Strona główna

Archiwum z roku 2002

Spis treści numeru 9-10/2002

Kronika
Poprzedni Następny

Odpady, ochrona, 
produktywność

LUBLIN Instytut Gleboznawstwa i Kształtowania Środowiska Przyrodniczego lubelskiej Akademii Rolniczej, przy współpracy Katedry Chemii Rolnej AR w Szczecinie i Przedsiębiorstwa rekultywacji Terenów Górniczych w Tarnobrzegu, zorganizował w dniach 11-13 czerwca III międzynarodową konferencję „Odpady organiczne a ochrona i produktywność agrocenozy”. Dyskutowano metody analizy właściwości odpadów oraz sposobów ich unieszkodliwiania i zagospodarowania. Mówiono o ich oddziaływaniu na środowisko przyrodnicze. Przyglądano się aspektom prawnym gospodarki odpadami w Polsce i UE.

Nanoinformatyka

GLIWICE Instytut Informatyki Politechniki Śląskiej był organizatorem IX Konferencji „Sieci komputerowe”, która odbyła się w dniach 11-14 czerwca w Zakopanem. Program konferencji obejmował następującą problematykę: nano i kwantowe systemy informatyki, podstawy budowy i oprogramowania sieci komputerowych, wysoko wydajne technologie przesyłania informacji, sieci typu Infonet, bezpieczeństwo informacji w systemach rozproszonych, projektowanie sieci i zarządzanie złożonymi sieciami komputerowymi, sieci bezprzewodowe, zastosowania systemów sieciowych. Współorganizatorem konferencji był Komitet Informatyki PAN.

Doktorat h.c. – Karl Dedecius

WROCAW 12 czerwca doktorat honorowy Uniwersytetu Wrocławskiego otrzymał K. Dedecius, wybitny znawca, tłumacz i wydawca literatury polskiej w Niemczech. Na jego ogromny dorobek książkowy składają się m.in. prace translatorskie, eseje o literaturze polskiej i jej związkach z literaturą niemiecką. Wcześniej doktoraty h.c. nadały K. Dedeciusowi Uniwersytety w Kolonii, Krakowie, Lublinie (KUL), Łodzi i Toruniu. Dedecius jest członkiem korespondentem Polskiej Akademii Umiejętności.

Stypendia KRUN

WARSZAWA Zakończyła się I edycja programu stypendialnego zorganizowanego przez Konferencję Rektorów Uczelni Niepaństwowych dla studentów z krajów dawnego ZSRR. Skorzystało z niej 30 studentów – 19 z Rosji i 11 z Ukrainy – którzy otrzymali stypendia ufundowane przez 16 uczelni niepaństwowych. Stypendyści byli zwolnieni z czesnego, otrzymali zakwaterowanie i wyżywienie oraz kieszonkowe. KRUN organizuje kolejną edycję programu. Rektorzy chcieliby, aby w przyszłości liczba stypendiów zwiększyła się do 100, a uczestnikami programu mogli zostać także chętni z innych krajów Wspólnoty Niepodległych Państw. Prof. Józef Szabłowski, przewodniczący KRUN, podkreśla, że liczba ufundowanych stypendiów zależy tylko od możliwości finansowych i dobrej woli uczelni zrzeszonych w KRUN.

Amicus Libri

LUBLIN 14 czerwca wręczono honorowe tytuły Amicus Libri, przyznawane od 6 lat przez Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej. W edycji 2002 tytuły otrzymali: redakcja „Kuriera Lubelskiego” za zainteresowanie i życzliwość okazywaną uczelni i jej wydawnictwu; prof. Zbigniew Krupa, prorektor UMCS, za życzliwość, niezawodną pomoc i współpracę; prof. Jakub Karpiński za intelektualną niezależność i rzetelność pisarską. J. Karpiński został w 1968 r. skazany za kolportaż paryskiej „Kultury”. Jest autorem opublikowanej przez Wydawnictwo UMCS książki Taternictwo nizinne. Wśród laureatów tytułu Amicus Libri z lat ubiegłych są m.in.: Jerzy Giedroyc, Grażyna Pomian, Gustaw Herling-Grudziński i Olga Tokarczuk.

Nagroda Greenblatta

KRAKÓW/BERLIN 14 czerwca w Berlinie, podczas X Światowego Kongresu Menopauzy, zespół pracowników naukowych Uniwersytetu Jagiellońskiego otrzymał Nagrodę Roberta Greenblatta, przyznaną przez Międzynarodowe Towarzystwo Menopauzy. Polskich uczonych, reprezentowanych na kongresie przez dr. Tomasza Milewicza, nagrodzono za badania nad wpływem rodzaju gestagenów stosowanych w hormonalnej terapii zastępczej na aktywność czynników wzrostu w nowotworach piersi. Badania te wychodzą naprzeciw szeroko obecnie dyskutowanemu problemowi związku wieloletniego stosowania hormonalnej terapii zastępczej z ryzykiem powstawiania nowotworów piersi u kobiet po menopauzie. Zagadnienia te opracowywane są od 4 lat we wspólnym zespole pracowników Collegium Medicum i Instytutu Zoologii Zwierząt UJ.

XXV lat WR AP

SIEDLCE W tym roku mija 25 lat od utworzenia Wydziału Rolniczego Akademii Podlaskiej. W tym okresie studia w tej jednostce ukończyło ponad 4,5 tys. osób, 150 osób uzyskało stopień naukowy doktora, 41 – doktora habilitowanego, a 30 pracowników uzyskało tytuł profesora. Obecnie na WR AP na trzech kierunkach studiów kształci się 3 tys. studentów. Kadrę stanowi 210 nauczycieli akademickich, w tym 41 samodzielnych pracowników naukowych. Strukturę wydziału tworzą 3 instytuty oraz 11 katedr i zakładów. Wiodące problemy badawcze to m.in.: biogeografia i ewolucja taksonów, interakcje i adaptacje środowiskowe, doskonalenie metod nawożenia i uprawy roślin, wdrażanie zasad gospodarki rynkowej do produkcji rolniczej, wykorzystanie osiągnięć genetyki molekularnej i biotechnologii w doskonaleniu zwierząt hodowlanych.

Doktorat h.c. – prof. Józef Rola

LUBLIN 14 czerwca doktorat honorowy lubelskiej Akademii Rolniczej otrzymał prof. J. Rola z wrocławskiego oddziału Instytutu Upraw, Nawożenia i Gleboznawstwa, gdzie powołał i kierował Zakładem Ekologii i Zwalczania Chwastów. Uczony jest specjalistą z zakresu herbologii. Stworzył szkołę naukową biologii i zwalczania chwastów. Zebrał kolekcję 120 tys. zdjęć fitosocjologicznych i analiz zachwaszczeń, które są podstawą tworzenia rozmaitych map i atlasów. Jego dorobek to ponad 160 prac badawczych, prawie 200 publikacji popularnonaukowych, 3 podręczniki akademickie i 5 patentów.

PIN w PWr.

WROCŁAW 17 czerwca otwarto dziesiąty w Polsce, a pierwszy w szkole wyższej Punkt Informacji Normalizacyjnej (PIN). Funkcjonuje on w strukturze Biblioteki Głównej i OINT Politechniki Wrocławskiej. PIN prowadzi pełną obsługę użytkowników ze szczególnym uwzględnieniem tematyki związanej z informatyką i informacją naukowo-techniczną. Posiada komplet Polskich Norm (PN), projekty PN skierowane przez Biuro PN do ankiety powszechnej, Normy Branżowe, katalogi PN (w wersji drukowanej i elektronicznej), katalog Norm Branżowych, katalogi norm i biuletyny normalizacyjne (m.in. DIN, CEN, BSI), polskie wydanie Międzynarodowej Klasyfikacji Norm ICS, informatory PKN, Reguły Prac Normalizacyjnych oraz inne publikacje i opracowania związane z tą problematyką. Dysponuje bazami danych POLINORM i PERINORM, udziela informacji normalizacyjnej, wykonuje aktualizacje norm, a na zamówienie również i zestawienia tematyczne (więcej danych można uzyskać: pin@bg.pwr.wroc.pl ).

Stypendium im. Lisy 
i Konstantego Macewiczów

WARSZAWA 19 czerwca w Uniwersytecie Warszawskim odbyła się uroczystość wręczenia stypendium im. Lisy i Konstantego Macewiczów na rok akademicki 2002/03. Laureatem został Adam Bednorz, słuchacz II roku studiów doktoranckich w Instytucie Fizyki Teoretycznej UW. W zamyśle donatorów stypendium ma dopomóc młodym naukowcom, których działalność badawcza i dydaktyczna przyczyni się do rozwoju kraju. Zgodnie z wolą darczyńców, o stypendium mogą ubiegać się uczestnicy II lub III roku studiów doktoranckich Wydziałów Biologii, Chemii, Fizyki i Geologii UW. Konkurs o stypendium im. L. i K. Macewiczów zainaugurował działalność Funduszu Stypendiów Doktoranckich UW. Celem Funduszu jest zapewnienie słuchaczom studiów doktoranckich takich stypendiów, które umożliwią im skoncentrowanie się na pracy naukowej i dydaktycznej. Środki na stypendia mają pochodzić z darowizn osób prywatnych, organizacji i przedsiębiorstw.

Doktorat h.c. 
– prof. Wiesław Lesiuk

OPOLE/OPAWA 20 czerwca prof. W. Lesiuk otrzymał tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Śląskiego w Opawie (Czechy). Podczas uroczystości prof. Lesiuk mówił o wartości regionalnej mikrografii historycznej: Podmiotem historii był i zawsze będzie człowiek, zbiorowości ludzkie, składające się z kolei na społeczności lokalne i regionalne (...). Historia lokalna stanowi punkt wyjścia do szerszych badań i uogólnień historiograficznych. Istnieje więc naukowo uzasadniona potrzeba ukazywania dziejów małych ojczyzn lokalnych i zamieszkujących je wspólnot. Prof. Lesiuk dowodził, że Śląsk jest jednym z najbardziej skomplikowanych regionów w centralnej części Europy i złożoność ta stanowi o randze badań śląskoznawczych. Podczas uroczystości w opawskim uniwersytecie doceniono również pracę naukową prof. Stanisława S. Nicieji. Został on uhonorowany Złotym Medalem Uniwersytetu Śląskiego w Opawie.

