POMNIKI UCZONYCH POLSKICH (59)
POMNIK BOHDANA STEFANOWSKIEGO
Przy ulicy Stefanowskiego w Łodzi, pośród budynków Politechniki Łódzkiej, znajduje się pomnik prof. Bohdana Stefanowskiego, organizatora i pierwszego rektora tej uczelni.
Bohdan Stefanowski (1883-1976), inżynier energetyki, wybitny specjalista w zakresie termodynamiki technicznej i techniki cieplnej, urodził się w Lublinie. Studiował w politechnikach we Lwowie, Dreźnie i Charlottenburgu. W latach 1909-18 pracował w Szkole Politechnicznej we Lwowie. Zaprojektował tu Laboratorium Techniki Cieplnej. W latach 1919-39 pracował w Politechnice Warszawskiej, gdzie zorganizował Laboratorium Maszyn. W czasie II wojny światowej, wraz z zespołem profesorów PW, rozpracował dla AK pocisk V2. Ratował aparaturę i księgozbiór politechniki. Prowadził akcję ochrony młodzieży przed wywózką do Niemiec. W czasie powstania warszawskiego, chroniąc budynki PW, został ciężko ranny przy ratowaniu dzieci z pożaru. Po wojnie, do roku 1949, był profesorem Politechniki Łódzkiej, by wrócić znów do Warszawy, gdzie w roku 1960 zorganizował Instytut Techniki Cieplnej. Pracował nad problemami chłodziarek amoniakalnych, metanolem jako paliwem do silników samochodowych i zastosowaniem w przemyśle silników wysokoprężnych dużej mocy.
Od czasów przed I wojną, przez całe życie ściśle współpracował z przemysłem, za co nie brał wynagrodzenia, uważając pracę dla społeczeństwa za obowiązek uczonego. Honoraria za podręczniki przekazywał Bratniej Pomocy. Był członkiem PAN, doktorem honoris causa PŁ i PW.
Autorką pomnika, odsłoniętego w roku 1983, w setną rocznicę urodzin uczonego, jest łódzka rzeźbiarka K. Fałdyga-Solska.
(fig)
Uwagi.
