Nowa ustawa winna sprawić, aby zapis
o autonomii uczelni mógł być w praktyce
w pełni realizowany.

Jerzy Czernik

Pozwolę sobie w bardzo skrótowej, lakonicznej formie udzielić odpowiedzi na postawione przez Redakcję pytania, odstępując przyznaną mi do wykorzystania na łamach miesięcznika objętość moim kolegom – rektorom innych uczelni.

NAJWAŻNIEJSZE DOŚWIADCZENIA

Podejmując się oceny doświadczeń wyniesionych z pełnienia funkcji rektora Akademii Medycznej we Wrocławiu przez okres dwóch kadencji, za najważniejsze i najcenniejsze uznałbym możliwość wnikliwego poznania ludzi, którzy pracują w uczelni. Osobiście uważam, że czynnik ludzki jest bardzo istotnym elementem funkcjonowania każdej instytucji, a zwłaszcza tak złożonego mechanizmu, jakim jest uczelnia medyczna. Od pracowników w głównej mierze zależy, w jakim stopniu będzie następował rozwój uczelni, czy na jej koncie odnotujemy więcej sukcesów, czy też porażek.

Cieszę się, że było mi dane blisko współpracować z ludźmi mocno identyfikującymi się z macierzystą uczelnią, dla których jej pomyślność i przyszłość były sprawami najważniejszymi.

OGRANICZENIA

Istnieje wiele ograniczeń, które utrudniają zarządzanie uczelnią. Tak naprawdę, poznajemy je dopiero w trakcie pracy we władzach samorządowych. Ustawowo przyznana szkołom wyższym autonomia i daleko idąca samodzielność w praktyce okazuje się wysoce ułomna. Podstawowym ograniczeniem jest brak środków finansowych, niedostateczna dotacja na działalność statutową ze strony resortu – Ministerstwa Zdrowia i Opieki Społecznej. Te negatywne tendencje niestety się nasilają, co pozostaje w jaskrawej sprzeczności z zapewnieniami decydentów o priorytetowym traktowaniu problemów nauki, szkolnictwa wyższego i opieki zdrowotnej.

Obejmujące te sprawy unormowania prawne są wadliwe. Nie odpowiadają one nie tylko oczekiwaniom społeczności akademickiej, ale są również niekorzystne dla całego społeczeństwa. Źle jest zredagowana ustawa o Państwowych Zakładach Opieki Zdrowotnej i ustawa o szkolnictwie wyższym. Wiele zastrzeżeń budzi ograniczenie możliwości podejmowania decyzji m.in. w sprawach osobowych przez rektora, który przecież w rozumieniu przepisów ustawy jest kierownikiem zakładu pracy, tj. uczelni, odpowiedzialnym za jej właściwe funkcjonowanie.

NOWE ROZWIĄZANIA

W świetle powyższego niezbędna wydaje się pilna nowelizacja ustawy o szkolnictwie wyższym. Oczekujemy, że nowa ustawa winna zawierać rozwiązania ułatwiające sprawniejsze funkcjonowanie uczelni w zmienionych warunkach społeczno-politycznych i w nowych realiach ekonomicznych. Niestety, prawo nie nadąża za szybkimi przemianami, co znacznie utrudnia wielu instytucjom – mam na myśli nie tylko uczelnie – odnajdywanie się w aktualnej rzeczywistości. Uważam, iż nowa ustawa winna w sposób znaczący zwiększyć uprawnienia rektora i pozostałych organów samorządowych uczelni, przyznać ośrodkom akademickim i ich władzom dużą samodzielność w dysponowaniu środkami finansowymi, sprawić, aby ustawowy zapis o autonomii uczelni mógł być w praktyce w pełni realizowany.

Prof. dr hab. Jerzy Czernik, chirurg dziecięcy, pełni funkcję rektora Akademii Medycznej we Wrocławiu.

Uwagi.