Aktualności
Wybory 2024
28 Listopada
Źródło: www.pixabay.com
Opublikowano: 2023-11-28

Dla kogo gronostaje? Wystartowała kampania wyborcza

W przyszłym roku na wszystkich uczelniach publicznych odbędą się wybory rektorów. W niektórych ośrodkach wystartowała już kampania: pojawili się pierwsi kandydaci, ogłoszono harmonogram. Niebawem ruszy także nasz specjalny serwis wyborczy.

Prof. Paweł Grata z Uniwersytetu Rzeszowskiego i prof. Wojciech Załuska z Uniwersytetu Medycznego w Lublinie jako jedni z pierwszych oficjalnie ogłosili swój start w przyszłorocznych wyborach rektorskich. Tym samym kampania do nich właśnie ruszyła. Na niektórych uczelniach procedury są na tyle zaawansowane, że znany już jest harmonogram wyborów. Wiadomo, że w Akademii Wychowania Fizycznego im. Polskich Olimpijczyków we Wrocławiu głosowanie elektorów odbędzie się 13 lutego.

W najbliższych kilku miesiącach czeka nas prawdziwy maraton wyborczy. Przed czterema laty rozpoczął się on już w styczniu (Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku), a zakończył w sierpniu (Akademia Sztuk Pięknych im. Władysława Strzemińskiego w Łodzi). Najwięcej elekcji odbyło się w maju i czerwcu, ale trzeba pamiętać, że w wielu przypadkach (zwłaszcza w marcu i kwietniu) procedury torpedowała wówczas pandemia koronawirusa.

Walka o fotel rektora toczyć się będzie w 92 publicznych uczelniach podległych Ministerstwu Edukacji i Nauki, a także w tych, będących pod nadzorem innych resortów: Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego czy Ministerstwa Zdrowia. Rozstrzygnięcia muszą zapaść przed 1 września, kiedy to rozpoczyna się kadencja 2024–2028. Niekiedy może to być nie lada wyzwanie – poprzednim razem w Akademii Muzycznej w Łodzi do wyłonienia zwycięzcy potrzebne były aż trzy tury.

Najważniejszą zmianą, jaka zaszła w odniesieniu do ostatnich wyborów, jest podwyższenie wieku kandydatów na rektorów. W lutym weszła w życie nowelizacja ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, która przesuwa granicę z 67 do 70 lat. To odwrócenie sytuacji zmienionej przez Konstytucję dla Nauki, która obniżyła ją z 70 do 67 lat. Średnia wieku wszystkich rektorów, którzy rozpoczynali trwającą właśnie kadencję, to prawie 54 lata. Najmłodszy z nich to prof. Grzegorz Hańderek z Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach, urodzony w 1977 roku.

Większość uczelni nie opublikowała jeszcze wyborczego kalendarza. W jednych jest on dopiero opracowywany, gdzie indziej – czeka na zatwierdzenie przez uczelniane Senaty, ale są też i takie szkoły wyższe, gdzie procedury jeszcze w ogóle nie ruszyły. Tym niemniej w kilku ośrodkach kandydaci już się pojawiają: prof. Paweł Grata (Uniwersytet Rzeszowski) uruchomił swoją wyborczą stronę internetową, start w wyborach zapowiedział też w specjalnym komunikacie do społeczności kierowanej przez siebie uczelni prof. Wojciech Załuska (Uniwersytet Medyczny w Lublinie). Z rektorów dwóch największych polskich uczelni o reelekcję może się starać jedynie prof. Alojzy Z. Nowak (Uniwersytet Warszawski). W przypadku prof. Jacka Popiela (Uniwersytet Jagielloński) uniemożliwia to bariera wieku. Zmian, ale z uwagi na drugą kadencję obecnie urzędujących rektorów, należy się spodziewać m.in. na Uniwersytecie w Białymstoku czy Politechnice Śląskiej.

Z kolei do walki o drugą kadencję mogą się szykować m.in. prof. Ryszard Koziołek (Uniwersytet Śląski), prof. Bogumiła Kaniewska (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu), prof. Radosław Dobrowolski (Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie), prof. Teofil Jesionowski (Politechnika Poznańska). W sumie w tej kadencji zadebiutowało na tym stanowisku aż 81 rektorów. Przystępując do rywalizacji o odnowienie mandatu muszą pamiętać, że cztery lata temu zdarzyły się też sytuacje, w których śmiałkowie rzucali rękawicę obecnemu sternikowi. Do takich starć doszło w dziewięciu uczelniach i pięciokrotnie urzędujący rektorzy musieli zejść z pola walki pokonani.

Kampania zatem powoli rusza, a wraz z nią, podobnie jak cztery lata temu, nasz specjalny serwis wyborczy. Na bieżąco będziemy aktualizować terminy wyborów w poszczególnych uczelniach, przedstawimy sylwetki kandydatów oraz najważniejsze punkty ich programów, podamy wyniki głosowania, zaprezentujemy zwycięzców batalii o fotel rektora. Wszystko to w zakładce „WYBORY 2024” na naszej stronie internetowej.

Mariusz Karwowski

Dyskusja (2 komentarze)
  • ~Piotr 17.03.2024 10:17

    Jaka kampania? Gdzie? Czy ktoś słyszał kiedykolwiek i gdziekolwiek, aby elektorzy zabiegający o wybór prowadzili jakąkolwiek kampanię wyborczą, aby przedstawiali swój, choćby cząstkowy program? Właściwie to nie wiadomo, na kogo elektor będzie głosował. To powinno być jasne przedwyborami. A tak brnie się w domysłach. Kogo właściwie poprze i dlaczego? Wybory rektora w polskich szkołach wyższych przypominają wybory prezydenckie w USA, i na tym podobieństwo się kończy. Najważniejsze są kwestie techniczne i formalnoprawne. Kto by się tam przejmował poglądami kandydatów na elektorów. Jeszcze śmieszniej i niepoważnie ma się rzecz z wyborami elektorów spośród studentów. W wielu polskich uczelniach dokonuje się zgodnie z przepisami regulaminu samorządu studenckiego. Od kiedy to samorząd studencki jest reprezentacją całej społeczności akademickiej? Właściwie już to jest powód do unieważnienia wyborów w większości polskich uczelni. Studenci są na specjalnych zupełni9e niepojętych prawach. Czemu takie same prawa nie obowiązują inne zbiorowości uniwersytetu? Albo inaczej, dlaczego studenci gremialnie nie mogą decydować o wyborze swoich reprezentantów. Bo, trudno byłoby ich zebrać zusammen do kupy? To bardzo słaby argument! Że też nikt w ministerstwie dotąd się temu nie przyjrzał, że nikt nie zakwestionował ważności wyborów na tak wątpliwych podstawach prawnych.

  • ~iRatazana 28.11.2023 10:50

    Rektor UŁ też niestety już zapowiedziała chęć kandydowania na kolejną kadencję. Niech Nas wszystkich chroni siła wyższa przed kolejnymi 4 lata panowania jej magnificencji i Kanclerzycy Kamilli