Aktualności
Życie akademickie
05 Stycznia
Źródło: Facebook/UW
Opublikowano: 2024-01-05

Internauci i językoznawcy wybrali Słowo Roku 2023

Wyrażenie „sztuczna inteligencja” w głosowaniu językoznawców oraz „wybory” w ocenie internautów – to zwycięzcy plebiscytu na Słowo Roku 2023. Wyniki zabawy organizowanej przez Instytut Języka Polskiego Uniwersytetu Warszawskiego ogłoszono 4 stycznia.

Słowo, które najbardziej charakteryzuje minione dwanaście miesięcy, wybierają internauci oraz, niezależnie od nich, kapituła językoznawców. W 13 edycji konkursu kapituła, której członkami są eksperci w zakresie językoznawstwa, słowem roku 2023 wybrała wyrażenie „sztuczna inteligencja”.

W języku angielskim połączenie artifficial intelligence funkcjonuje od lat pięćdziesiątych, w polszczyźnie sztuczna inteligencja pojawiła się w latach osiemdziesiątych – oczywiście u Lema (w powieści Fiasko) – a upowszechniło się w prasie w latach dziewięćdziesiątych. W języku polskim ten termin budzi bogatsze skojarzenia niż w angielskim, ponieważ sama inteligencja to po polsku nie tylko zdolność myślenia, lecz i grupa ludzka. Wśród najczęstszych dwudziestowiecznych kolokacji rzeczownika inteligencja są nie tylko przymiotniki nieprzeciętnaemocjonalna czy właśnie sztuczna, ale i katolicka, postępowa czy wielkomiejska. To osobowe znaczenie inteligencji zanika, dziś najważniejsza jest sztuczna inteligencja – wskazuje prof. Marek Łaziński z Uniwersytetu Warszawskiego.

Na drugim miejscu uplasowało się słowo wybory, a na trzecim ex aequo wyrazy inflacja oraz posłanka. Wyboru dokonali przedstawiciele dziewięciu uniwersytetów: prof. Marian Bugajski (Uniwersytet Zielonogórski), prof. Ewa Kołodziejek (Uniwersytet Szczeciński), prof. Danuta Krzyżyk (Uniwersytet Śląski), prof. Marek Łaziński (Uniwersytet Warszawski), prof. Jolanta Panasiuk (Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie), prof. Renata Przybylska (Uniwersytet Jagielloński), prof. Mariusz Rutkowski (Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie), prof. Barbara Sobczak (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu), prof. Rafał Zimny (Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy).

Słowo roku wybrali także internauci, którzy w plebiscycie oddali ponad 6 tys. głosów. Zwyciężyło słowo wybory,

Słowo wybory jednoznacznie oddaje fakt, że pod względem polityczno-społecznym było to najważniejsze wydarzenie w Polsce w 2023 roku i tym samym bardzo ważne słowo w minionym roku. Pod względem językowym jest to rzeczownik z kategorii pluralia tantum, powstały przez usztywnienie form liczby mnogiej rzeczownika wybór w nowej funkcji znaczeniowej, czyli dla nazwania ‘zorganizowanej akcji, podczas której ludzie uprawnieni do głosowania wybierają swoich przedstawicieli’. Słowo pochodzi od czasownika wybrać/wybierać i ma genezę rodzimą, prasłowiańską. W wyspecjalizowanym znaczeniu odnosi się do czynności polegającej na tym, że ktoś ‘zdecydował/decyduje (w sposób określony przepisami), że ktoś ma zajmować jakiś urząd lub pełnić jakąś funkcję’. Wybory to słowo znajdujące się w centrum kategorii pojęciowej związanej z polityką i organizacją państwa i jedną z form sprawowania rządów, czyli z demokracją.

Podobnie jak w latach ubiegłych, uczestnicy plebiscytu mogli wybrać słowo z listy lub zgłosić własną propozycję. Wśród słów do wyboru znalazły się m.in. kraken, granatnik, posłanka, wybory, patodeweloperka, inflacja i inne.

źródło: UW

Dyskusja (0 komentarzy)