Imienia prof. Mossakowskiego

WARSZAWA W Centrum Medycyny Doświadczalnej i Klinicznej PAN w Warszawie odbyła się 20 czerwca konferencja naukowa poświęcona pamięci zmarłego w grudniu 2001 r. prof. Mirosława Mossakowskiego, wybitnego neuropatologa, wieloletniego dyrektora placówki i prezesa PAN. Podczas potkania przypomniano dorobek naukowy uczonego, który zajmował się m.in. badaniem wpływu chorób wątroby na funkcjonowanie mózgu człowieka oraz patogenezą obrzęku mózgu i zagadnieniami związanymi z niedotlenieniem i niedokrwieniem ośrodkowego układu nerwowego. Podkreślano zasługi profesora jako organizatora nauki polskiej. Uczestnicy spotkania wystąpili z wnioskiem o nadanie Centrum Medycyny Doświadczalnej i Klinicznej PAN imienia prof. M. Mossakowskiego.

Doktorat h.c. 
– prof. Michał Kleiber

LUBLIN 20 czerwca tytuł doktora honoris causa Politechniki Lubelskiej otrzymał prof. Michał Kleiber, minister nauki, przewodniczący KBN. Prof. Kazimierz Szabelski, rektor PL, przypomniał w laudacji zasługi prof. Kleibera: brał udział w badaniach dotyczących modelowania i symulacji komputerowej złożonych zagadnień nowoczesnej techniki, takich jak analiza nieliniowych drgań przykrycia Stadionu Olimpijskiego w Monachium czy badanie zachowania się w trakcie lotu promu kosmicznego Columbia. Był członkiem grupy badawczej, która opracowała komputerowy system nieliniowej analizy konstrukcji LARSTRAN, używany w wielu instytucjach badawczych i biurach projektowych na całym świecie. Prof. Kleiber jest członkiem wielu towarzystw naukowych, m.in. PAN – bierze udział w pracach Prezydium Akademii – i TNW. Wykładał w wielu zagranicznych uczelniach, w tym w Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley. Jest laureatem Nagrody FNP w dziedzinie nauk technicznych.

Konferencja orientalna

TORUŃ W dniach 20-21 czerwca dobyła się konferencja „Sztuka Orientu i jej zbiory w Polsce”. Było to ogólnopolskie spotkanie historyków sztuki i konserwatorów dzieł sztuki Orientu, związanych z polskimi ośrodkami akademickimi i muzeami. Podczas obrad poruszano kwestie badania i konserwacji dzieł sztuki orientalnej. Organizatorem konferencji była Pracownia Badań i Konserwacji Dzieł Sztuki Orientu UMK, powstała w styczniu br. jako część Instytutu Zabytkoznawstwa i Konserwatorstwa. Jest to jedyna w Polsce placówka uniwersytecka o tym charakterze. Zajmuje się inwentaryzacją, rozpoznaniem merytorycznym i konserwacją dzieł sztuki i kultury materialnej Orientu w zbiorach polskich, opracowywaniem naukowych metod konserwacji dzieł sztuki Orientu, działalnością dydaktyczną w zakresie historii sztuki Azji i Afryki oraz badaniem sztuki „wschodnich” mniejszości narodowych w Polsce.

Rozpoznanie skażeń

KRAKÓW W dniach 23-27 czerwca odbyły się NATO Advanced Research Workshop „Human Monitoring for Genetic Effects” i Kurs im. Aleksandra Hollaendera. Organizatorem spotkania były: Zakład Biologii Radiacyjnej i Środowiskowej Instytutu Fizyki Jądrowej im. H. Niewodniczańskiego, przy współpracy Katedry Epidemiologii Zapobiegawczej CMUJ. Dyrektorami NATO ARW są prof. Antonina Cebulska-Wasilewska, kierownik Zakładu Biologii Radiacyjnej i Środowiskowej Instytutu Fizyki Jądrowej, oraz dr Radim ram, kierownik Laboratorium Ekotoksykologii Genetycznej Instytutu Medycyny Eksperymentalnej Czeskiej Akademii Nauk. Do Krakowa przyjechali z całego świata specjaliści z dziedziny monitorowania u ludzi genetycznych skutków skażeń środowiskowych. Dyskusje koncentrowały się na biomarkerach skutków ekspozycji zawodowej i środowiskowej oraz biomarkerach podatności osobniczej.

KKA ’2002

ZIELONA/GÓRA W dniach 24-27 czerwca w Zielonej Górze odbyła się XIV Krajowa Konferencja Automatyki, zorganizowana przez Instytut Sterowania i Systemów Informatycznych Uniwersytetu Zielonogórskiego przy współpracy Komitetu Automatyki i Robotyki PAN oraz Polskiego Stowarzyszenia Pomiarów, Automatyki i Robotyki POLSPAR. Optymalizacja, roboty i sztuczna inteligencja to tylko niektóre z 15 sesji tematycznych zielonogórskiej konferencji. Pozostałe sesje dotyczyły zarówno klasycznych nurtów automatyki (teoria sterowania – teoria systemów, sterowanie optymalne i adaptacyjne, identyfikacja, systemy sterowania – technika systemów, sterowanie kompleksami operacji, komputerowe systemy sterujące), jak i nowych kierunków badań (systemy ekspertowe, diagnostyka). Bardzo dużą liczbę referatów poświęcono zastosowaniom, np. sterowaniu ruchem statków lub technice cieplnej.

Legia i Palma

KRAKÓW 25 czerwca prof. Jacek Woźniakowski, historyk sztuki z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, otrzymał order Legii Honorowej za działalność na rzecz Francji. Tego samego dnia prof. Franciszek Ziejka, rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, został nagrodzony Orderem Oficerskim Palm Akademickich. To już drugie wyróżnienie prof. F. Ziejki we Francji, w 1994 r. otrzymał on od premiera Republiki Francuskiej Kawalerski Order Palm Akademickich l’ordre Des Palmes Academiques – honorowe odznaczenie ustanowione w 1808 r. przez cesarza Napoleona I, nadawane za zasługi na polu oświaty, nauki i kultury.

EURODIM 2002

WROCŁAW Dziewiąta międzynarodowa konferencja na temat defektów struktury oraz ich wpływu na fizykochemiczne właściwości ciał stałych – Europhysical Conference on Defects in Insulating Materials EURODIM 2002 – odbyła się w dniach 30 czerwca–5 lipca w Politechnice Wrocławskiej. Organizatorami były: Instytut Niskich Temperatur i Badań Strukturalnych PAN i Instytut Fizyki PWr. Tradycja tych spotkań sięga 1956 roku, kiedy to w Argonne (USA) zorganizowano sympozjum dotyczące centrów barwnych w kryształach halogenków metali alkalicznych. W roku 1977 (Gatlinburg, USA) konferencja rozszerzyła tematykę na wszelkie defekty w materiałach z szeroką przerwą energetyczną. W 1973 roku w Marsylii odbyła się pierwsza europejska edycja tych spotkań, które aktualnie odbywają się co 2 lata na przemian z edycją światową (International Conference on Defects in Insulating Materials, ICDIM).

Nagrody marszałka

TORUŃ 3 lipca marszałek województwa kujawsko-pomorskiego Waldemar Achramowicz wręczył nagrody w czterech dziedzinach. Laureaci otrzymali piękne statuetki, ale również pieniądze: indywidualni – 10 tys. zł, zespołowi – 20 tys. zł, wyróżnieni po 3 tys. zł. Wśród nagrodzonych znaleźli się uczeni: w kategorii nauka i postęp techniczny – prof. inż. Józef Szala i dr inż. Dariusz Boroński z ATR w Bydgoszczy; w kategorii rolnictwo – zespół pod kierunkiem prof. Zbigniewa Skindera, również z ATR; w kategorii kultura – Towarzystwo Miłośników Torunia (nagrodę odebrał prezes To-Mi-To, prof. Marian Filar) i dr Kazimierz Przybyszewski, kustosz Biblioteki UMK, za książkę Ludzie Torunia Odrodzonej Rzeczypospolitej 1920-1939. Wyróżnienia marszałka otrzymał prof. M. Filar za książkę Lekarskie prawo karne.

AMPERE

POZNAŃ W dniach 15-19 lipca odbył się w Poznaniu Międzynarodowy Kongres AMPERE – utworzonej w 1952 r. grupy, która postawiła sobie za cel wymianę informacji i doświadczeń, dotyczących prowadzonych badań. Kongres, odbywających się w 50-lecie istnienia organizacji, poświęcony był magnetycznemu rezonansowi jądrowemu, a odbył się w Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza z inicjatywy ówczesnego rektora, prof. Stefana Jurgi. Wśród ponad 300 uczestników znalazł się też prof. Karl A. Muller, laureat Nagrody Nobla.

Drzewo architektury

KRAKÓW 14 sierpnia oddano do użytku po remoncie obiekt Międzynarodowego Centrum Kształcenia i Studiów Urbanistycznych Politechniki Krakowskiej. W budynku znajduje się obecnie audytorium na 60 osób, a na piętrze, oprócz sal dydaktycznych, powstała pracownia informatyczna z dostępem do Internetu. Na ścianie półpiętra dr Andrzej Hrabiec namalował „Drzewo architektury”, przedstawiające 40 najwybitniejszych budowli świata. – To dzieło ma pobudzać wyobraźnię i kształtować osobowość przebywających tu ludzi. ma mówić o związkach kulturowych różnych części świata – powiedział prof. Stanisław Juchniewicz, pomysłodawca i dyrektor Centrum, które w ciągu 17 lat przygotowało do studiów politechnicznych w Polsce ponad 500 osób z całego świata.

