Sprawy nauki

Rada NPRH podsumowała kadencję 2016–2018

Opublikowano: 2019-02-03

forum akademickie

Ponad 137 mln zł przeznaczono na program Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki w latach 2016–2018. Za sumę tę sfinansowano 234 projekty. 

Kończąca swoją kadencję Rada Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki podsumowała swoje dokonania. Rada NPRH to zespół doradczy ministra nauki, składający się z 12 osób reprezentujących różne dyscypliny oraz ośrodki, którego rolą jest przygotowanie założeń, celów i procedur konkursowych oraz nadzorowanie ich realizacji. Sam program zainicjowano w związku z koniecznością wprowadzenia do polskiego systemu grantowego finansowania długoterminowych wieloletnich projektów badawczych o charakterze dokumentacyjnym i edytorskim. Tym samym wypełniono lukę w tym systemie, czyniąc NPRH instrumentem, którego zakres uzupełnia pokrycie wszystkich typów działalności naukowej w humanistyce obejmującej następujące dyscypliny: archeologia, bibliologia i informatologia, etnologia, filozofia, historia, historia sztuki, językoznawstwo, kulturoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o rodzinie, nauki o sztuce, nauki o zarządzaniu, religioznawstwo i nauki teologiczne.

Przedstawiciele kończącej właśnie swoją kadencję Rady NPRH przypominają, że o ile w latach 2010–2015 w programie, oprócz badań dokumentacyjno-edytorskich finansowano także badania podstawowe, co powodowało w rezultacie nieprzejrzystość i niespójność systemu grantowego w Polsce, o tyle od roku 2016 zmieniono formułę, ograniczając ją do dwóch stałych modułów:

  • Dziedzictwo narodowe (projekty o charakterze dokumentacyjnym, edytorskim czy słownikowym, obejmujące m.in. naukowe publikowanie źródeł, czyli tekstów oraz zasobów ikonicznych, np. w formie serii książek, słowników językowych, historycznych, geograficznych, biograficznych, tematycznych, które udostępniają badaczom i czytelnikom bogate i do dziś często nieznane zasoby polskiego dziedzictwa narodowego)
  • Uniwersalia (wprowadzenie w obieg międzynarodowy najwybitniejszych publikacji polskiej humanistyki oraz finansowanie projektów badawczych, których jednym z efektów jest naukowy przekład i jego oryginalne/pionierskie opracowanie edytorskie).

Wprowadzono też dodatkowy moduł o nazwie Fundamenty, w którym przeprowadzono dwa konkursy o tematach zamawianych: „Epoka jagiellońska i jej dziedzictwo w I Rzeczypospolitej do 1795 roku” oraz „Odrodzona po latach niewoli – kompendia wiedzy: encyklopedie, słowniki, leksykony, katalogi, etc.”.

W sumie w latach 2016–2018 ze środków NPRH sfinansowano 234 projekty na łączną kwotę 137 402 555 zł. W module Dziedzictwo narodowe do realizacji skierowano 93 wnioski, w modułach Uniwersalia 2.1 i 2.2. odpowiednio 91 i 39, zaś w module Fundamenty 11.

W podsumowaniu swojej kadencji członkowie Rady przypominają o kilku istotnych zmianach, które wprowadzili do procedury oceny wniosków, m.in. kilkustopniową transparentną procedurę, nowe formularze składania wniosków i oceny online, które eliminują przypadkowość punktacji, dwa konkursy w roku (wiosenny i jesienny). Zaznaczono przy tym, że choć zmiany są zgodne z najwyższymi standardami obowiązującymi w systemach grantowych, nie gwarantują nikomu – co zrozumiałe – satysfakcji z opinii recenzentów i ekspertów. „Rada tych opinii nie komentuje, wymaga jedynie od recenzentów ich rzetelnego uzasadnienia” – piszą ustępujący członkowie Rady NPRH.

Dodają, że różnorodny profil tematyczny wniosków skłonił ich do ustalenia zakresu tematów w każdym konkursie, co znacznie ułatwiło przygotowanie projektów przez starających się o grant. Na podstawie blisko dwustu propozycji otrzymanych od środowiska humanistycznego, uruchomiono w ciągu mijającej kadencji takie obszary, jak:

  • Polska myśl filozoficzna, społeczna, religijna oraz o literaturze i sztuce
  • Emigracja z ziem polskich od XVIII wieku
  • Polska w Europie Środkowo-Wschodniej
  • Dziedzictwo starożytności w kulturze polskiej
  • Dziedzictwo kulturowe, językowe i historyczne o charakterze etnicznym i regionalnym
  • Polska i Polacy wobec totalitaryzmów XX wieku
  • Społeczeństwo i kultura Polski średniowiecznej do końca XV wieku
  • Kształtowanie się nowoczesnego społeczeństwa na ziemiach polskich od czasów stanisławowskich.

Na koniec reprezentujący Radę w kadencji 2016–2018 zwracają się z prośbą o wskazanie pod adres priorytety.NPRH@nauka.gov.pl najważniejszych tematów, które powinny być priorytetami w finansowaniu projektów w następnych latach. Przygotowanie takiej listy będzie jednym z pierwszych zadań nowej Rady Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki.

MK

Podsumowanie działalności Rady NPRH w kadencji 2016–2018

Członkowie Rady NPRH w kadencji 2016–2018:

  • prof. dr hab. Włodzimierz Bolecki (IBL PAN) – przewodniczący
  • prof. dr hab. Monika Antonina Adamczyk-Garbowska (UMCS)
  • dr hab. Marek Aleksander Cichocki (prof. Collegium Civitas)
  • ś.p. prof. dr hab. Maria Celina Dzielska (UJ)
  • prof. dr hab. Tomasz Kazimierz Jasiński (UAM)
  • ks. prof. dr hab. Józef Marecki (UP JP II)
  • prof. dr hab. Andrzej Nowak (UJ, do 2017)
  • prof. dr hab. Kazimierz Ożóg (URz)
  • prof. dr hab. Joanna Maria Sosnowska (IS PAN)
  • prof. dr hab. Jerzy Sperka (UŚ, od 2017)
  • prof. dr hab. Tadeusz Stefan Szubka (USz)
  • prof. dr hab. Michał Jerzy Wojciechowski (UW-M)
  • dr hab. Violetta Wróblewska (prof. UMK)

 


PARTNERZY

forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie
forum akademickie