Z prac KRASP

Prezydium KRASP uznało za swój priorytet podejmowanie działań mających na celu obronę autonomii publicznych szkół wyższych.

Franciszek Ziejka

  Rozpoczął się kolejny, wynikający z kadencyjności władz akademickich, trzyletni okres działalności KRASP, podczas którego mam zaszczyt pełnić funkcję przewodniczącego Konferencji. Kończąc poprzednią kadencję, podsumowaliśmy nasze dotychczasowe osiągnięcia. Nadeszła obecnie pora, aby spojrzeć w przyszłość i określić podstawowe zadania, które przed nami stoją. Celowi temu służyło m.in. posiedzenie Prezydium KRASP, które odbyło się 13-14 września br. w Uniwersytecie Jagiellońskim.

AUTONOMIA I USTAWA

Prezydium KRASP uznało za swój priorytet w kadencji 2002-05 podejmowanie działań mających na celu obronę autonomii publicznych szkół wyższych. Konferencja będzie się zwłaszcza przeciwstawiać próbom traktowania przez organy administracji państwowej uczelni – instytucji o charakterze wyższej użyteczności publicznej – jako firm komercyjnych. W tym kontekście chciałbym przypomnieć, że odwołanie do idei autonomii uczelni znalazło się m.in. w treści uchwały Zgromadzenia Plenarnego KRASP z czerwca br., kwestionującej zgodność z Konstytucją RP niektórych przepisów ustawy o finansach publicznych i ustawy o zamówieniach publicznych. Rektorzy zobowiązali wówczas przewodniczącego KRASP do wystąpienia w imieniu Konferencji do rzecznika praw obywatelskich o podjęcie niezbędnych działań zmierzających do stwierdzenia niezgodności tych przepisów z Konstytucją. W odpowiedzi na to wystąpienie rzecznik, uznając zasadność argumentacji rektorów, skierował 17 września odpowiedni wniosek do Trybunału Konstytucyjnego.

Od dłuższego czasu rektorzy upominają się o możliwie szybkie uchwalenie nowej ustawy o szkolnictwie wyższym. Prezydium KRASP zadeklarowało gotowość aktywnego włączenia się w proces przygotowania zarówno nowej ustawy, jak i programu rozwoju szkolnictwa wyższego co najmniej do 2015 r. Inicjatywą KRASP zainteresowali się ostatnio premier Leszek Miller, a także prezydent Aleksander Kwaśniewski. Obaj zgodnie potwierdzili na spotkaniach w Krakowie gotowość do natychmiastowego podjęcia prac nad oboma dokumentami. Prezydent Kwaśniewski oficjalnie zaprosił rektorów na konsultacje w tej sprawie.

FINANSE I ETYKA

Podstawowe znaczenie dla przyszłości uczelni będą miały decyzje dotyczące ich finansów. Prezydium KRASP wskazało na pilną potrzebę stworzenia przejrzystego systemu finansowania publicznego szkolnictwa wyższego w Polsce. System taki, tzw. algorytm, stanowi bowiem nieodzowny instrument w zarządzaniu szkołami wyższymi, pozwalający na planowanie rozwoju uczelni. Rektorzy zadeklarowali gotowość opracowania wariantowych projektów takiego systemu i przekazania ich ministrowi edukacji narodowej i sportu, tak aby zaproponowane rozwiązania mogły być wykorzystane już w najbliższym roku budżetowym.

Przedmiotem stałego zainteresowania rektorów jest poprawa uposażeń pracowników szkół wyższych. W związku z przekazywanymi przez oficjalne źródła rządowe informacjami o poprawie sytuacji ekonomicznej państwa oraz zapowiedzią realizacji kolejnego etapu podwyżek płac nauczycieli Prezydium KRASP zwróciło się do władz Rzeczypospolitej z apelem o realizację zagwarantowanego ustawowo od 1 września 2002 r., a odłożonego o rok, drugiego etapu podwyżek wynagrodzeń pracowników publicznych szkół wyższych, tak aby podwyżki te weszły w życie od 1 stycznia 2003 r.

Niepokój budzą negatywne zjawiska zachodzące w środowisku akademickim. W trosce o zachowanie etosu środowiska oraz jakości kształcenia w szkołach wyższych rektorzy zajmą się m.in. problemem wieloetatowości i stopni naukowych uzyskiwanych w oparciu o zaniżone kryteria.

Uznając rolę więzi łączących szkolnictwo wyższe ze szkolnictwem średnim, Prezydium KRASP zadeklarowało gotowość włączenia się uczelni w proces modernizacji systemu edukacji w Polsce. Dostrzegając pilną potrzebę przygotowania polskiego szkolnictwa wyższego do integracji ze szkolnictwem Unii Europejskiej, Konferencja wspierać będzie wszelkie inicjatywy zmierzające do zacieśnienia więzi naszych uczelni ze szkolnictwem Unii, podejmowane m.in. w ramach Rady Europy, European University Association i innych organizacji międzynarodowych.

POWAŻNE ZAANGAŻOWANIE

Realizacja wymienionych zamierzeń będzie wymagała poważnego zaangażowania rektorów. Wobec perspektywy przygotowywania i konsultowania projektów aktów ustawodawczych i innych dokumentów, szczególnie istotna rola przypadnie komisjom stałym KRASP, w pracach których – obok rektorów sprawujących obecnie swe funkcje, delegowanych przez konferencje rektorów poszczególnych typów uczelni – mogą uczestniczyć także rektorzy poprzedniej kadencji. Prezydium KRASP powołało trzy komisje stałe: Komisję ds. Legislacyjnych, której zadaniem będzie m.in. przygotowanie – na podstawie istniejących projektów – nowego projektu prawa o szkolnictwie wyższym, Komisję ds. Finansowania Szkolnictwa Wyższego, której zadaniem będzie m.in. przygotowanie wariantowych propozycji „algorytmu” rozdziału przez MENiS środków między uczelnie publiczne, oraz Komisję ds. Dydaktyki i Kontaktów ze Szkolnictwem Średnim. W związku z rozpoczęciem działalności Państwowej Komisji Akredytacyjnej nowe zadania stają przed komisjami akredytacyjnymi powołanymi przez konferencje rektorów poszczególnych typów uczelni. Powołując do życia Komisję Akredytacyjną KRASP, rektorzy uznali, że należy wypracować własny model akredytacji środowiskowej.

Wobec wielu krytycznych głosów pod adresem uczelni publicznych ze strony przedstawicieli organów administracji państwowej rektorzy uznali, że szczególnego znaczenia nabiera kształtowanie właściwego obrazu publicznych szkół wyższych w mediach. Jednym z elementów takich działań będzie kontynuowanie informowania na bieżąco społeczności akademickiej, czytelników „Forum”, o działalności KRASP.

Komentarze