Prof. Sztompka szefem ISA

KRAKÓW Prof. Piotr Sztompka, socjolog z Uniwersytetu Jagiellońskiego, został wybrany przewodniczącym Międzynarodowego Towarzystwa Socjologicznego (ISA). Wyboru na XV Światowym Kongresie Socjologicznym, odbywającym się w lipcu w australijskim mieście Brisbane, dokonało 3 tysiące uczonych z 62 krajów świata. Po raz drugi Polakowi powierzono kierownictwo towarzystwa i tym samym ważną rolę w kreowaniu rozwoju socjologii przez najbliższe 3 lata. 32 lata temu godność tę powierzono prof. Janowi Szczepańskiemu.

Tablica pamięci Maxa Borna

WAROCŁAW 26 sierpnia, podczas The XIV International Symposium on Gas Flow & Chemical Lasers and High Power Laser, uroczyście odsłonięto tablicę upamiętniającą miejsce urodzin Maxa Borna (1882-1970), wybitnego fizyka, współtwórcy matematycznej teorii mechaniki kwantowej i laureata nagrody Nobla w dziedzinie fizyki (1954). Umieszczono ją na zachowanym do dziś jego rodzinnym domu przy placu Wolności 4 we Wrocławiu. Odsłonięcia dokonał syn noblisty – Gustav Born, profesor medycyny Uniwersytetu Londyńskiego.

Japońska nagroda

WARSZAWA Zakład Japonistyki Uniwersytetu Warszawskiego został wyróżniony przez Fundację Japońską nagrodą za wybitne osiągnięcia w zakresie badań nad językiem i kulturą Japonii. Nagrodami Fundacji japońskiej, przyznawanymi od 1973 r., wyróżniane są osoby, instytucje lub organizacje, które wnoszą znaczący wkład w pogłębianie rozumienia Japonii za granicą, popularyzowanie kultury japońskiej oraz w promowanie wzajemnej przyjaźni między narodami. Pierwszym polskim laureatem nagrody był w 1990 r. prof. Wiesław Kotański z Zakładu japonistyki UW. W 1997 r. nagrodę otrzymało Centrum Sztuki i techniki Japońskiej Mangha w Krakowie.

Prof. Tendera prezesem ETK

KATOWICE/BERLIN 3 września, podczas Międzynarodowego Kongresu Kardiologów w Berlinie, prof. Michał Tendera ze Śląskiej Akademii Medycznej wybrany został prezesem Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego. Funkcję obejmie w 2004 r. Prof. Tendera jest specjalistą chorób wewnętrznych, wybitnym kardiologiem, kieruje III Kliniką Kardiologii ŚAM.

Doktoraty h.c. – dr I. Lugoski Karle i prof. J. Karle

KRAKÓW 6 września nadano godność doktora honoris causa Uniwersytetu Jagiellońskiego dr Isabeli Lugoski Karle i prof. Jerome Karle. I. Lugoski Karle opracowała i wdrożyła metodę dodawania symbolicznego, prowadzącą do sukcesu metod bezpośrednich oznaczania struktury kryształu; stworzyła strukturalne podstawy poszukiwania nowych leków antymalarycznych. J. Karle, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie chemii, stworzył teoretyczne podstawy rozwiązywania problemu fazowego w analizie strukturalnej. łącząc rozległą wiedzę matematyczną, fizyczną i biologiczną opracował i udoskonalił bezpośrednie metody oznaczania struktury kryształów otwierając nowe możliwości badawcze w obszarze krystalografii kwantowej, krystalografii makrocząsteczek i biologii molekularnej. Państwo Karle walnie przyczynili się do rozwoju i wysokiej pozycji polskiej krystalografii. Tego samego dnia nadano prof. Krystynie Dyrek Medal Merentibus. Uhonorowano ja m.in. za utworzenie na Wydziale Chemii UJ wiodącego w kraju i uznanego za granicą ośrodka badań katalizatorów metodą EPR.

Konferencja jurajska

WARSZAWAPALERMO VI Konferencja Jurajska obradująca w Palermo we Włoszech w dniach 12-22 września wysoko oceniła wkład Polski w badania tego okresu geologicznego, powierzając naszemu krajowi organizacje następnej konferencji w 2006 r. Konferencje z tego cyklu, organizowane co 4 lata pod patronatem Międzynarodowej Unii Nauk Geologicznych, skupiają uczonych zajmujących się badaniem okresu jurajskiego (196-140 mln lat temu). Polscy uczeni mają znaczące osiągnięcia w tej dziedzinie. W Palermo przedstawiono wyniki polskich badań struktur pienińskiego pasa skałkowego w Karpatach.

Od Popiela do Piasta

BISKUPIN „Od Popiela do Piasta” – VIII Festyn Archeologiczny, zorganizowany w dniach 14-22 września przez Państwowe Muzeum Archeologiczne i Instytut Archeologii Uniwersytetu warszawskiego, nawiązywał do mitycznych i rzeczywistych początków naszej państwowości. Zaprezentowano kulturę materialną i duchową okresu pierwszych Piastów z X i XI w. Pokazano ówczesnych Polan na tle ich sąsiadów – Połabian, Wikingów, Madziarów i Rusów. Festynowi towarzyszyła zorganizowana przez Muzeum w Debreczynie wystawa „Skarby znad Dunaju – od wędrówki ludów do św. Stefana”. Dodatkową atrakcją festynu były budowle wzniesione na potrzeby filmu J. Hoffmana Stara baśń – dwór Popiela, świątynia Światowida i Mysia Wieża.

Rzeki i twierdze

WARSZAWA Rola rzek i twierdz w wojnie polsko-bolszewickiej 1920 r. oraz w wojnie obronnej 1939 r. była tematem konferencji naukowej, którą w dniach 16-17 września zorganizowało Muzeum Niepodległości z udziałem historyków z Uniwersytetu Warszawskiego i Wyższej Szkoły Humanistycznej w Pułtusku. Obrona na Narwi i Bugu, a potem na linii Wisły w początkach sierpnia 1920 r. wyhamowała impet bolszewickiej ofensywy i dała czas do przygotowania uderzenia znad Wieprza. W wojnie obronnej 1939 r. improwizowana obrona linii środkowej Wisły i wykorzystanie starych fortyfikacji do obrony Modlina i Warszawy wykazały skuteczność linii rzek i twierdz w walce z przeważającymi technicznie siłami armii niemieckiej.

Kognitywistyka

TORUŃ Filozofowie, biolodzy, pedagodzy, psycholodzy, logicy oraz fizycy z całej Polski spotkali się w dniach 16-17 września na konferencji „Kognitywistyka – program badań i nowych technologii nauczania”, zorganizowanej przez Zakład Teorii Poznania i Metodologii Nauk Instytutu Filozofii UMK, Zakład Technologii Kształcenia Instytutu Pedagogiki UMK, Katedrę Informatyki Stosowanej Instytutu Fizyki UMK oraz Katedrą Logiki UMK. Jednym z głównych tematów obrad były media w edukacji. Spotkanie rozpoczął prof. Ryszard Tadeusiewicz, rektor Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie, wykładem Techniki sztucznej inteligencji jako narzędzie optymalizacji i indywidualizacji nauczania wspomaganego komputerowo. Konferencja odbyła się w ramach I Zjazdu Polskiego Towarzystwa Kognitywistycznego.

Polska informacyjna

POZNAŃ/ARSZAWA 17 września w Pałacu Prezydenckim w Warszawie oficjalnie zaprezentowany został raport UNDP (Program Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju) Polska w drodze do globalnego społeczeństwa informacyjnego. Redaktorem naczelnym i jednym z autorów raportu jest prof. Wojciech Cellary, kierownik Katedry Technologii Informacyjnych Akademii Ekonomicznej w Poznaniu. Raport kreśli wizję przejścia Polski ze stadium przemysłowego do etapu społeczeństwa informacyjnego. Jest próbą wychwycenia wyzwań, z jakimi zmierzyć przyjdzie się polskiemu społeczeństwu w różnych etapach tych zmian. Porusza związane z tym problemy rynku pracy, zmian w kształceniu, a także aspekty społeczno-kulturalne transformacji. Prof. W. Cellary podkreślił, że celem raportu jest m.in. unaocznienie elicie rządzącej ważności nadążania za zmianami podyktowanymi przez postęp techniczny.

ICHE 2002

WARSZAWA W dniach 18-21 września obradowała V Międzynarodowa Konferencja Nauk o Wodzie i Inżynierii Wodnej ICHE 2002, zorganizowana przez Wydział Inżynierii Środowiska Politechniki Warszawskiej. Spotkanie, pod patronatem Międzynarodowego Stowarzyszenia Inżynierii i Badań Hydrologicznych, poświęcone była badaniom naukowym z dziedziny hydrologii oraz ich praktycznym zastosowaniom w inżynierii i gospodarce wodnej. Omawiano m.in. problemy zaopatrzenia w wodę, jej dystrybucji, ochrony zasobów wodnych, konstrukcji urządzeń hydrotechnicznych i ich wpływu na środowisko. Podejmowano także problematykę ochrony przeciwpowodziowej.

Za badanie kultury ludowej

OPOLE/PRZYSUCHA 22 września, podczas Przeglądu Dorobku Twórców Ludowych i Popularyzatorów Kultury Ludowej, który odbył się w Muzeum im. Oskara Kolberga w Przysusze, dr hab. Teresa Smolińska z Katedry Kulturoznawstwa i Folklorystyki Uniwersytetu Opolskiego została laureatką nagrody im. Oskara Kolberga, przyznawanej za zasługi dla kultury ludowej. Nagroda im. Oskara Kolberga ustanowiona została w 1974 roku przez redakcję miesięcznika społeczno-kulturalnego „Barwy”. W latach 1974-96 wyróżniono tą nagrodą 334 osoby.

