Propozycje przedstawione 
przez przedstawicieli Rady spotkały się 
z przychylną reakcją przedstawicieli MEN.

Andrzej Pelczar

Prezydium Rady Głównej zebrało się na 7. w tej kadencji posiedzeniu 26 kwietnia, a cała Rada odbyła swe 5. posiedzenie plenarne w dniu następnym. Rada podjęła uchwały przygotowane przez Prezydium, nie zgadzając się z nim w jednym wypadku, gdy zaopiniowała negatywnie wniosek o uruchomienie w nowo powoływanej państwowej wyższej szkole zawodowej jednej z przewidywanej przez wnioskodawców specjalności, pomimo tego, iż Prezydium proponowało opinię pozytywną. W tej sprawie zresztą były różne wątpliwości i głosowanie dotyczące zarówno opinii w sprawie uruchomienia szkoły, jak i głosowania opinii „cząstkowych” co do uruchamiania poszczególnych specjalności, nie były jednomyślne (zarówno na posiedzeniu Prezydium, jak i na posiedzeniu plenarnym Rady). Ostatecznie zaopiniowano pozytywnie wniosek o utworzenie wspomnianej szkoły i uruchomienie studiów na 3 (z 8 proponowanych) specjalnościach. Pojawiały się też wątpliwości dotyczące kilku innych spraw referowanych przez Komisję Rozwoju i Organizacji Rady Głównej, w wyniku czego niektóre uchwały opiniujące wnioski o uruchamianie nowych szkół niepublicznych oraz rozszerzanie uprawnień szkół już działających zapadały po długich, gorących dyskusjach i niejednomyślnych głosowaniach.

TROSKA I NIEZALEŻNOŚĆ

Nie wchodząc w szczegóły chciałbym przedstawić swój bardzo osobisty komentarz, który sprowadza się do stwierdzenia, że Rada po raz kolejny uzewnętrzniła dwie spośród niezwykle ważnych cech i metod postępowania, charakteryzujących jej działania, a mianowicie: rozważanie problemów jednostkowych na tle ogólnym, przede wszystkim w kontekście wielkiej troski o poziom kształcenia i w poczuciu odpowiedzialności za ten poziom, co może – a czasem nawet musi – powodować różnice zdań w dyskusji (przy poszanowaniu intencji wnioskodawców zabiegających o różne uprawnienia) oraz niezależność w formułowaniu poglądów i podejmowaniu uchwał wyrażających opinie reprezentacji najszerzej rozumianego środowiska akademickiego. Wypowiedziano się w stosownych uchwałach w 12 takich sprawach, opiniując 6 wniosków pozytywnie, 6 zaś negatywnie (w jednym przypadku było to oddalenie zażalenia na wcześniejszą opinię). Zaopiniowano też negatywnie – uzasadniając to szczegółowo – 2 wnioski uczelni państwowych dotyczące propozycji powołania nowych wydziałów. Podjęto także uchwały opiniujące pozytywnie 3 wnioski o uprawnienia do nadawania stopni naukowych przedstawione przez uczelnie państwowe.
Rada uchwaliła minimalne wymagania programowe dla kierunku historia.

JESZCZE NIE UWZGLĘDNIONE

Przed omówieniem wspomnianych wyżej spraw i przed podjęciem stosownych uchwał spraw tych dotyczących, poświęcono dość dużo czasu projektowi ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, w związku z przedstawionymi przeze mnie informacjami o udziale, wraz z profesorami Andrzejem Hałasem i Andrzejem Jamiołkowskim, w dwóch międzyresortowych konferencjach, na których uzgadniano tekst projektu ustawy. Konferencje te odbyły się 17 i 25 kwietnia w MEN. Jako formalną podstawę dyskusji tam toczonych przyjęto wprawdzie tekst projektu w wersji z 18 stycznia, ale posługiwano się też – co zrozumiałe – późniejszym tekstem roboczym, w którym były uwzględnione niektóre (w całości lub częściowo) uwagi zgłaszane przez zainteresowane resorty i gremia w trakcie różnych debat poprzedzających te konferencje „uzgodnieniowe”. Przedstawiliśmy raz jeszcze stanowisko Rady Głównej w tych sprawach, co do których uwagi Rady nie zostały uwzględnione (chciałbym to sformułować tak: nie zostały jeszcze uwzględnione).

Przedstawiciele Rady spotkali się następnie 26 kwietnia z przedstawicielami MEN. Było to spotkanie robocze, poświęcone omówieniu propozycji brzmienia artykułów ustawy mówiących o kształcie przyszłej Rady Głównej w kontekście działań akredytacyjnych i stworzenia systemu oceny jakości kształcenia. Przedstawiciele Rady zwrócili uwagę m.in. na konieczność wprowadzenia takich uregulowań ustawowych, które uwzględniać będą to, że w skład zespołów opiniujących („akredytujących”) będą wchodzili eksperci powoływani w innym trybie niż wybieralni członkowie Rady. Niektórzy z tych ekspertów będą członkami Rady, inni zaś będą tylko członkami gremium akredytacyjnego, nie będąc członkami Rady. Propozycje przedstawione przez przedstawicieli Rady spotkały się – na tym etapie – z przychylną reakcją przedstawicieli MEN. Uważam, że jest już duży postęp w uzgadnianiu stanowisk w tym zakresie. Sprawozdanie przedstawicieli Rady zostało przyjęte do akceptującej wiadomości zarówno przez Prezydium Rady 26 kwietnia, jak i przez całą Radę w dniu następnym.

SPRAWOZDANIA

W części sprawozdawczej zapoznano się z krótkimi informacjami przedstawionymi przez: prof. Bogdana Fechnera (o posiedzeniach KBN oraz o pracach sejmowych dotyczących, mówiąc ogólnie, spraw organizacji nauki poza szkolnictwem wyższym), prof. Jerzego Błażejowskiego (o posiedzeniu Rady ds. Edukacji Europejskiej oraz o konferencji uzgadniającej projekt umowy między Rządem RP i Rządem Republiki Słowackiej o wzajemnym uznawaniu stopni, tytułów naukowych i dyplomów), a także dr Marię Baster-Grząślewicz o konferencji na temat reformy szkolnictwa ponadgimnazjalnego, która odbyła się w dniach 10-11 kwietnia w Gdańsku. MEN przedstawiło opracowanie Reforma systemu edukacji – szkolnictwo ponadgimnazjalne (projekt – materiały do dyskusji). Ponadto prof. Włodzimierz Ostrowski, wiceprezes PAN, uczestniczący stale jako gość w posiedzeniach Rady, poinformował o ostatnim posiedzeniu Prezydium PAN, na którym mówiono m.in. o ważnych aspektach udziału Polski w tzw. 5. Programie Ramowym Unii Europejskiej, o uznaniu wybranych polskich ośrodków naukowych za Centra Doskonałości oraz, z drugiej strony, o zbyt małym udziale polskich uczonych w projektach finansowanych w ramach 5. PR.
Tytuł i śródtytuły pochodzą od redakcji. 

Uwagi.