Aktualności
Sprawy nauki
26 Maja
Opublikowano: 2020-05-26

RPO w sprawie autoryzacji protokołu z posiedzenia komisji habilitacyjnej

Nieprzedstawienie protokołu do podpisu, przy jednoczesnym niezapewnieniu habilitantowi możliwości odniesienia się do niego przed wydaniem rozstrzygnięcia przez organ uprawniony do nadawania stopnia naukowego, dalece ogranicza stronie prawo do aktywnego udziału w sprawie – napisał Rzecznik Praw Obywatelskich w odpowiedzi na zapytanie skierowane przez Fundację Science Watch Polska.

Fundacja podejmuje szereg działań na rzecz poprawy przestrzegania prawa przez uprawnione organy w postępowaniach awansowych, głównie z uwagi na zgłaszane w tym zakresie nieprawidłowości. Jedną z nich jest ograniczanie habilitantowi prawa do autoryzacji protokołu z posiedzenia komisji habilitacyjnej, w której uczestniczył na podstawie art. 18a ust. 10 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2017 r., poz. 1789 ze zm., dalej jako ustawa o stopniach naukowych) i złożenia podpisu na ww. dokumencie.

Jak wynika z ustaleń Fundacji, w tym aspekcie decydowało nie prawo, a praktyka, zgodnie z którą protokoły nie były przedstawiane do podpisu habilitantowi. Wprawdzie na gruncie poprzedniego stanu prawnego taki obowiązek nie wynikał wprost z przepisów, jednak należało odpowiednio stosować przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej jako kpa), co wynika z art. 29 ust. 1. ustawy o stopniach naukowych. Przepis ten stanowi, iż w postępowaniach awansowych, w zakresie nieuregulowanym odmiennie w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy kpa.

Na konieczność odpowiedniego stosowania przepisów kpa w procedurach awansowych wskazuje także Centralna Komisja ds. Stopni i Tytułów w komunikacie z dnia 13 sierpnia 2019 r., w którym czytamy: Postępowania o awans naukowy są ogólnymi postępowaniami administracyjnymi szczególnego rodzaju. Oznacza to, że mają do nich odpowiednie zastosowanie przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego.

W związku z tym, że problematyka sporządzania protokołów w postępowaniu  awansowym nie jest przedmiotem regulacji ustawy  o stopniach naukowych, zgodnie z art. 29 tej ustawy, odpowiednie zastosowanie znajdą tu przepisy kpa. Zgodnie z  art. 68 kpa, protokół sporządza się tak, aby z niego wynikało, kto, kiedy, gdzie i jakich czynności dokonał, kto i w jakim charakterze był przy tym obecny, co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono i jakie uwagi zgłosiły obecne osoby. Protokół odczytuje się wszystkim osobom obecnym, biorącym udział w czynności urzędowej, które powinny następnie protokół podpisać. Odmowę lub brak podpisu którejkolwiek osoby należy omówić w protokole. Zatem habilitant biorący udział w posiedzeniu komisji habilitacyjnej powinien mieć możliwość zapoznania się z  treścią protokołu, który następnie powinien zostać przez niego podpisany.

Z uwagi na niestosowanie przywołanych regulacji przez uprawnione organy, Fundacja zwróciła się do Rzecznika Praw Obywatelskich z prośbą o zajęcie stanowiska w kwestiach kluczowych dla rzetelnego i zgodnego z prawem procedowania przedmiotowych spraw. W odpowiedzi Rzecznika z dnia 22 kwietnia b.r. czytamy: Powołana ustawa nie przewidywała wprost takiego obowiązku i w praktyce protokoły nie były przedstawiane do podpisu habilitantowi. Mając jednak na uwadze odesłanie zawarte w art. 29 ust. 1 u.s.n., w takich stanach faktycznych odpowiednie zastosowanie powinny mieć przepisy k.p.a., tj. w szczególności odpowiednie zastosowanie powinien znaleźć art. 68 § 2 k.p.a. przewidujący obowiązek odczytania protokołu wszystkim osobom biorącym udział w czynności, które następnie powinny podpisać protokół (podkr. autorka). Dzięki temu habilitant miałby możliwość weryfikacji, czy protokół odzwierciedla prawdziwy przebieg zdarzeń, w szczególności zaś, czy nie zostały zniekształcone wypowiedzi habilitanta. Należy jednak podkreślić, że odmienne stanowisko w tej sprawie prezentowane jest przez Centralną Komisję do Spraw Stopni i Tytułów, w ocenie której specyfika postępowań awansowych, w szczególności zaś późniejsze sporządzanie protokołu i przekazywanie go do podpisu w drodze obiegowej, uzasadnia nieprzedstawianie habilitantowi protokołu do podpisu. Trzeba jednak podkreślić, że mając na uwadze istotne opóźnienia w przygotowywaniu protokołów, w praktyce nieprzedstawienie tego dokumentu do podpisu habilitantowi, przy jednoczesnym niezapewnieniu mu możliwości odniesienia się do niego przed wydaniem rozstrzygnięcia przez organ uprawniony do nadawania stopnia naukowego, dalece ogranicza stronie prawo do aktywnego udziału w sprawie (podkr. autorka).

Dlaczego zatem Centralna Komisja ds. Stopni i Tytułów, która powinna stać na straży praworządności w postępowaniach awansowych, nie stosuje obowiązujących przepisów prawa w zakresie art. 68 kpa? Czyżby praktyka była ważniejsza niż regulacje prawne?

dr Monika Mularska-Kucharek, wiceprezes Fundacji Science Watch Polska

Dyskusja (0 komentarzy)