Dialog kultur

WARSZAWA W dniach 24-26 września w KUL odbył się międzynarodowy kongres „Chrześcijaństwo w dialogu kultur na ziemiach Rzeczpospolitej”. Prof. Janusz Tazbir przypomniał, że polska tolerancja była niegdyś przykładem dla innych europejskich państw. zauważył również, że tolerancja rodzi się z poczucia bezpieczeństwa. Kolejne dni konferencji poświęcone były wspólnocie narodów i kultur. Podczas kongresu abp Józef Życiński wręczył papieski order Pro Ecclesia et Pontifice prof. Jerzemu Kłoczowskiemu, historykowi, profesorowi KUL, dyrektorowi Instytutu Europy Środkowowschodniej, jednemu z inicjatorów powołania uniwersytetu polsko-ukraińskiego. Odznaczenie to jest wyrazem wiernej służby Kościołowi i Ewangelii.

300-lecie UWr. w Sejmie

WARSZAWA 27 września Sejm RP przyjął uchwałę w sprawie jubileuszu 300-lecia uniwersytetu Wrocławskiego. Parlamentarzyści zwrócili się w niej do rządu o zagwarantowanie środków finansowych na realizacje inwestycji uczelni, w tym na budowę nowego gmachu biblioteki uniwersyteckiej. Wspierając ideę intelektualnej, kulturowej i politycznej jedności Europy, ucieleśnionej w dziejach i działalności Uniwersytetu Wrocławskiego oraz rozpowszechniając ten wzorzec w świadomości społeczeństwa polskiego i społeczności międzynarodowej, Sejm uznaje Uniwersytet Wrocławski za dobro Narodu Polskiego i docenia jego rolę w edukacji i wychowaniu młodzieży oraz wkład w rozwój kultury i nauki Polski, Europy i świata – głosi uchwała.

Stypendia Fundacji 
św. Wojciecha

OPOLE 1 października, podczas inauguracji nowego roku akademickiego w Uniwersytecie Opolskim, mecenas Hendrik Foth, twórca Fundacji św. Wojciecha, wręczył stypendia na działalność naukową. Otrzymali je: dr Dorota Brzozowska – na realizację projektu badawczego „Niemieckie i polskie dowcipy – podobne czy różne?”, mgr Daniela Pełka – na realizację projektu badawczego „Polsko-niemieckie kontakty językowe na Górnym Śląsku”, dr hab. Marek Masnyk – na realizację projektu badawczego „Polska w życiu politycznym Republiki Weimarskiej w protokołach służb dyplomatycznych i konsularnych” oraz redakcja czasopisma uniwersyteckiego „Indeks” – na wydanie kroniki Uniwersytetu Opolskiego. Dodatkową atrakcją inauguracji był hejnał miejski, który po raz pierwszy, punktualnie o godzinie 1200, rozległ się z czterech okien wieży uniwersyteckiego Collegium Maius.

Młodzi naukowcy

WARSZAWA Piotr Garbacz z Opola i marta Swierczyńska ze Szczecina zdobyli trzecie nagrody w finale Konkursu Prac Młodych Naukowców Unii Europejskiej 2002 w Wiedniu. P. Garbacz został wyróżniony za pracę „Badania wpływu Kierunku i natężenia bodźca grawitacyjnego na wzrost jęczmienia i rzeżuchy”. M. Swierczyńska otrzymała nagrodę za badania związane z biologiczną ochroną wód. Wysoko oceniono, choć bez nagrody, trzeciego polskiego finalistę, 16-letniego Adama Zadrożnego z Warszawy za pracę dotyczącą szyfrowania materiałów graficznych. Polska uczestniczy w konkursie po raz ósmy. Dotychczasowy dorobek naszych młodych uczonych to 12 głównych nagród. 

Opracował Piotr Kieraciński

Współpraca: Gliwice – Marian Mikrut, Kraków – Elżbieta Barowa, Leszek Śliwa, Lublin – Agnieszka Bieńkowska, Monika Jaskowiak, Elżbieta Mulawa-Pachoł, Opole – Beata Zaremba, Poznań – Agnieszka Hała, Siedlce – Adam Bobryk, Toruń – Kinga Nemere-Czachowska, Warszawa – Andrzej Markert, Wrocław – Maria Kisza, Zielona Góra – Ewa Sapeńko. 

   
Co w prasie piszczy?

Człowiek renesansu

My jesteśmy hurtownikami. Potem na naszym materiale pracują astronomowie detaliści, obserwując wybrane obiekty dokładniej na większych teleskopach. Wiemy, że wielu wręcz czeka na wyniki naszych obserwacji, które będą podstawą ich własnych badań. I to nam przysparza punktów. (...) mówiąc poważnie, to wszystko robi się nie dla pieniędzy, rozgłosu, Nobla. (...) chodzi o to, by znaleźć coś, czego nikt jeszcze nie odkrył. – To właśnie jest profesor Udalski – mówi profesor Kubiak. – Człowiek absolutnie wyjątkowy, ścisła czołówka astronomów światowych. A przy tym – skromny. Nie lubi jeździć na zagraniczne konferencje, nie dba o promocje własnej osoby. Niewielu zna go osobiście, ale każdy astronom zna jego nazwisko z tego, co zrobił i robi, a co dla nauki ma znaczenie fundamentalne. (...) Wciąż dostaje z zagranicy propozycje pracy za duże pieniądze, ale odrzuca je, bo uważa, że i tu można coś zrobić. Bardzo to cenię, bo wielu jednak wybiera zachodni dobrobyt. – Tu jestem panem siebie, a tam zależałbym od innych w całej skomplikowanej strukturze – uzasadnia to profesor Udalski. – Myślę jednak, że jest on trochę niedoceniony i w Polsce, i na świecie – uważa Krzemiński. – Człowiek orkiestra, postać renesansowa. Dla nas wszystkich natchnienie i niedościgły wzór – mówi doktorant Soszyński. (Jerzy Domagała, Astronom orkiestra, „Magazyn Rzeczpospolitej”, 7.06.2002)

Eksport dyplomów

W ubiegłym roku w polskich szkołach wyższych studiowało ponad 7 tys. cudzoziemców (...), którzy zostawili w kasach uczelni prawie 60 mln zł. (...) Najwyżej cenionym „eksporterem” dyplomów jest Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie (ściślej: Szkoła Medyczna dla Obcokrajowców Wydziału Lekarskiego Collegium Medicum). (...) Absolwenci po zdaniu egzaminów dopuszczających do zawodu lekarza nie mają żadnych problemów ze znalezieniem pracy (nawet w renomowanych amerykańskich szpitalach). (...) Europejskie, a szczególnie niemieckie uniwersytety przeżywają kryzys. W Polsce natomiast powstała ogromna konkurencja na edukacyjnym rynku, co wpływa na podnoszenie poziomu kształcenia. – Zainteresowanie obcokrajowców studiami w Polsce to początek pewnego procesu społecznego, który wzmocni się po wstąpieniu Polski do Unii Europejskiej. Wtedy gwałtownie zwiększy się zainteresowanie naszym krajem, a przepływ idei i studentów nie będzie niczym ograniczony. Przy okazji polskie uczelnie przejdą poważną rynkową weryfikację (...) – uważa prof. Mirosław Handke, były minister edukacji. (...) Studenci z Europy, Ameryki, Azji i Afryki coraz chętniej zapisują się na studia w uczelniach niepublicznych. Najszerszą ofertę dla obcokrajowców przygotowała Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania im. Leona Koźmińskiego w Warszawie. (...) – Polska ma niepowtarzalną szansę stać się ważnym eksporterem uniwersyteckiego wykształcenia. To jeden z najlepszych produktów eksportowych, w którym wartość dodana jest nieporównywalnie wyższa niż przy eksporcie maszyn, węgla czy stali. W dodatku jest to produkt, który napędza popyt (...) – konkluduje Krzysztof Pawłowski, rektor Wyższej Szkoły Biznesu w Nowym Sączu. (Marcin Kowalski, Mózg na eksport, „Wprost”, 16.07.2002)

Nie jestem bez winy

Jest coś w interweniowaniu wobec panoszącego się zła, co sprawia, że „wyższe duchy” się tego imać nie będą. (...) Najgorsi (...) zdają mi się tacy jak ja, co to niby uczciwi i z wyżyn swej moralnej wyższości potrafią okazać swą dezaprobatę, ale wystąpić publicznie z oskarżeniem nie pozwala im poczucie smaku. (...) Pracuję w szkolnictwie wyższym. Czy sprzyjam złu? (...) Odpowiem: ależ skąd! Tymczasem demoralizacja niektórych środowisk (...) – mam na myśli przede wszystkim służbę zdrowia i sądownictwo – zaczyna się właśnie na studiach. Nie moja sprawa, pracuję na innym wydziale. Ale przecież nietrudno wyobrazić sobie takie regulacje, które ową patologię będą minimalizować. (...) Przyznaję się do bezradności. Zastanawiając się nad tym, co w owych skandalach zła daje do myślenia, spostrzegam, iż nie jestem bez winy. Nie mówię publicznie, co widzę, a co uważam za złe (...). I nie jestem w tym osamotniony, jest nas takich więcej. Uważamy pysznie, że jesteśmy ponad to. (...) Otóż, teoretycznie nie akceptuję takiej postawy, praktycznie jednak tak żyję. (...) Być może przesadzam, ale rzeczywiście głoszę w tym przypadku pewną zbiorową odpowiedzialność, która jednak nie jest odpowiedzialnością zbiorowości, lecz zawsze pojedynczych osób, tę zbiorowość tworzących. (Jacek Filek, Poczucie godności jako sojusznik zła, „Tygodnik Powszechny”, 7.07.2002)


 

Trudne decyzje

Wrześniowe posiedzenie prezydium Polskiej Akademii Nauk, które odbyło się 9 września i obradowało tradycyjnie w Pałacu Staszica w Warszawie, niemal w całości poświęcone było kwestii placówek naukowych PAN. Instytuty naukowe są samodzielne i posiadają osobowość prawną. Samodzielnie prowadzą gospodarkę finansową oraz wyznaczają kierunki badań naukowych i starają się o środki na nie. Taki model wprowadziła ustawa o Akademii z 1997 r. Wpływ korporacji na decyzje dyrektora jest ograniczony – prezes Akademii na wniosek przewodniczącego wydziału jedynie mianuje dyrektora placówki. Być może model ten sprawdza się, jeśli wszystko idzie dobrze, na pewno nie sprawdza się, kiedy są kłopoty. Odpowiedzialność przechodzi wówczas na organ założycielski, czyli Akademię. – Kto inny podejmuje decyzję, a kto inny za nią odpowiada – mówił prof. Leszek Kuźnicki. – To jest niezgodne z demokratycznym porządkiem prawnym i konstytucją i wymaga zmian w prawie – wtórował mu prof. Andrzej Wyczański.

