Aktualności
Sprawy nauki
28 Maja
Opublikowano: 2019-05-28

RMN apeluje o uwzględnienie w podziale subwencji środków na badania młodych naukowców

Zmiana stanu prawnego nie oznacza braku możliwości finansowania przez uczelnie badań naukowych lub prac rozwojowych służących rozwojowi młodych naukowców. Przeciwnie, finansowanie takich zadań jest możliwe – wyjaśnia Departament Legislacyjno-Prawny Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego w odpowiedzi na pismo Rady Młodych Naukowców w tej sprawie.

Resort przypomina, że dotychczas środki na ten cel były przekazywane w formie dotacji celowej. Obecnie zarówno publiczne, jak i niepubliczne uczelnie akademickie otrzymują subwencję, przy czym w przypadku pierwszej grupy podmiotów jest to subwencja badawcza wraz z subwencją przeznaczoną na utrzymanie i rozwój potencjału dydaktycznego (łącznie), a w przypadku drugiej grupy – wyłącznie badawcza.

Zmiana stanu prawnego nie oznacza jednak braku możliwości finansowania przez uczelnie badań naukowych lub prac rozwojowych służących rozwojowych młodych naukowców. Przeciwnie, finansowanie takich zadań jest możliwe – czytamy w stanowisku MNiSW. Rozwiewając wątpliwości Departament Legislacyjno-Prawno przywołuje przepisy art. 407 Prawa o szkolnictwie wyższym, który stanowi o samodzielnym gospodarowaniu – przez uczelnie – środkami subwencji, oraz art. 408, który z kolei przewiduje samodzielne prowadzenie – przez uczelnie – gospodarki finansowej, na podstawie planu rzeczowo-finansowego, zgodnie z przepisami o finansach publicznych i przepisami o rachunkowości.

„Z powyższego wynika, że uczelnie (publiczne i niepubliczne) w ramach swobody w kreowaniu swojej polityki finansowej, są uprawnione do przeznaczania części środków finansowych pochodzących z subwencji na finansowanie badań naukowych lub prac rozwojowych służących rozwojowi młodych naukowców” – odpowiada resort nauki.

Odwołując się do tej interpretacji RMN zaapelowała do organów kształtujących statuty polskich uczelni o uwzględnienie w podziale subwencji na utrzymanie i rozwój potencjału dydaktycznego i badawczego środków na prowadzenie badań służących rozwojowi młodych naukowców. W podjętej uchwale zaproponowano, aby statuty i regulaminy uczelni określały poziom procentowy lub kwotowy wydatków na wspomniane projekty.

RMN zaznacza, że środki, przekazywane do niedawna w formie dotacji celowej, odgrywały istotną rolę, zapewniając finansowanie tzw. małych zadań badawczych naukowcom, którzy nie dysponowali finansowaniem pochodzącym ze środków zewnętrznych, np. z konkursów organizowanych przez Narodowe Centrum Nauki.

Pozbawienie młodych naukowców możliwości aplikowania o dedykowane dla nich środki wewnętrzne powodować może ich wykluczenie naukowe na wczesnym etapie kariery akademickiej. Zjawisko to, przejawiające się niemożnością prowadzenia prac badawczych oraz uczestnictwa w wydarzeniach naukowych (np. konferencjach) skutkuje w konsekwencji zaniechaniem podejmowania aktywności naukowej (…) Nie służy to dążeniu do doskonałości naukowej – zaznaczono w uchwale.

Rada Młodych Naukowców zwraca również uwagę, że w obliczu relatywnie niskich nakładów na naukę w Polsce, które wynoszą około 0,45% PKB, likwidacja konkursów wewnętrznych dedykowanych dla młodych naukowców może spowodować dodatkowy odpływ środków przeznaczonych na rozwój działalności naukowej. Stąd apel do władz uczelni wyższych o „takie ukształtowanie wewnątrzuczelnianych przepisów dotyczących konkursów na projekty wewnętrzne, które uczynią je dobrym narzędziem projakościowym w działalności naukowej młodych badaczy”.

MK

Uchwała Rady Młodych Naukowców dotycząca środków na prowadzenie badań naukowych lub prac rozwojowych służących rozwojowi młodych naukowców

Interpretacja DLP o możliwości finansowania 

Dyskusja (1 komentarz)
  • ~Jan Cieśliński 29.05.2019 23:41

    Bardzo trafne postulaty RMN, ale identyczny problem dotyczy też znacznie większego strumienia finansowania, jakim była dotacja statutowa (BSt). Moim zdaniem, likwidacja BSt to jeden z większych błędów nowej Ustawy. Po pierwsze, państwo odebrało sobie ważny instrument wpływu na politykę naukową (i to instrument, w którym było spore sprzężenie nakładów z efektami). Po drugie, powstało w ten sposób poważne zagrożenie istotnego i niekontrolowanego obniżenia nakładów na badania naukowe (gdy dana uczelnia znajdzie się w kryzysie finansowym, choćby z powodu złego zarządzania, czy niedoboru środków na płace). Postulowane przez RMN zapisy w statutach uczelni (o utworzeniu funduszu dla młodych naukowców, ale także na badania - nomen omen - statutowe) byłyby naprawdę znakomitym rozwiązaniem. Ciekawe czy jakaś uczelnia zdecyduje się na zapisanie w statucie ile procent subwencji musi być przeznaczone na badania naukowe.