pożądane Współdziałanie

Jerzy Błażejowski

Rada spotykała się we wrześniu trzykrotnie: 8 odbyło się prezydium, a 14 i 15 oraz 29 miały miejsce posiedzenia plenarne. Na posiedzeniu prezydium oraz plenarnym w dniu 14 września dyskutowana była sprawa opinii dotyczącej odwołania prof. Antoniego Jarosza z funkcji rektora Państwowej Szkoły Wyższej im. Ks. B. Markiewicza w Jarosławiu (w trybie art. 38 ust. 5 ustawy „Prawo o szkolnictwie wyższym” – DzU Nr 164 poz. 1365 z 2005 roku). Wniosek przedstawiony Radzie przez ministra edukacji narodowej został zaopiniowany jednomyślnie pozytywnie po wielu wypowiedziach uwypuklających liczne nieprawidłowości i naganne zachowanie rektora.

Na posiedzeniach plenarnych Rada zajęła się głównie opiniowaniem przygotowanych przez ekspertów MEN projektów standardów kształcenia. Pozytywne opinie zyskały standardy dla 20 kierunków, 6 dalszych – zaopiniowanych warunkowo pozytywnie – wymaga niewielkich uzupełnień, a kolejnych 19 nie spełnia wymogów ustawy i kryteriów zawartych w uchwałach Rady Głównej. Po posiedzeniach Rady w lipcu i wrześniu 48 projektów standardów zostało zaopiniowanych pozytywnie i te mogą być dostosowane do formy nadającej się do zamieszczenia w odpowiednim rozporządzeniu ministra edukacji.

Obowiązująca od 1 września ustawa „Prawo o szkolnictwie wyższym” nieco odmiennie niż poprzednia definiuje standardy. Niezbędne więc jest dostosowanie projektów standardów do formy odpowiadającej zapisom nowej ustawy. Na prośbę Rady Departament Szkolnictwa Wyższego MEN zwrócił się do Rządowego Centrum Legislacyjnego o wykładnię w tej sprawie. Wejście w życie ustawy spowodowało zmiany w składzie Rady Głównej. Na mocy ustawy przewodniczący Parlamentu Studentów RP Arkadiusz Doczyk stał się członkiem prezydium Państwowej Komisji Akredytacyjnej i przestał być członkiem Rady Głównej. W jego miejsce Parlament Studentów wybrał na członka Rady studenta Łukasza Piętkę. Do prezydium włączony został – w drodze wyboru – student Paweł Matlakiewicz. W miejsce prof. Sławomira Kalembki, który jest członkiem Centralnej Komisji ds. Stopni i Tytułów, dołączył do składu Rady ks. prof. Ryszard Rubinkiewicz z KUL. Niezbędna okazała się nowelizacja uchwały w sprawie szczegółowych zasad i trybu wyboru elektorów i członków Rady Głównej na IX kadencję. Podjęta w tej sprawie uchwała wprowadza niezbędne uzupełnienia związane ze zmianą składu Rady (zwiększenie o 1 studenta i 2 doktorantów) oraz wydłużeniem kadencji do 4 lat.

We wrześniu uczestniczyłem w kilku konferencjach, seminariach i spotkaniach dotyczących nowej ustawy „Prawo o szkolnictwie wyższym”. Na Zjeździe Polskiego Towarzystwa Chemicznego oraz Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Przemysłu Chemicznego mówiłem o nowym modelu kształcenia akademickiego oraz nowej filozofii standardów kształcenia. Spotkania z władzami Politechniki Warszawskiej i Uniwersytetu Gdańskiego dotyczyły spraw ogólnych i kształcenia na III stopniu. Uczestniczyłem też w seminarium pod hasłem „Nowe prawo – szanse i zagrożenia dla szkolnictwa wyższego”. Miało ono miejsce 22 września w SGH w Warszawie, a zostało zorganizowane przez Fundację Promocji i Akredytacji Kierunków Ekonomicznych. Prof. Marek Rocki, prezes Fundacji, dobrał referentów pod kątem reprezentowania różnych poglądów. Były więc wystąpienia dostrzegające pozytywne strony ustawy – w tym moje – jak też krytykujące i odrzucające ją całkowicie (jedna prezentacja). W większości wypowiedzi dostrzegano pozytywne rozwiązania oraz potrzebę racjonalnego stosowania ustawy. Zwracano uwagę na konieczność szybkiego przygotowania i wdrożenia rozporządzeń wykonawczych, aby regulacje w nich zawarte mogły być wkomponowane w przygotowywane w uczelniach statuty. Duże zainteresowanie nową ustawą to dobry znak. Środowiska akademickie są nią żywo zainteresowane i dostrzegają potrzebę zapowiadanych od dawna zmian.

W dniach 3−4 września uczestniczyłem w pierwszym w tej kadencji posiedzeniu Prezydium KRASP. Pojawiły się na nim kwestie współpracy instytucji szkolnictwa wyższego oraz głównych obszarów działania każdej z nich. Wątki te przewijały się też w wystąpieniu i dyskusji, jaka miała miejsce z okazji wizyty prof. Tadeusza Lutego, przewodniczącego KRASP, na plenarnym posiedzeniu Rady Głównej 14 września. Jest sprawą ważną, aby instytucje szkolnictwa wyższego – konferencje rektorów, PKA, Rada Główna i inne – bardziej współdziałały, a mniej konkurowały wobec wielu zadań i wyzwań, jakie przed nimi stoją. Sprzyja temu z pewnością informowanie się o podjętych działaniach i zamierzeniach. Niezbędne jest jednak wzajemne zaufanie, które budowane od lat – nie bez zgrzytów – osiągnęło poziom rysujący pomyślne perspektywy na przyszłość. W spotkaniu rektorów uczelni państwowych z kierownictwem MEN 24 września uczestniczył Jan Madey, wiceprzewodniczący Rady. Było ono skupione na wyzwaniach stojących przed szkolnictwem wyższym i funkcjonowaniu konferencji rektorów w świetle obowiązującego od 1 września „Prawa o szkolnictwie wyższym”.

Anna Błach, przewodnicząca Komisji Edukacji Rady Głównej, Henryk Kuźniak, przedstawiciel uczelni artystycznych w Radzie Głównej i ja uczestniczyliśmy w dorocznej naradzie rektorów i kanclerzy uczelni artystycznych w Radziejowicach, na zaproszenie Ryszarda Miklińskiego, podsekretarza stanu w Ministerstwie Kultury. Dyskusja toczyła się wokół nazw kierunków studiów artystycznych, trybu kształcenia na tych kierunkach oraz standardów kształcenia. Rektorzy uczelni artystycznych zabiegali o możliwości kształcenia na niektórych kierunkach artystycznych w trybie jednolitych studiów magisterskich. Dyskutowaliśmy także na temat formuły standardów kształcenia i nowych wyzwań stojących przed szkolnictwem artystycznym w świetle „Prawa o szkolnictwie wyższym” oraz wkraczającego w decydującą fazę Procesu Bolońskiego. Odrębność wyższego szkolnictwa artystycznego w obszarze kształcenia lub sztuki jest oczywista. Niezbędne jest jednak zachowanie przynajmniej zbliżonych ram kształcenia na kierunkach artystycznych i pozostałych. Podjęta została więc próba znalezienia tych ram i wierzę, że zakończy się ona sukcesem.