A konsekwencje mogą być daleko idące. Np. Instytut Matematyki, po przegranym w 1993 r. procesie z dawnym właścicielem, nie opuścił zajmowanego pałacyku, odwołując się od tej decyzji do kolejnych instancji sądowych. Ostatecznie NSA utrzymał orzeczenie sądu pierwszej instancji. Teraz właściciel żąda od Akademii czynszu wraz z odsetkami za wszystkie te lata – chodzi o kwotę ponad 9 mln zł. Na dodatek Instytut zrzekł się pisemnie wszelkich roszczeń, np. za przeprowadzone remonty. Akademia oczywiście nie ma takich pieniędzy. Cały jej budżet to 50 mln zł. A to tylko jeden z przykładów kłopotów i roszczeń wobec PAN.

W poważne kłopoty popadł także Instytut Ekologii w Dziekanowie Leśnym – jego długi przekraczają 2 mln zł. Tu przyczyną była o blisko 30 proc. niższa dotacja KBN na działalność naukową, związana z oceną placówki, i brak reakcji jej dyrektora na tę sytuację. Sprawę jeszcze bardziej komplikuje fakt, że ani w budżecie Akademii, ani w budżecie KBN nie ma pieniędzy na likwidację upadających placówek, np. na odprawy dla pracowników. W podobnie trudnej sytuacji znalazło się już kilka placówek, a kierownictwo PAN przewiduje, że jeśli nakłady na badania w przyszłym roku nadal będą drastycznie spadać, może to zagrażać jednej trzeciej instytutów.

Dyskusja na prezydium dotyczyła sposobu postępowania w takiej sytuacji. Zastanawiano się, jak restrukturyzować placówkę – ogłaszając jej upadłość, czy likwidując ją, a na to miejsce powołując inną, z nowym kierownictwem i programem badawczym. W tym przypadku zdecydowano się na likwidację instytutu i powołanie w to miejsce Centrum Badań Ekologicznych PAN.

(as)

Kończy się 5. PR UE

Około 50 mln euro nadwyżki w stosunku do wpłaconych składek przyniósł nauce polskiej udział w kończącym się 5. Programie Ramowym Unii Europejskiej. – Zyskujemy więcej z budżetu unijnego niż sami płacimy. Pod tym względem udział Polski w 5. PR zakończył się sukcesem – powiedział prof. Michał Kleiber, minister nauki, przewodniczący KBN, na konferencji „Polska w Europejskiej Przestrzeni Badawczej”, która odbyła się w Warszawie 26 września.
Podczas spotkania przedstawiono wyniki udziału polskich zespołów naukowych w 5. Programie Ramowym Badań, Rozwoju Technicznego i Prezentacji UE w latach 1999-2002 i perspektywy kolejnego, 6. PR, który realizowany będzie w latach 2003-06.

Podstawowym celem 5. PR był rozwój europejskiej społeczności naukowej i wzmocnienie międzynarodowej współpracy między przemysłem, uczelniami i innymi placówkami badawczymi. Duży nacisk położono na wykorzystanie wyników badań przy rozwiązywaniu problemów dotyczących ochrony zdrowia, żywienia, zwłaszcza bezpiecznej żywności, środowiska naturalnego, energii, transportu, nowych materiałów, technologii społeczeństwa informacyjnego. Na wsparcie tych prac komisja europejska przeznaczyła 15 mld euro.

5. Program Ramowy był wielkim wyzwaniem dla nauki polskiej. Polskie zespoły zgłosiły do niego 5,5 tys. projektów, z czego 1056 zakwalifikowano do finansowania. Składka członkowska Polski wyniosła 172 mln euro. 75 mln zapłacił za nas Fundusz PHARE. Rzeczywisty wkład budżetu kraju wyniósł ok. 97 mln euro. Tymczasem polskie zespoły badawcze uzyskały z budżetu 5. PR ok. 150 mln euro, co daje 50 mln więcej od wkładu naszego budżetu. Choć wynik ten można uznać za sukces – pełnym sukcesem byłoby uzyskanie całej sumy składek należnych od naszego kraju, tj. także tej części, która wpłacił za nas PHARE - należy zauważyć, że zaangażowanie nauki polskiej we współpracę europejską jest jeszcze stosunkowo niewielkie. Bierze w niej udział zaledwie 5 proc. ze stutysięcznej rzeszy pracowników naukowych.
Głównym zadaniem na najbliższe lata będzie włączenie się Polski do Europejskiej Przestrzeni Badawczej (ERA), co stworzy nowe perspektywy dla rozwoju nauki i postępu technicznego. Stworzenie ERA jest najważniejszym elementem strategii badawczej UE. Integracji polskiej nauki z ERA ma służyć udział w 6. PR. – Mamy dobrą pozycję startową do 6. PR. Zgłosiliśmy 246 propozycji centrów doskonałości, z których aż 85 zostało zatwierdzonych przez UE. To więcej niż uzyskały łącznie wszystkie pozostałe kraje kandydujące do UE. Ogółem zgłoszono bowiem 353 centra, a do finansowania zakwalifikowano – 126. W naszym kraju mamy zatem 2/3 wszystkich centrów doskonałości – powiedział prof. Kleiber.
6. PR na lata 2003-06, z budżetem ponad 17,5 mld euro, zostanie zainaugurowany 11 listopada w Brukseli. Głównym jego zadaniem jest integracja badań naukowych w Europie i stworzenie ERA w celu dalszego rozwoju społeczeństwa i gospodarki opartej na wiedzy, rozwiązaniu problemu bezrobocia, podniesieniu innowacyjności i konkurencyjności europejskiego przemysłu wobec Japonii i USA. Priorytetami w tym programie będą: rozwój badań genetycznych i biotechnologii, technologie społeczeństwa informacyjnego, nanotechnologie oraz inteligentne materiały i metody produkcji, badania lotnicze i kosmiczne, bezpieczna żywność, zmiany globalne oraz energia i zrównoważony rozwój, obywatele i rządzenie w społeczeństwie opartym na wiedzy.

ert

Królewska Akademia Nauk w Sztokholmie

Nagrody Nobla 2002

W dziedzinie fizjologii i medycyny nagrodzeni zostali: Amerykanin Robert Horwitz (MIT) oraz Brytyjczycy Sydney Brenner (Molecular Science Institute w Berkeley, USA) i John Sulston (Sanger Center w Cambridge) za badania nad udziałem genów w procesie rozwoju organów oraz apoptozy, czyli samobójczej śmierci komórek.

Nagrodę w dziedzinie fizyki otrzymali trzej astrofizycy: Amerykanin Raymond Davis jr. (prof. em. Pennsylvania University), Japończyk Masatoshi Koshiba (Międzynarodowe Centrum Fizyki Cząsteczek Elementarnych w tokio) za opracowanie metody wykrywania neutrin oraz Włoch z amerykańskim paszportem Riccardo Giacconi (prezes associated universities) za pionierskie badania w zakresie astronomii rentgenowskiej, które umożliwiły wykrycie źródeł promieniowania X w kosmosie.

Amerykanina Johna B. Fenna (Virginia Commonwealth University, Richmond), Japończyka Koichiego tanakę (Shimadzu Corp.) i Szwajcara Kurta Wuetricha (Federalny Instytut Techologii w Zurychu oraz Scripps Research Institute w Kalifornii) nagrodzono w dziedzinie chemii za badania makrocząsteczek biologicznych oraz rozwój metod spektrometrii.
W dziedzinie ekonomii nagrodę otrzymali: Amerykanie Daniel Kahneman (Princeton University) i Vernon Smith (Grand mason University) za pionierskie i wykraczające poza utarte schematy badania ekonomicznych zachowań ludzi.
Literacka Nagroda Nobla powędrowała po raz pierwszy na Węgry. Otrzymał ją węgierski Żyd Imre Kert?sz za twórczość, która, jak czytamy w komunikacie, przeciwstawia osobiste doświadczenia jednostki brutalnym zrządzeniom historii.

Komitet Noblowski w Oslo przyznał Pokojową Nagrodę Nobla Jimmy’emu Carterowi, prezydentowi USA w latach 1977-81, za niestrudzone wysiłki na rzecz pokojowego rozwiązywania konfliktów międzynarodowych, za popieranie demokracji i praw człowieka oraz rozwoju gospodarczego i społecznego.

(mer)

European University Association

Nowe władze

Od 1 września European University Association ma nowego sekretarza generalnego, którym została pani Lesley Wilson, nowego zastępcę sekretarza generalnego, panią Andree Sursock, i nowo mianowanego dyrektora biura w Genewie – Lewisa Pursera.

