Aktualności
Sprawy nauki
03 Lutego
Opublikowano: 2019-02-03

Rada NPRH podsumowała kadencję 2016–2018

Ponad 137 mln zł przeznaczono na program Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki w latach 2016–2018. Za sumę tę sfinansowano 234 projekty. 

Kończąca swoją kadencję Rada Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki podsumowała swoje dokonania. Rada NPRH to zespół doradczy ministra nauki, składający się z 12 osób reprezentujących różne dyscypliny oraz ośrodki, którego rolą jest przygotowanie założeń, celów i procedur konkursowych oraz nadzorowanie ich realizacji. Sam program zainicjowano w związku z koniecznością wprowadzenia do polskiego systemu grantowego finansowania długoterminowych wieloletnich projektów badawczych o charakterze dokumentacyjnym i edytorskim. Tym samym wypełniono lukę w tym systemie, czyniąc NPRH instrumentem, którego zakres uzupełnia pokrycie wszystkich typów działalności naukowej w humanistyce obejmującej następujące dyscypliny: archeologia, bibliologia i informatologia, etnologia, filozofia, historia, historia sztuki, językoznawstwo, kulturoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o rodzinie, nauki o sztuce, nauki o zarządzaniu, religioznawstwo i nauki teologiczne.

Przedstawiciele kończącej właśnie swoją kadencję Rady NPRH przypominają, że o ile w latach 2010–2015 w programie, oprócz badań dokumentacyjno-edytorskich finansowano także badania podstawowe, co powodowało w rezultacie nieprzejrzystość i niespójność systemu grantowego w Polsce, o tyle od roku 2016 zmieniono formułę, ograniczając ją do dwóch stałych modułów:

  • Dziedzictwo narodowe (projekty o charakterze dokumentacyjnym, edytorskim czy słownikowym, obejmujące m.in. naukowe publikowanie źródeł, czyli tekstów oraz zasobów ikonicznych, np. w formie serii książek, słowników językowych, historycznych, geograficznych, biograficznych, tematycznych, które udostępniają badaczom i czytelnikom bogate i do dziś często nieznane zasoby polskiego dziedzictwa narodowego)
  • Uniwersalia (wprowadzenie w obieg międzynarodowy najwybitniejszych publikacji polskiej humanistyki oraz finansowanie projektów badawczych, których jednym z efektów jest naukowy przekład i jego oryginalne/pionierskie opracowanie edytorskie).

Wprowadzono też dodatkowy moduł o nazwie Fundamenty, w którym przeprowadzono dwa konkursy o tematach zamawianych: „Epoka jagiellońska i jej dziedzictwo w I Rzeczypospolitej do 1795 roku” oraz „Odrodzona po latach niewoli – kompendia wiedzy: encyklopedie, słowniki, leksykony, katalogi, etc.”.

W sumie w latach 2016–2018 ze środków NPRH sfinansowano 234 projekty na łączną kwotę 137 402 555 zł. W module Dziedzictwo narodowe do realizacji skierowano 93 wnioski, w modułach Uniwersalia 2.1 i 2.2. odpowiednio 91 i 39, zaś w module Fundamenty 11.

W podsumowaniu swojej kadencji członkowie Rady przypominają o kilku istotnych zmianach, które wprowadzili do procedury oceny wniosków, m.in. kilkustopniową transparentną procedurę, nowe formularze składania wniosków i oceny online, które eliminują przypadkowość punktacji, dwa konkursy w roku (wiosenny i jesienny). Zaznaczono przy tym, że choć zmiany są zgodne z najwyższymi standardami obowiązującymi w systemach grantowych, nie gwarantują nikomu – co zrozumiałe – satysfakcji z opinii recenzentów i ekspertów. „Rada tych opinii nie komentuje, wymaga jedynie od recenzentów ich rzetelnego uzasadnienia” – piszą ustępujący członkowie Rady NPRH.

Dodają, że różnorodny profil tematyczny wniosków skłonił ich do ustalenia zakresu tematów w każdym konkursie, co znacznie ułatwiło przygotowanie projektów przez starających się o grant. Na podstawie blisko dwustu propozycji otrzymanych od środowiska humanistycznego, uruchomiono w ciągu mijającej kadencji takie obszary, jak:

  • Polska myśl filozoficzna, społeczna, religijna oraz o literaturze i sztuce
  • Emigracja z ziem polskich od XVIII wieku
  • Polska w Europie Środkowo-Wschodniej
  • Dziedzictwo starożytności w kulturze polskiej
  • Dziedzictwo kulturowe, językowe i historyczne o charakterze etnicznym i regionalnym
  • Polska i Polacy wobec totalitaryzmów XX wieku
  • Społeczeństwo i kultura Polski średniowiecznej do końca XV wieku
  • Kształtowanie się nowoczesnego społeczeństwa na ziemiach polskich od czasów stanisławowskich.

Na koniec reprezentujący Radę w kadencji 2016–2018 zwracają się z prośbą o wskazanie pod adres priorytety.NPRH@nauka.gov.pl najważniejszych tematów, które powinny być priorytetami w finansowaniu projektów w następnych latach. Przygotowanie takiej listy będzie jednym z pierwszych zadań nowej Rady Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki.

MK

Podsumowanie działalności Rady NPRH w kadencji 2016–2018

Członkowie Rady NPRH w kadencji 2016–2018:

  • prof. dr hab. Włodzimierz Bolecki (IBL PAN) – przewodniczący
  • prof. dr hab. Monika Antonina Adamczyk-Garbowska (UMCS)
  • dr hab. Marek Aleksander Cichocki (prof. Collegium Civitas)
  • ś.p. prof. dr hab. Maria Celina Dzielska (UJ)
  • prof. dr hab. Tomasz Kazimierz Jasiński (UAM)
  • ks. prof. dr hab. Józef Marecki (UP JP II)
  • prof. dr hab. Andrzej Nowak (UJ, do 2017)
  • prof. dr hab. Kazimierz Ożóg (URz)
  • prof. dr hab. Joanna Maria Sosnowska (IS PAN)
  • prof. dr hab. Jerzy Sperka (UŚ, od 2017)
  • prof. dr hab. Tadeusz Stefan Szubka (USz)
  • prof. dr hab. Michał Jerzy Wojciechowski (UW-M)
  • dr hab. Violetta Wróblewska (prof. UMK)

 

Dyskusja (0 komentarzy)