Strona główna

Archiwum z roku 2001

Spis treści numeru 7-8/2001

Pomnik Ignacego Domeyki
Poprzedni Następny

Pomniki uczonych polskich (67)

WDrugi kielecki pomnik Stanisława Staszica wystawiono w roku 1957 w Białogonie. Wcześniej jednak istniało już w Kielcach popiersie, odsłonięte na początku XX wieku w Parku im. Stefana Żeromskiego, założonym w 1830 roku. To właśnie, widoczne powyżej na fotografii, popiersie Stanisława Staszica, uhonorowanego za zasługi dla miasta i regionu, stanęło tu przy głównej alejce w roku 1906.

W XVI i XVII wieku Kielce przeżywały dynamiczny rozwój. Prowadzono tu eksploatację i przerób rud miedzi, żelaza i ołowiu. W roku 1816 Stanisław Staszic założył w Kielcach Dyrekcję Główną Górniczą i Szkołę Akademiczno-Górniczą, która była pierwszą w Polsce uczelnią techniczną. Kształciła ona studentów na potrzeby Zagłębia Staropolskiego do roku 1826. Dziś tradycje te kontynuują Politechnika i Akademia Świętokrzyska.
Ks. Stanisław Staszic (1755-1826), mąż stanu, pisarz, geolog, był współzałożycielem Warszawskiego Towarzystwa Naukowego, inicjatorem powołania Szkoły Głównej Warszawskiej, poprzedniczki Uniwersytetu Warszawskiego oraz budowy kopalń węgla na Górnym Śląsku. Inicjator badań z zakresu geologii. W studium O ziemiorództwie Karpatów i innych gór i równin Polski (1815) zamieścił mapę geologiczną Polski i krajów sąsiednich, będącą pionierskim opracowaniem w tej dziedzinie wiedzy. Jako dyrektor generalny Wydziału Przemysłu i Kunsztów przygotował plan rozbudowy Staropolskiego Okręgu Przemysłowego. Z jego inicjatywy powstała kopalnia węgla kamiennego w Dąbrowie Górniczej.

W kieleckim parku wysoki, smukły cokół z popiersiem stoi na szerokiej, rzeźbiarsko opracowanej ławie. Napis na cokole brzmi: Stanisławowi Staszicowi, miłośnikowi ziemi ojczystej, rodacy. Jako autor rzeźby podpisany jest na niej niejaki Smydziński.

(fig) 

 

Komentarze