Lesley Wilson jest oddana sprawie europejskiej i zagadnieniom szkolnictwa wyższego. Jej bogate doświadczenia w tej dziedzinie i badania, które prowadziła w całej Europie sprawiają, że Lesley jest odpowiednią osobą na stanowisku sekretarza generalnego. Razem z mianowaniami Andree Sursock i Lewisa Pursera ten wybór dopełnia proces zmian zapoczątkowanych poprzez utworzenie EUA w Salamance, w Hiszpanii, w marcu 2001 – powiedział Eric Froment, prezes Stowarzyszenia.

Lesley Wilson wstąpiła do EUA we wrześniu zeszłego roku i została zastępcą sekretarza generalnego. Studiowała literaturę francuską i historię Europy w University of Glasgow i University of Strasbourg. Karierę zawodową zaczęła w Wissenschaftsrat w Kolonii. W roku 1988 przeniosła się do Brukseli, by tam uczestniczyć we wchodzącym wówczas w życie programie ERASMUS. Następnie została dyrektorem europejskiego biura programu TEMPUS. Funkcję tę pełniła do połowy lat 90., następnie po ustanowieniu Science Policy Unit w European Science Foundation w Strasbourgu przeniosła się do Bukaresztu i pracowała tam jako dyrektor Europejskiego Centrum Szkolnictwa Wyższego UNESCO (CEPES), kontynuując w ten sposób długoletnie zaangażowanie w popieranie rozwoju szkolnictwa wyższego w Europie.
Europejskie Stowarzyszenie Uniwersyteckie powstało 31 marca 2001 roku w wyniku połączenia CRE (Stowarzyszenia Uniwersytetów Europejskich) i Konfederacji Rektorów Uniwersytetów Europejskich. Misją EUA jest promowanie rozwoju spójnego systemu europejskiego szkolnictwa wyższego i badań naukowych. Organizacja ta chce osiągnąć swe cele poprzez aktywne wspomaganie swoich członków, pozostających jednocześnie autonomicznymi instytucjami, w podnoszeniu jakości nauczania, kształcenia i prowadzenia badań naukowych, a także podkreślaniu wkładu ich działalności dla społeczeństwa.

Lesley Wilson i Andree Sursock rezydują w brukselskim biurze EUA przy 42 rue de la Loi.

(fig)

Nagrody Prezesa Rady Ministrów

Premier docenił

Prezes Rady Ministrów przyznał nagrody za rozprawy doktorskie i habilitacyjne oraz działalność naukową i naukowo-techniczną za rok 2001. Oto lista laureatów:

I. Za wybitny dorobek naukowy: prof. Andrzej Januszewicz, medycyna (Instytut Kardiologii, Warszawa), prof. Marian Mikołajczyk, chemia (Centrum Badań Molekularnych i Makromolekularnych PAN, Łódź), prof. Jerzy Ostrowski, medycyna, biologia molekularna (Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego, Warszawa), prof. Janusz Pajewski, historia (UAM, Poznań), prof. Aleksander Pełczyński, matematyka (Instytut Matematyczny PAN, Warszawa), prof. Lucjan Sobczyk, fizykochemia (UWr.). 

II. Za wybitne osiĄgnięciA naukowe: dr hab. Andrzej Dąbrówka, literaturoznawstwo (IBL PAN, Warszawa), prof. Maria Dudzikowa, pedagogika (UAM, Poznań), prof. Tadeusz Marek Krygowski, chemia (UW), prof. Piotr Słonimski, genetyka (Instytut Biochemii i Biofizyki PAN, Warszawa), prof. Maciej Żylicz, biologia molekularna (Międzynarodowy Instytut Biologii Molekularnej i Komórkowej, Warszawa). 

III. Za rozprawy habilitacyjne: dr hab. med. Stefan Chłopicki (Collegium Medicum UJ, Kraków), dr hab. Jerzy Kruk (UJ, Kraków), dr hab. Mirosław Piotrowski (KUL, Lublin), dr hab. Andrzej Pitrus (UJ, Kraków), dr hab. Piotr Skurski (UG), dr hab. Alicja Węgrzyn (Instytut Biochemii i Biofizyki PAN, Warszawa), dr hab. Aleksander Filip Żarnecki (UW), dr hab. Piotr Żmigrodzki (UŚ, Katowice). 

IV. Za rozprawy doktorskie: dr Michał Achmatowicz (Instytut Chemii Organicznej PAN, Warszawa), dr Natalia Aleksiun (UW), dr Katarzyna Balbuza (UAM, Poznań), dr Stanisława Bazan-Socha (Collegium Medicum UJ, Kraków), dr Piotr Bernatowicz (Instytut Chemii Organicznej PAN, Warszawa), dr inż. Agnieszka Gubernat (AGH, Kraków), dr med. Anna Jakubowska (PAM, Szczecin), dr Jacek Jaworski (Instytut Biologii Doświadczalnej PAN, Warszawa), dr med. Michał Kidawa (AM, Łódź), dr Stanisław Kluza (SGH, Warszawa), dr Jacek Kłos (UW), dr med. Marcin Kurzyna (Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc, Warszawa), dr med. Małgorzata Kuźlan-Pawlaczyk (AM, Poznań), dr Eliza Kwiatkowska (Wielkopolskie Centrum Onkologii i AM, Poznań), dr Maciej Lorenc (UAM, Poznań), dr inż. Tomasz Moskalewicz (AGH, Kraków), dr Joanna Piątkowska-Małecka (UW), dr Nina Półtorak (UJ, Kraków), dr med. Konrad Rejdak (AM, Lublin), dr med. Marcin Różalski (AM, Łódź), dr Grzegorz Sęk (PWr.), dr Monika Szczot (UAM, Poznań), dr Piotr Śniady (UWr.), dr Janusz Taborek (UAM, Poznań), dr Stanisław Tokarzewski (AR, Lublin), dr Alicja Wanat (UJ, Kraków).

V. Za wybitne krajowe osiĄgnięcia naukowo-techniczne: zespół pod kierownictwem dr. hab. med. Jarosława Deszczyńskiego (AM, Warszawa i PW), zespół pod kierownictwem dr. hab. inż. Andrzeja Gardzilewicza (Instytut Maszyn Przepływowych PAN, Gdańsk), zespół pod kierownictwem dr. inż. Tadeusza Knycha (AGH, Kraków), zespół pod kierownictwem prof. Czesława Koźmińskiego (AR, Szczecin), zespół pod kierownictwem mgr Teresy Sikory (Centrum Elektryfikacji i Automatyzacji Górnictwa EMAG), zespół pod kierownictwem prof. Edwarda Chlebusa (PWr.), zespół pod kierownictwem dr. inż. Henryka Karcza (PWr.), zespół pod kierownictwem dr. inż. Kazimierza Grabasa

(PWr.).

Akademicka Telewizja Naukowa

Zapełnić pustkę

Na stronach internetowych Interdyscyplinarnego Centrum Modelowania Matematycznego i Komputerowego UW, pod adresem www.atvn.pl, zagościły w październiku programy Akademickiej Telewizji Naukowej. Jest to podobno jedyny na świecie kanał telewizyjny o profilu naukowym, funkcjonujący tylko w Internecie. W okienku komputerowej przeglądarki możemy codziennie, od 6 rano do 4 w nocy, oglądać programy przygotowane przez uczonych różnych specjalności, od teologii po dermatologię estetyczną. Archiwum umożliwia dostęp do programów już wyemitowanych. Niektóre materiały udostępniły m.in.: KBN, Instytut Pamięci Narodowej, Centrum Upowszechniania Nauki PAN, Polska Fundacja Upowszechniania Nauki. Inicjatorem i kierownikiem projektu jest mgr inż. Krystyna Rudowska, elektronik i dziennikarz, producent telewizyjny, wykładowca w Polsko-Japońskiej Wyższej Szkole Technik Komputerowych.

ATVN to przedsięwzięcie popularnonaukowe, którego twórcy w pewnym stopniu chcą zapełnić pustkę, powstałą na skutek rezygnacji mediów publicznych z obowiązującej je funkcji edukacyjnej. Materiały dotąd przedstawione są różnorodne tematycznie, nie są natomiast zbyt atrakcyjne od strony formy. To głównie monologi lub rozmowy 2-3 osób przed nieruchomą kamerą, uzupełnione nielicznymi przebitkami. Takie są wymagania transmisji internetowej. Programy trwają od kilku do kilkudziesięciu minut. Zapowiadane cykle przedstawiają się interesująco: nowości w świecie nauki, „hit” naukowy, historia nauki, hipotezy, bliska przyszłość czy fantazja, kontrowersyjne badania, biografie naukowców, młodzi geniusze, nauka moje hobby, festiwal nauki, książki naukowe, seminaria, wywiady, rozmowy, dyskusje.
Dotąd pojawiły się m.in. takie tematy, jak: genetyka, białaczki, historia nauki, badania kosmiczne, dyskusja o istocie duszy, tajemnice atomu, zwierzęta transgeniczne.

Twórcy telewizji zapraszają do współpracy naukowców i autorów programów popularnonaukowych. Szukają też sponsorów i reklamodawców.

(fig)

MILAB 2002: modernizacja laboratoriów i pracowni

Pragnąc przyjść z pomocą zespołom naukowym w tworzeniu lepszych warunków do pracy badawczej, Fundacja realizuje od 2001 r. kilkuletni program MILAB, w ramach którego przyznawane są subwencje na poprawę infrastruktury laboratoriów i pracowni. Dofinansowywane są końcowe etapy inwestycji budowlanych, modernizacja i remonty budynków i pomieszczeń przeznaczonych dla pracy naukowej oraz ich wyposażenie techniczne i meblowe, ewentualnie także koszty przeprowadzki.

