

Jedną z prelegentek była dr Julita Maciejewicz-Ryś, wnuczka Eugeniusza Kwiatkowskiego, ówczesnego wicepremiera i ministra skarbu, który zainicjował budowę COP.

– Dziadek udowodnił, że w trudnych warunkach, z niewielkimi finansami, ale mądrze kierując inwestycjami, można osiągnąć bardzo dużo. Tempo, w jakim powstawała np. Stalowa Wola, jest chyba nawet dzisiaj niemożliwe do powtórzenia, biorąc pod uwagę technikę, jaka była wtedy do dyspozycji, czyli łopatę, taczkę i furmankę – mówiła.

W ramach COP powstały istniejące do dziś elektrownie, zakłady zbrojeniowe, lotnicze, chemiczne, samochodowe, m.in. w Rzeszowie, Mielcu, Stalowej Woli, Jaśle, Nowej Dębie, Nowej Sarzynie, Starachowicach, Ostrowcu, Radomiu, Pionkach, Dębicy, Lublinie, które przyczyniały się do zmniejszenia w tych miastach bezrobocia wywołanego skutkami wielkiego kryzysu. W zakładach COP zatrudnienie znalazło ponad 100 tys. osób, w tym 91 tys. w przemyśle, 10 tys. w handlu i 6 tys. w rzemiośle. Planowany do 1951 roku rozwój COP przerwał wybuch II wojny światowej.

Na zakończenie seminarium w budynku rektoratu Politechniki Świętokrzyskiej otwarta została wystawa „Kielecczyzna w Centralnym Okręgu Przemysłowym”. Organizatorami wydarzenia byli Agata Wojtyszek, wojewoda świętokrzyski, i prof. Wiesław Trąmpczyński, rektor Politechniki Świętokrzyskiej.

Kamil Dziewit

 

 

 


PARTNERZY

forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie