Aktualności
Sprawy nauki
09 Listopada
Opublikowano: 2018-11-09

Mniej, lecz lepiej

Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego opublikowało rozporządzenia dotyczące zasad sporządzania wykazów czasopism naukowych oraz – nowość! – wydawnictw. Nowy system oceny będzie, jak powiedział wicepremier, minister nauki Jarosław Gowin na spotkaniu z dziennikarzami 8 listopada, bardziej adekwatny, sprawiedliwy i unikatowy w skali nie tylko Europy, ale i świata.

Dowartościowane w nim zostaną monografie. Do tej pory, z punktu widzenia przepisów, w przypadku tych czaso- i pracochłonnych publikacji brano pod uwagę minimalną ilość arkuszy wydawniczych i można było otrzymać za nie jedynie 25 punktów, w szczególnych przypadkach 50, co było nieadekwatne zarówno do nakładu pracy, jak też zawartości merytorycznej. Zgodnie z nowym rozporządzeniem wprowadzono do systemu ewaluacji wykaz wydawnictw monografii naukowych, który będzie je dzielił na dwie grupy. W pierwszej znajdą się wydawnictwa, jak napisano, „spełniające etyczne i naukowe standardy wydawnicze”, a drugiej zaś znacznie bardziej elitarne, te o „dużej rozpoznawalności i prestiżu w środowisku międzynarodowym”. Monografie opublikowane w wydawnictwach z drugiej grupy otrzymają 200 punktów, pozostałe 80 punktów. Wykaz wydawnictw monografii naukowych opublikowany zostanie na początku 2019 r.

Humaniści docenieni

Wprawdzie ostateczny kształt wykazu czasopism naukowych i recenzowanych materiałów z konferencji międzynarodowych poznamy dopiero w przyszłym roku, ale już wiadomo, że zgodnie z rozporządzeniem wejdą do niego: czasopisma znajdujące się w międzynarodowych bazach Scopus i Web of Science; ujęte w bazie ERIH+ i zagraniczne czasopisma z dziedziny nauk humanistycznych, społecznych i teologicznych – po dodatkowej ocenie eksperckiej; recenzowane materiały z międzynarodowych konferencji informatycznych, które posiadają co najmniej rangę C w bazie The Computing Research and Education Association of Australasia (CORE) oraz polskie czasopisma naukowe finansowane w ramach programu „Wsparcie dla czasopism naukowych” – nawet 500 nie znajdujących się jeszcze w powyższych bazach. W tym ostatnim przypadku publikacje prezentujące wyniki najważniejszych polskich badań naukowych będą miały szanse, by zaistnieć w przestrzeni międzynarodowej. Istotną nowością w odniesieniu zarówno do bazy wydawnictw, jak i czasopism jest – wreszcie! – docenienie humanistów. Po pierwsze dzięki uwzględnieniu bazy Scopus oraz czterech indeksów z Web of Science – np. Arts&Humanities Citation Index – czasopisma humanistyczne, społeczne i teologiczne, najbardziej znane w międzynarodowym środowisku, zostaną ujęte w wykazie. Po drugie publikacje z zakresu szeroko rozumianej humanistyki będą punktowane tak jak z innych dziedzin. Czasopisma i materiały mają być oceniane w ramach dyscyplin naukowych i będą im przypisywane tzw. progi punktowe: 20, 40, 70, 100, 140 i 200 punktów. Skala punktowa będzie jednakowa dla wszystkich dyscyplin.

Rekrutacja ekspertów

Wykaz czasopism ma powstawać w trzech etapach. Wstępna wartość punktowa danego czasopisma będzie określana na podstawie jednego z sześciu wymienionych w rozporządzeniu wskaźników wpływu (m.in. wskaźników Journal Impact Factor, CiteScore czy Scimago Journal Rank). Następnie, wartości te zostaną zweryfikowane przez jeden z zespołów eksperckich. Będzie ich 44, tyle, ile dyscyplin naukowych. MNiSW ogłosiło nabór – trwa do 16 listopada – na ekspertów. Mają to być osoby cieszące się najwyższym autorytetem naukowym w środowiskach zajmujących się problematyką wchodzącą w zakres poszczególnych dyscyplin, a także posiadających wybitne osiągnięcia naukowe. Pod uwagę będą brane m.in.: kierowanie projektami badawczymi finansowanymi przez UE, nagrody np. NCN czy FNP, wyróżniający się w środowisku dorobek publikacyjny, w tym autorstwo artykułów naukowych w najbardziej prestiżowych czasopismach lub monografii naukowych postrzeganych przez dane środowisko naukowe jako wybitne.

Jarosław Gowin powiedział na konferencji, że aby ocena ekspertów była bardziej obiektywna, zespoły winne być z założenia pluralistyczne, a więc oczekuje, że znajdą się w nich także i ci, który kontestują Konstytucję dla Nauki. Zespoły będą liczyć od 5 do 10 osób, tak aby w przypadku niektórych dyscyplin uwzględnić także subdyscypliny.

Podstawowym zadaniem zespołów będzie wybór dwóch wskaźników bibliometrycznych najbardziej adekwatnych do oceny wpływu czasopism związanych z daną dyscypliną oraz przedstawianie uzasadnionych propozycji zmian w punktacji czasopism wynikającej z zastosowania wybranych wskaźników bibliometrycznych. Eksperci będą mieli możliwość zarówno podwyższyć o dwa progi punktację czasopisma, jak też ją w tej samej skali obniżyć.

Ostatnim etapem, czyli ustaleniem ostatecznej wersji wykazu czasopism, zajmie się Komisja Ewaluacji Naukowej.

Podpisane w czwartek 8 listopada rozporządzenie jest jednym z wielu przygotowanych przez resort nauki do nowej ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, która weszła w życie 1 października br.

Joanna Kosmalska

Dyskusja (0 komentarzy)