W roku ubiegłym do finansowania zakwalifikowano 16 wniosków, przeznaczając na to kwotę ok. 4,5 mln zł. W roku 2002 do programu MILAB wpłynęło 161 wniosków. Do realizacji zakwalifikowano wnioski z 21 placówek. Otrzymają one łącznie ponad 5,3 mln zł subwencji.

Wśród beneficjantów tegorocznej edycji MILAB-u znalazł się m.in. Instytut Chemii Fizycznej PAN, który uzyskał środki na remont i modernizację instalacji wodno-kanalizacyjnej oraz na prace budowlane w swoich laboratoriach. Instytut Archeologii UJ dzięki udziałowi w programie MILAB zaadaptuje piwnice Collegium Minus na pracownie naukowe. Dotację otrzyma też Instytut Biologii Molekularnej UJ, który po przeprowadzce do nowego budynku na terenie III kampusu jest w trakcie wyposażania swoich laboratoriów. Pomoc na remonty laboratoriów Fundacja przyznała również placówkom gdańskim, w tym Katedrze Biologii Molekularnej i Katedrze Chemii Teoretycznej UG, ponadto – na wyposażenie zwierzętarni – Międzyuczelnianemu Wydziałowi Biotechnologii UG-AMG. Wśród beneficjantów programu są też Zakład Genetyki Człowieka PAN i Wydział Technologii Żywności AR w Poznaniu (remonty oraz budowa laboratoriów) oraz Instytut Fizyki PAN w Warszawie, który modernizuje laboratoria technologiczne Centrum Doskonałości Struktur Niskowymiarowych.

(rat)

Pełne listy beneficjantów obu dotychczasowych edycji programu MILAB zamieszczone są na stronie internetowej Fundacji: www.fnp.org.pl 

Subsydia po raz piąty

22 czerwca w Pałacu Kazimierzowskim w Warszawie odbyła się piąta już uroczystość wręczenia subsydiów profesorskich Fundacji na rzecz Nauki Polskiej. Trzyletnie subsydia profesorskie na wsparcie prowadzonych badań przyznawane są przez Fundację wybitnym uczonym od 1998 r. Uruchomienie tego programu wiązało się ze znaczącą zmianą w działalności FNP – przywiązywaniem najwyższej wagi do działalności ludzi nauki. Każdego roku do konkursu o subsydia zapraszani są przedstawiciele innej grupy nauk, naprzemiennie nauk humanistycznych i społecznych, nauk ścisłych, nauk przyrodniczych i medycznych oraz nauk technicznych. Subsydia przyznawane są na okres 3 lat. W tym roku subsydia w wysokości 240 tys. zł (80 tys. zł rocznie) przyznano 15 przedstawicielom nauk humanistycznych. W gronie laureatów znaleźli się reprezentanci 7 ośrodków akademickich. Warszawę reprezentuje 5 laureatów, Poznań – 4, Wrocław – 2, Kraków, Lublin, Łódź i Zieloną Górę – po jednym. Najwięcej jest wśród nich przedstawicieli nauk filologicznych – 6, historycznych – 5 (w tym 2 archeologów), socjologicznych – 3 i 1 reprezentant nauk filozoficznych.

Laureaci subsydiów profesorskich FNP w 2002 r.:
prof. Krystyna Bartol z Instytutu Filologii Klasycznej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu; prof. Włodzimierz Bolecki z Instytutu Badań Literackich PAN w Warszawie; prof. Tomasz Jasiński z Instytutu Historii UAM; prof. Hanna Kó?ka-Krenz z Instytutu Prahistorii UAM; prof. Joanna Kurczewska z Instytutu Filozofii i Socjologii PAN w Warszawie; prof. Jolanta Ługowska z Instytutu Filologii Polskiej Uniwersytetu Wrocławskiego; prof. Mirosława Marody z Instytutu Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego; prof. Alina Nowicka-Jeżowa z Instytutu Literatury Polskiej UW; prof. Ryszard Nycz z Instytutu Filologii Polskiej Uniwersytetu Jagiellońskiego; prof. Anna Pajdzińska z Instytutu Filologii Polskiej Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie; prof. Krzysztof Wachowski z Instytutu Archeologii UWr.; prof. Wielisława Warzywoda-Kruszyńska z Instytutu Socjologii Uniwersytetu Łódzkiego; prof. Andrzej Wiśniewski z Instytutu Filozofii Uniwersytetu Zielonogórskiego; prof. Stefan Zawadzki z Instytutu Historii UAM; prof. Zofia Zielińska z Instytutu Historycznego UW.

(mag)

Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie

Edukacja przyrodnicza i nie tylko

21 września w UMCS odbyło się III Ogólnopolskie Forum Nauczycieli Przedmiotów Przyrodniczych. W referatach plenarnych przedstawiono m.in. zagadnienia nauczania przedmiotów przyrodniczych w związku z postępem wiedzy w tym zakresie, problematykę ustawicznego kształcenia się nauczycieli i zastosowania multimediów – to zagadnienie znalazło potem wyraz podczas warsztatów, na których mówiono m.in. o wykorzystaniu multimedialnego podręcznika do nauczania chemii. Przedstawiciele Centralnej Komisji Egzaminacyjnej omówili wyniki egzaminacyjne z zakresu przedmiotów matematyczno-przyrodniczych.

Podczas warsztatów zaprezentowano szereg problemów dotyczących wykorzystania różnych metod kształcenia przedmiotów przyrodniczych, a zwłaszcza technik aktywizacji procesu uczenia się na przykładzie konkretnych programów lekcji. Polecano też wykorzystywanie przykładów z najbliższej okolicy w nauczaniu biologii i ekologii, także prezentując gotowe schematy lekcji oraz propozycję zajęć w terenie. Mówiono też o psychologicznych podstawach i uwarunkowaniach oceniania, osiąganiu celów wychowawczych oraz wprowadzaniu elementów edukacji estetycznej przy okazji nauczania przedmiotów przyrodniczych.

(emp)

Uczelnie w statystyce

WSEiA w Kielcach

Wyższa Szkoła Ekonomii i Administracji została utworzona przez Kieleckie Towarzystwo Edukacji Ekonomicznej i wpisana do rejestru MEN pod numerem 132. Jest największą z 9 niepaństwowych szkół wyższych woj. świętokrzyskiego. Początkowo kształciła na kierunku ekonomia, by wkrótce uruchomić studia z zakresu politologii, a ostatnio inżynierskie z zakresu informatyki. W tym roku uczelnia uzyskała uprawnienia do kształcenia na poziomie magisterskim na kierunku ekonomia. Obecnie w WSEiA kształci się ponad 7 tys. studentów, głównie na studiach zaocznych. 400 osób to słuchacze studiów podyplomowych. Kadrę stanowi 217 nauczycieli akademickich, w tym 29 samodzielnych pracowników naukowych i 15 doktorów zatrudnionych na pełnych etatach.

Fot. Piotr Kieraciński

Uczelnia dysponuje własną bazą materialną. Tworzą ją 4 budynki, w tym nowoczesny obiekt oddany do użytku w 2000 r. Łączna powierzchnia budynków WSEiA to 6202 m2. Znajdują się tu m.in.: 4 aule, 5 pracowni komputerowych, laboratoria językowe, sale ćwiczeniowe, biblioteka z czytelnią, kluby studenckie. Jest też kawiarenka internetowa. W tym roku rozpoczęto budowę 5-kondygnacyjnego obiektu dla Wydziału Ekonomicznego.

W ciągu 5 lat istnienia szkoły jej mury opuściło 2,8 tys. absolwentów. WSEiA zorganizowała 9 konferencji naukowych i opublikowała 13 tomów wydawnictw zwartych. Kontynuuje edycję trzech serii wydawniczych: „Zeszytu Naukowego WSEiA”, „Zeszytów Studenckich” i „Regionu Świętokrzyskiego w badaniach WSEiA w Kielcach”. Pracownicy uczelni zrealizowali 14 programów badawczych o tematyce regionalnej. WSEiA była promotorem i koordynatorem projektu TEMPUS-PHARE „Polityka regionalna na obszarach słabo rozwiniętych”, którego wartość wyniosła 219 tys. euro. Dzięki temu projektowi w WSEiA utworzono Akademickie Centrum Studiów Europejskich, które przeprowadziło dla 153 pracowników samorządu terytorialnego szkolenie w zakresie kreowania strategii rozwoju regionalnego i przygotowania wniosków o fundusze pomocowe UE. Związek uczelni z regionem potwierdzają uzyskany przez szkołę tytuł Lider Regionu 2000 oraz „Złoty Emeryk”, przyznany przez przewodniczącego sejmiku wojewódzkiego dr. Andrzejowi Juszczykowi, rektorowi WSEiA, za dokonania na rzecz regionu Świętokrzyskiego.

(pik)

Konferencja Dyrektorów Bibliotek Szkół Wyższych

Integracja i współpraca

W dniach 23-24 września Biblioteka Główna Politechniki Warszawskiej zorganizowała konferencję „Współpraca bibliotek naukowych w zakresie obsługi użytkowników”, połączoną z dorocznym zjazdem Konferencji Dyrektorów Bibliotek Szkół Wyższych.

W 34 referatach wykazano, że formy współpracy bibliotek i ich skala zależą przede wszystkim od potrzeb użytkowników, od wielkości placówek i obsługiwanego terenu, struktury organizacyjnej bibliotek, ich liczby oraz możliwości finansowych i kadrowych. W ostatnich latach najczęstszą formą współpracy są konsorcja lub porozumienia bibliotek naukowych, które wdrożyły lub wdrażają ten sam zintegrowany biblioteczny system komputerowy (VTLS wdrożyło 31 bibliotek, HORIZON – 25, ALEPH – 19).

