| Stanisław Staszic zmarł w roku 1826 i został pochowany na terenie kościoła Kamedułów na warszawskich Bielanach. Dziś kościół ten należy do Wyższego Metropolitalnego Seminarium Duchownego przy ul. Dewajtis 3. Staszic życzył sobie skromnego pogrzebu i polecił rozdać tego dnia ubogim 10 tys. złotych. Tyleż ofiarował ojcom kamedułom na Bielanach. W uroczystościach pogrzebowych wzięły jednak udział nieprzebrane tłumy warszawiaków. Trumnę niesiono na rękach spod budynku TPN na Bielany, a zachowanie młodzieży uczyniło z tego pogrzebu manifestację patriotyczną. Postać Staszica stała się przedmiotem swoistego kultu. Pamiętano, że nie był on dobrze widziany przez władze rosyjskie, szczególnie za opór przeciw wprowadzaniu dozoru policyjnego w szkołach. Śledzony był przez tajną policję za życia, a po śmierci agenci notowali nazwiska osób odwiedzających jego grób.
Nagrobek stanął przy północnej ścianie kościoła. Odlane z brązu popiersie wykonał prawdopodobnie Paweł Maliński, autor popiersia Staszica z Częstochowy („FA” 11/1999) i Białogonu w Kielcach. Wszystkie trzy biusty są zresztą odlewami wykonanymi prawdopodobnie według jednego projektu.
Paweł Maliński (1790-1853) był profesorem rzeźby w Uniwersytecie Warszawskim. Z pochodzenia Czech, studiował w Pradze i Dreźnie. We Włoszech pracował pod okiem Thorvaldsena. Pozostawał pod wpływem rzeźby antycznej. W Warszawie stworzył kilkanaście monumentalnych zespołów rzeźbiarskich. Dla sali posiedzeń TPN wykonał Maliński cykl popiersi portretowych sławnych Polaków: Kochanowskiego, Sarbiewskiego, Naruszewicza, Krasickiego,
Albertrandiego, S.K. Potockiego.
Bielańskim nagrobkiem Stanisława Staszica opiekuje się Stowarzyszenie Wychowanków AGH, którego staraniem, w związku z jubileuszem 80-lecia uczelni, odnowiono grobowiec wraz z popiersiem.
(fig) |
