Sprawy nauki

Przełomowa terapia nowotworowa CART-T już w Polsce

Opublikowano: 2019-12-09

forum akademickie
Źródło: pulsmedycyny.pl

Specjaliści z Poznania przeprowadzili po raz pierwszy w Polsce przełomową terapię przeciwnowotworową o nazwie CAR-T, w której wykorzystuje się zmodyfikowane genetycznie komórki odpornościowe. „Zastosowaliśmy ją u pacjenta cierpiącego na chłoniaka złośliwego” – poinformowała  prof. Lidia Gil (na fot.).

CAR-T to obecnie najbardziej zaawansowana i spersonalizowana technologia, jaką stosuje się w leczeniu chorób hematoonkologicznych. Jest to tzw. leczenie ostatniej szansy, przygotowywane indywidualnie dla pacjenta, aby ponownie zaktywizować jego układ immunologiczny do walki z nowotworem. Na razie wykonują ją nieliczne ośrodki na świecie. Dołączyła do nich Klinika Hematologii i Transplantologii Szpiku Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu. Metodę tę po raz pierwszy w Polsce zastosowano u około 30-letniego mężczyzny cierpiącego na chłoniaka złośliwego.

– Terapia polega na tym, że lek przygotowuje się z własnych komórek pacjenta odpowiedzialnych m.in. za odporność przeciwnowotworową, które są w taki sposób modyfikowane genetycznie, żeby rozpoznawały rozwijający się u niego nowotwór. Łączą się one z komórkami nowotworowymi i niszczą je bez szkody dla zdrowych komórek – wyjaśnia prof. Lidia Gil kierownik kliniki.

Mowa o limfocytach T. To komórki odpornościowe wytwarzane w szpiku kostnym i dojrzewające w grasicy. U chorych na nowotwory przestają one odróżniać komórki zmutowane i nie atakują ich, co umożliwia rozwój choroby nowotworowej. Terapia CAR-T ma przywrócić im tę umiejętność. W tym celu po pobraniu są one zamrażane i przekazywane do laboratorium, gdzie poddawane są modyfikacji genetycznej. Modyfikację limfocytów dla polskiego pacjenta przeprowadzono w laboratorium w Santa Monica w Kalifornii. (W Polsce nie wykonuje tego jeszcze żaden ośrodek.) Modyfikacja polega na tym, że do DNA limfocytu T przy użyciu wirusa wszczepia się gen kodujący receptor rozpoznający antygen specyficzny dla nowotworu, z którym ta komórka ma walczyć. Jest to receptor CAR, stąd nazwa terapii – CAR-T.

Tak zmodyfikowane komórki przekazano do Poznania, gdzie wszczepiono je mężczyźnie choremu na chłoniaka opornego na zastosowane wcześniej leczenie. W metodzie tej są one podawane w jednorazowym wlewie dożylnym trwającym około 30 minut. To drugi najtrudniejszy etap tej terapii, dlatego do jej zastosowania wybierane są wyselekcjonowane ośrodki, które mają duże doświadczenia w przeszczepach komórek szpiku kostnego, bo sposób postępowania w obu przypadkach jest podobny. W Polsce kilka ośrodków jest w trakcie uzyskiwania certyfikacji. Równie trudny jak opisany wcześniej jest trzeci etap, po zabiegu.

– Lek podaliśmy 28 listopada, a minimalny czas obserwacji szpitalnej to dziesięć dni. Powikłania najczęściej pojawiają się w pierwszych dniach. Po tym okresie, jeśli nie ma żadnych problemów, można wypisać pacjenta do domu, ale przez co najmniej miesiąc jest on nadal pod nadzorem ambulatoryjnym – mówi prof. Gil.

Najgroźniejszym powikłaniem może być wywołany rozpadem komórek nowotworowych tzw. wyrzut cytokin, który może doprowadzić do niewydolności narządów oraz zaburzeń neurologicznych, w tym głównie encefalopatii – uszkodzenia mózgu. Hematolodzy potrafią sobie z tym radzić, ponieważ podobne powikłania mogą wystąpić po przeszczepach szpiku.

Nie wiadomo jeszcze, czy terapia CAR-T zapewnia trwałe wyleczenie, zbyt krótki jest jeszcze okres obserwacji. Metodę tę zastosowano po raz pierwszy w 2012 roku, od tamtej pory stosuje się ja coraz częściej, gdyż z dotychczasowych badań wynika, że odpowiedź na leczenie uzyskuje się u zdecydowanej większości chorych.

Terapia ta jest zarejestrowana i stosowana w leczeniu ostrej białaczki limfoblastycznej u dzieci jak i młodych dorosłych, a w przypadku chłoniaków niezależnie od wieku – wyjaśnia prof. Gil. – Wszystko zatem jeszcze przed nami. W każdej chorobie nowotworowej trzeba poczekać na efekty zastosowanej terapii.

JK

(Źródło: PAP)


PARTNERZY

forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie