KRASP może wpływać na opinię publiczną krajów zachodnich poprzez kontakty i współpracę partnerskich konferencji rektorów działających w tych krajach.

Aleksander Koj, Jerzy Woźnicki

Od czasu powstania w czerwcu 1997 r. Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich jako nieformalnej organizacji o charakterze federacyjnym, zrzeszającej ponad 90 rektorów działających w konferencjach poszczególnych typów uczelni, ukazywały się w "Forum Akademickim" informacje o działalności KRASP, teksty rozmaitych uchwał i stanowisk przyjętych przez Prezydium czy posiedzenia plenarne. Dokumenty te w dużej mierze odbijały starania uczelni o zwiększenie nakładów budżetowych do poziomu pozwalającego na skuteczne spełnianie misji szkół wyższych w zakresie kształcenia studentów, badań naukowych i rozwoju kadry. Jak wiemy, te zabiegi przyniosły dotychczas niewielki efekt w rządowym projekcie budżetu na 1999 r., w postaci odwrócenia tendencji spadkowej przy wyraźnym wzroście nakładów inwestycyjnych. Ponadto Konferencja włączyła się także do ogólnopolskiej dyskusji nad reformą prawa o szkolnictwie wyższym. Komisja Legislacyjna KRASP pod przewodnictwem Jerzego Woźnickiego przygotowała założenia modelu publicznych instytucji szkolnictwa wyższego i ich systemowego otoczenia, które zostały opublikowane w postaci tzw. zielonej książeczki. Wersja angielska tych założeń, przekazana konferencjom rektorów krajów sąsiednich, spotkała się z życzliwym zainteresowaniem.

PARTNERZY

Dzisiaj chcemy jednak zwrócić uwagę na fakt, że KRASP jako forma reprezentacji uczelni publicznych obejmująca większość potencjału polskiego szkolnictwa wyższego, jest także partnerem współpracy z poszczególnymi konferencjami rektorów krajów europejskich oraz międzynarodowych organizacji, takich jak Konferencja Rektorów Europejskich (CRE) i Konfederacja Konferencji Rektorów Unii Europejskiej (CEURC). W maju 1998 r., na zaproszenie Konferencji Rektorów Niemieckich, reprezentacja KRASP odbyła w Berlinie dwudniowe spotkanie, które pozwoliło na porównanie problemów szkolnictwa wyższego w Polsce i Republice Federalnej. Szczególne zainteresowanie wzbudził problem odpłatności za studia i niezależna polityka poszczególnych landów w świetle toczącej się w Polsce dyskusji i reformy terytorialno-samorządowej.

W najbliższym czasie przewidywana jest intensyfikacja kontaktów międzynarodowych KRASP w postaci wizyty delegacji rektorów holenderskich, spotkania z Prezydium CEURC oraz organizacji w Krakowie seminarium konferencji rektorów czeskich, słowackich, austriackich, węgierskich i niemieckich. Wszystkie te spotkania mają charakter roboczy i służą wymianie doświadczeń oraz uzgadnianiu wspólnych założeń polityki edukacyjnej w odniesieniu do szkolnictwa wyższego. Spotkania organizowane w Polsce przez KRASP stwarzają okazję do zaprezentowania dorobku naszych uczelni oraz przeprowadzonych w ostatnich 8 latach ogromnych zmian w postaci restrukturyzacji i reformy zarządzania w polskich akademickich szkołach wyższych.

NA RZECZ INTEGRACJI

Społeczny autorytet konferencji rektorów w krajach europejskich stwarza możliwość oddziaływania na opinię publiczną na rzecz wspólnie uznawanych wartości, a w szczególności - procesu integracji europejskiej. Uzasadnia to potrzebę stałych kontaktów między KRASP a Ministerstwem Spraw Zagranicznych i jego instytucjami w rozmaitych działaniach dla realizacji zadań wynikających z polskiej racji stanu. Z tą intencją w grudniu 1996 r., a więc jeszcze przed powstaniem KRASP, grupa rektorów warszawskich wystąpiła do ówczesnego ministra spraw zagranicznych Dariusza Rosatiego z inicjatywą nawiązania kontaktów roboczych. Na spotkaniu, które odbyło się w czerwcu 1997 r. uzgodniono pewne mechanizmy promocji polskich uczelni w świecie i zasady wymiany informacji.

W listopadzie 1998 r. obecny minister spraw zagranicznych Bronisław Geremek zaprosił na robocze śniadanie członków Prezydium KRASP oraz ministra edukacji narodowej i przewodniczącego Komitetu Badań Naukowych. Spotkanie to zyskało na wadze ze względu na rozpoczęte rokowania o przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej. W czasie spotkania min. Geremek zauważył, że współczesna Europa szuka realizacji swoich wizji coraz częściej przez programy regionalne i środowiskowe, w tym środowisk akademickich, a nie jedynie za pośrednictwem rządów. KRASP, reprezentując środowiska naukowe szkolnictwa wyższego, może takie programy przedstawiać i realizować. Może także - wobec pojawiających się niejasności co do rzeczywistej woli integracji ze strony niektórych krajów UE - wpływać na opinię publiczną krajów zachodnich poprzez kontakty i współpracę partnerskich konferencji rektorów działających w tych krajach.

W następstwie spotkania w MSZ Prezydium KRASP przyjęło w listopadzie 1998 r. deklarację poświęconą sprawie integracji Polski z Unią Europejską. Czytamy w niej m.in.: Konferencja Rektorów Akademickich Szkół Polskich pragnie przez swoje kontakty z organizacjami rektorów uczelni europejskich przyczynić się do przyspieszenia i pogłębienia procesów integracyjnych. We współdziałaniu z tymi organizacjami oczekujemy od naszych partnerów zaangażowania ich uznanego autorytetu dla wspierania w krajach członkowskich UE tych kierunków polityki zagranicznej, które sprzyjają przyspieszeniu procedur i działań integracyjnych.

Pragniemy nawiązać szczególnie bliskie kontakty, zgodnie z zasadami wzajemnego zaufania i partnerstwa, z tymi organizacjami rektorów krajów europejskich, które wykazywać będą zrozumienie dla ugruntowanej europejskiej tradycji państw prowadzących negocjacje członkowskie z Unią Europejską i wywodzących się z tej tradycji aspiracji społeczeństw.

Przywołując fundamenty idei jedności europejskiej i ich humanistyczny wymiar, zwracamy się do organizacji rektorów krajów UE o aktywne wspieranie procesów integracyjnych w Europie.

APEL O POPARCIE

Wobec niepokojących stwierdzeń pojawiających się po wyborach w Niemczech, nawołujących do tzw. realizmu w polityce integracyjnej oraz akcentujących kwestie techniczne w procesie dostosowawczym, intencją rektorów było podjęcie działań na rzecz przyspieszenia procesu integracji, obejmującego w pierwszej kolejności 6 krajów zaproszonych do negocjacji. Bez względu na możliwe praktyczne trudności, opowiadając się za mobilizacją wszystkich stron do ich pokonywania, KRASP apeluje do konferencji rektorów krajów UE o popieranie wysiłków na rzecz idei jedności europejskiej.

Uwagi.