Aktualności
Sprawy nauki
17 Czerwca
Okładka: Sławomir Makal. Przetworzenie obrazu Józefa Chełmońskiego „Bociany”
Opublikowano: 2022-06-17

Uniwersytet lokalny i badania nad dziedzictwem kulturowym w czerwcowym FA

Uniwersytety lokalne, ich specyfika, rola w środowisku, co w nim zmieniają i czym się różnią od tych ulokowanych w dużych ośrodkach – to główny temat czerwcowego „Forum Akademickiego”. W numerze przyglądamy się też badaniom nad lokalnym dziedzictwem kulturowym.

Wielkość uczelni można mierzyć na różne sposoby: liczbą studentów, kadry czy wysokością budżetu. Jednym z najważniejszych składników budżetów uczelni jest subwencja państwowa na utrzymanie potencjału naukowego i dydaktycznego. Podział subwencji na rok 2022 analizuje Piotr Kieraciński.

Na 502 wnioski profesorskie, których procedowanie zakończyło się w ubiegłym roku, 425 uzyskało poparcie Rady Doskonałości Naukowej. Oznacza to, że ponad 15% zostało negatywnie zaopiniowanych. Największy odsetek wniosków, którym odmówiono poparcia, złożyli przedstawiciele nauk społecznych (niemal 31% wniosków), natomiast najczęściej poparcie uzyskiwały wnioski w dziedzinach nauk teologicznych (100%) oraz nauk rolniczych (97%). Działalność RDN w 2021 roku podsumowuje jej przewodniczący prof. Grzegorz Węgrzyn.

W nawiązaniu do tematu numeru polecamy wywiad z prof. Robertem Ciborowskim, rektorem Uniwersytetu w Białymstoku:

Bez uniwersytetów i innych uczelni akademickich takie miasta jak Lublin, Zielona Góra, Białystok czy Rzeszów w ciągu dwóch, trzech pokoleń zupełnie straciłyby znaczenie, przestałyby istnieć w kontekście rozwoju społeczno-gospodarczego. Podobnie mniejsze miasta, w których istnieją uczelnie zawodowe. Są one siłą napędową miast i regionów, nie mówiąc o tym, że często są największymi pracodawcami. Środowisko regionalne powinno i musi mieć akademickie zaplecze. Związki regionu i uczelni są wielorakie. Najważniejsze to działania na rzecz zatrzymania odpływu młodych ludzi, poza tym podnoszenie kwalifikacji, tworzenie kapitału społecznego czy środowiska kreatywnego.

W bloku poświęconym uniwersytetom lokalnym proponujemy artykuły:

  • prof. Janusza Gruchały z Uniwersytetu Jagiellońskiego („Uniwersytet w małym mieście?”);
  • prof. Zbigniewa Chojnowskiego z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie („Lokalność uniwersytecka”);
  • prof. Izabelli Bukraby-Rylskiej z Collegium Civitas („Społeczeństwo chłopskie i jego uniwersytety”);
  • dr. hab. Krzysztofa Szewiora z Uniwersytetu Warszawskiego („Konteksty relacji uniwersytetów z otoczeniem społecznym”).

Niejako przy okazji tematu głównego przyjrzeliśmy się też badaniom nad lokalnym dziedzictwem kulturowym. Refleksje nad ewolucją tego pojęcia w swojej pracy snują dr hab. inż. arch. Irena Niedźwiecka-Filipiak z Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu oraz dr hab. Izabela Lewandowska z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie.

W ubiegłym roku ruszyło Laboratorium Regionów. To projekt badawczo-wdrożeniowy realizowany pod auspicjami Narodowego Instytutu Architektury i Urbanistyki z udziałem naukowców z Politechniki Warszawskiej i Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie. Chcąc pogodzić to, co historyczne i zabytkowe z nowoczesnością, szukają odpowiedzi na pytanie, co jest dziś czynnikiem budującym tożsamość lokalną i jaką rolę odgrywa w tym procesie architektura. Inicjatywę, która w zamierzeniach pomysłodawców ma w przyszłości objąć każdy z regionów, przybliża Mariusz Karwowski.

Palma na warszawskim rondzie de Gaulle’a, Poczekalnia na Placu Defilad czy 7-metrowy dmuchany jeż na wrocławskim podwórku – to przykłady sztuki publicznej. Wielu o niej słyszało, wielu widziało, ale nie każdy potrafi określić, czym ona w istocie jest. Z pomocą przychodzi dr Karolina Izdebska z Uniwersytetu Szczecińskiego.

Wydaje się, że jednym z wyraźniej zarysowujących się na najbliższą przyszłość kierunków jest aktywizm. W przestrzeni publicznej pojawia się coraz więcej praktyk postartystycznych w formie wizualnych protestów i działań performatywno-oporowych. Ogólnie rzecz ujmując, wzrasta świadomość związków sztuki z polityką i propagandą. Drugi przewidywany kierunek, w którym może się w najbliższej przyszłości rozwijać sztuka publiczna w Polsce, to wyjście poza miasto-centrum i otwarcie się na wieś oraz inne obszary niemiejskie.

Ponadto w czerwcowym numerze:

  • kolejny odcinek cyklu Marka Wrońskiego „Z archiwum nieuczciwości naukowej”;
  • po co firmie doktorat wdrożeniowy?;
  • podsumowanie Akademickich Mistrzostw Polski;
  • czy powstanie Uniwersytet Trójmorza?;
  • jubileusze Uniwersytetu w Białymstoku i Publicznej Uczelni Zawodowej we Włocławku;
  • w cyklu „Kartki z dziejów nauki w Polsce” o encyklopediach i słownikach.

Po jeszcze więcej zapraszamy do czerwcowego numeru „Forum Akademickiego”, który jest już dostępny na naszej stronie internetowej. Zachęcamy także do prenumeraty naszego pisma.

MK

 

 

Dyskusja (0 komentarzy)