W siedzibie Łukasiewicz – Instytutu Lotnictwa zainaugurowano projekt SPARK (Spacecraft Platform Architecture for Research and Key-enabling missions). Jego efektem będzie umieszczenie na orbicie okołoziemskiej polskiego satelity badawczego klasy CubeSat 3U, umożliwiającego testowanie polskich technologii w warunkach kosmicznych.
SPARK to wspólne przedsięwzięcie Sieci Badawczej Łukasiewicz i trzech instytutów: Łukasiewicz – Instytutu Lotnictwa (lider projektu), Łukasiewicz – Instytutu Metali Nieżelaznych oraz Łukasiewicz – Przemysłowego Instytutu Automatyki i Pomiarów PIAP. Wpisuje się w globalny trend przechodzenia od tradycyjnego przemysłu kosmicznego do dynamicznie rozwijającej się gospodarki kosmicznej, w której przestrzeń kosmiczna staje się integralnym elementem nowoczesnych łańcuchów dostaw, technologii oraz produkcji.
Efektem ma być umieszczenie na orbicie okołoziemskiej polskiego satelity badawczego klasy CubeSat 3U, umożliwiającego testowanie polskich technologii w warunkach kosmicznych. Satelita pozwoli prowadzić badania i testy komponentów opracowanych w Polsce, w tym systemów awionicznych, źródeł zasilania, komputerów pokładowych oraz rozwiązań komunikacyjnych. Zostanie wyposażony w modułowy komputer pokładowy bazujący na doświadczeniach z OBC-K1, który został opracowany w Łukasiewicz – ILOT i sprawdzony podczas historycznego lotu rakiety ILR-33 BURSZTYN 2K, która w 2024 roku osiągnęła pułap 101 km i przekroczyła linię kosmosu.
Ten projekt zbiera kompetencje, które zdobywaliśmy przez lata w obszarze technologii kosmicznych. Zbudowane w ten sposób zdolności pozwolą naszemu instytutowi stać się sercem rodzimego sektora, zdolnym do przeprowadzenia misji orbitalnej od A do Z. SPARK koncentruje się na praktycznym rozwoju inżynierii satelitarnej, obejmując pełen cykl życia misji: od fazy koncepcyjnej i projektowania elementów platformy, przez integrację i testy środowiskowe, aż po operacyjną eksploatację satelity na orbicie – zaznacza dr hab. inż. Cezary Szczepański, dyrektor Łukasiewicz – ILOT.
Dodaje, że niebawem w instytucie powstanie laboratorium kosmiczne, w którym będzie można przeprowadzać m.in. eksperymenty w warunkach mikrograwitacji.
Satelity CubeSat 3U to niewielkie, modułowe urządzenia o wymiarach 10 × 10 × 30 cm, których szczególne zalety to niski koszt produkcji oraz umieszczenia na orbicie. Mimo niewielkich rozmiarów są w stanie realizować zaawansowane misje naukowe i inżynieryjne, takie jak testowanie nowych rozwiązań inżynieryjnych czy wspieranie komunikacji satelitarnej. Projekt realizowany będzie przez 30 miesięcy. Etapy obejmują: analizę trendów, projektowanie platformy, testy środowiskowe i funkcjonalne, a zwieńczeniem będzie wyniesienie demonstracyjnego satelity SPARK na orbitę w III kwartale 2027 roku. Konsorcjum instytutów Sieci otrzyma na ten cel 14,6 mln zł. Platforma będzie dostępna dla wszystkich instytutów Sieci Badawczej Łukasiewicz i innych jednostek naukowych.
Projekt jest elementem realizacji strategii przyjętej przez Sieć Badawczą Łukasiewicz, która zakłada m.in. rozwój projektów podwójnego zastosowania (cywilnego i wojskowego, dual-use) oraz budowę suwerennych kompetencji kosmicznych. SPARK to także odpowiedź na potrzeby Krajowego Programu Kosmicznego oraz Polskiej Strategii Kosmicznej. Dzięki realizacji projektu polskie technologie zyskają tzw. flight heritage – potwierdzenie działania w warunkach orbitalnych, co znacząco zwiększy ich wiarygodność i potencjał eksportowy.
MK, źródło: Łukasiewicz – ILOT