W drugim dniu konferencji mgr Elżbieta Dudzińska, przewodnicząca Rady Wykonawczej KDBSW, dyrektor Biblioteki Głównej PW, przedstawiła działania i inicjatywy Rady, mające na celu integrację środowiska bibliotekarskiego i organizowanie współpracy bibliotek szkół wyższych.

Uczestnicy konferencji, zarówno bibliotekarze, jak i użytkownicy największych bibliotek akademickich w kraju, podkreślali niepokojące skutki braku polityki państwa w zakresie finansowania nauki w Polsce, w tym w zakresie finansowania bibliotek – w konsekwencji uniemożliwiające prowadzenie racjonalnej polityki bibliotecznej i rozwój współpracy bibliotek. Zwrócono uwagę na problemy związane z ograniczeniem środków finansowych na import czasopism.

Uczestnicy konferencji dostrzegli konieczność opracowania szczegółowego raportu dotyczącego stanu naszych bibliotek naukowych oraz ich sytuacji finansowej (zawierającego także analizę porównawczą z bibliotekami innych krajów) w celu wysunięcia postulatów środowiska akademickiego pod adresem władz. Raport ten winien powstać we współpracy z pracownikami instytutów bibliotekoznawstwa w uczelniach.

Fot. Arch

Należy zwiększyć aktywność bibliotek w zakresie współpracy międzynarodowej poprzez: włączenie polskich bibliotek do międzynarodowych sieci i systemów bibliotecznych (np. SUBITO); organizowanie prac nad tworzeniem katalogów centralnych informujących o zasobach kultury polskiej i obcej (w tym przede wszystkim niemieckiej), rozproszonej w Europie Wschodniej, w celu ich lepszego wykorzystania przez wszystkich zainteresowanych; włączanie się bibliotek polskich w działalność międzynarodowych organizacji bibliotekarskich (poszerzenie kontaktów fachowych z bibliotekarzami zjednoczonej Europy).

Warunkiem permanentnego rozwoju bibliotek, w tym realizacji wytyczonych zasad polityki gromadzenia zbiorów, z uwzględnieniem współpracy konsorcyjnej, jest stabilizacja finansowa zakupu czasopism zagranicznych i baz danych, poprzez przywrócenie finansowania celowego, a nie za pośrednictwem środków statutowych. Wyeliminuje to sytuacje przejmowania dotacji przez instytucje macierzyste bibliotek.

Niezbędne jest uproszczenie procedur przetargowych dla zakupu materiałów bibliotecznych, jak: czasopisma, bazy danych itp. Konieczne jest również ostateczne zniesienie tej procedury przy zakupie książek. Zmiany te umożliwią poprawę efektywności pracy bibliotek naukowych oraz lepsze wykorzystanie środków finansowych przeznaczonych na ich działalność.

Środowisko bibliotekarskie powinno aktywnie włączyć się do działań związanych z ochroną dóbr narodowych, w tym ochroną zbiorów bibliotecznych, poprzez współtworzenie punktów informacyjno-koordynacyjnych Programu Błękitnej Tarczy. Celem tego programu jest promowanie takich działań, szkolenia w zakresie zapewnienia ochrony oraz organizowanie pomocy w usuwaniu skutków zaistniałych zagrożeń.

Elżbieta Dudzińska

Kolegium Rektorów Miasta Poznania

Cywilizowane stosunki

16 września poznańscy rektorzy spotkali się po raz pierwszy w nowej kadencji. Do grona rektorów zaproszono płk. dr. Stefana Filarego, byłego komendanta-rektora zlikwidowanej z końcem września Wyższej Szkoły Oficerskiej im. S. Czarnieckiego. Od października objął on komendę nad Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych w Poznaniu. Przewodniczącym Kolegium został prof. Stanisław Lorenc, rektor Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, a jego zastępcami profesorowie Jerzy Dembczyński z Politechniki Poznańskiej i Stanisław Pokorski z Akademii Muzycznej.
Rektorzy zapoznali się z wysuniętą przez wojewodę wielkopolskiego propozycją powołania Konwentu Rektorów Szkół Wyższych Wielkopolski. Zastanawiano się nad znaczeniem tej inicjatywy w kontekście trudnych relacji między wyższymi szkołami publicznymi i niepublicznymi. Prof. Dembczyński zauważył, że uczelnie obu typów zatrudniają w gruncie rzeczy tych samych nauczycieli akademickich. Postanowiono uczestniczyć w spotkaniu by, według słów prof. Lorenca, wykorzystać je jako szansę ucywilizowania stosunków między dwoma poważnymi uczestnikami rynku edukacyjnego. Rektorzy zastrzegli, że będą dbać o ochronę integralności Kolegium Rektorów Poznania wobec nowego gremium, tworzonego pod egidą władzy państwowej.

Dyskutowano nad formalnymi obowiązkami poszczególnych uczelni, wynikającymi z udziału w Zgromadzeniu Fundatorów Poznańskiej Fundacji Bibliotek Naukowych. Postanowiono powołać międzyuczelniane komisje prorektorów ds. studenckich oraz nauki. Przedyskutowano sytuację w szkolnictwie wojskowym w związku ze zmianami, jakie zaszły w tej grupie uczelni wraz z nowym rokiem akademickim. Prof. Dembczyński zrelacjonował przebieg posiedzenia Prezydium KRASP w Krakowie.

Ewa Staniewicz

Na uroczystą inaugurację roku akademickiego

Zaprosili nas


Rektor i Senat Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
Rektor i Senat Uniwersytetu Wrocławskiego
Rektor i Senat Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie
Rektor i Senat Politechniki Wrocławskiej
Rektor i Senat Politechniki Krakowskiej im. Tadeusza Kościuszki
Rektor i Senat Politechniki Lubelskiej
Rektor i Senat Akademii Techniczno-Rolniczej im. Jana i Jędrzeja Śniadeckich w Bydgoszczy
Rektor i Senat Akademii Rolniczej im. Augusta Cieszkowskiego w Poznaniu
Rektor i Senat Akademii Muzycznej w Krakowie
Dyrektor oraz Rada Szkoły Biznesu Politechniki Warszawskiej
Konwent, senat i Rektor Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Elblągu
Rektor i Senat Wyższej Szkoły Finansów i Zarządzania w Białymstoku
Kanclerz i Rektor oraz Senat Szkoły Wyższej im. Pawła Włodkowica w Płocku
Rektor, Kanclerz i Senat Wyższej Szkoły Zarządzania i Administracji w Zamościu
Rektor i Senat Wyższej Szkoły Ekonomiczno-Humanistycznej w Skierniewicach
Kanclerz, Rektor i Senat Wyższej Szkoły Zarządzania i Marketingu
Rektor i Senat Wyższej Szkoły Przedsiębiorczości i Marketingu w Chrzanowie
Rektor i Senat Wyższej Szkoły Administracji i Zarządzania w Przemyślu

Dziękujemy!

Inwestycje: Politechnika Krakowska

„Hamownia”

Jedną z najstarszych inwestycji Politechniki Krakowskiej była tzw. Hamownia. Jej budowę rozpoczęto w 1974 r. Do 1990 wykonano stan surowy zamknięty i po raz trzeci przerwano prace. Budowę wznowiono w 1996 r., już z myślą o nowym przeznaczeniu obiektu i po jego stosownym przeprojektowaniu, związanym ze zmianą profilu działalności Wydziału Mechanicznego.

Budynek oddano do użytku 3 lipca. Dwukondygnacyjny obiekt ma kubaturę 22,5 tys. m3 i powierzchnię użytkową 4,56 tys. m2. jedną trzecią budynku zajmuje Laboratorium Silników Instytutu Pojazdów Samochodowych i Silników Spalinowych. Oddanie do użytku tego laboratorium powinno nastąpić w przyszłym roku. Na parterze znajdują się pomieszczenia biblioteki z dwoma skomputeryzowanymi czytelniami i magazynek książek. Jest tam także sala audytoryjna na 180 osób i pomieszczenia Centrum Zaawansowanych Technologii. Piętro zajmują pracownie komputerowe i sale dydaktyczne Centrum Systemów Informacyjnych PK, gdzie będą kształcili się studenci wszystkich wydziałów uczelni. Budynek wyposażony jest w nowoczesne instalacje, m.in. klimatyzację oraz przystosowany dla potrzeb osób niepełnosprawnych.

Budowa obiektu była do 2000 r. finansowana wyłącznie ze środków Ministerstwa Edukacji Narodowej, od 2001 r. głównie ze środków własnych uczelni. W sumie 77 proc. kosztów inwestycji uczelnia pokryła ze środków własnych. W br. na 4,7 mln zł potrzebnych funduszy MENiS przyznało 1,6 mln zł, zaś uczelnia pokryła pozostałą część kosztów.

(elbar)

Krajowe Sympozjum Telekomunikacji KST 2002

Najnowsze trendy

W dniach 11-13 września odbyło się w Akademii Techniczno-Rolniczej w Bydgoszczy 18. Krajowe Sympozjum Telekomunikacji KST 2002. Bezpośrednimi organizatorami były Instytuty Telekomunikacji ATR i Politechniki Warszawskiej.

Tematy obrad odzwierciedlały najnowsze trendy w telekomunikacji: sieci telekomunikacyjne następnej generacji, usługi głosowe VIP z wykorzystaniem telefonii internetowej, transmisje multimedialne w sieci IP, system jakości obsługi transmisji QoS, system komórkowy trzeciej generacji UMTS, nowe szerokopasmowe usługi multimedialne e-commerce i m-commerce – formy elektronicznego wspierania handlu i wymiany dokumentów biznesowych. Podjęto problematykę prawa telekomunikacyjnego – nadziei i rozczarowań wynikających z pierwszych doświadczeń jego stosowania – oraz polskiego prawa telekomunikacyjnego na tle rozwiązań Unii Europejskiej. Uwaga naukowców skupiała się także na zagadnieniach ochrony środowiska elektromagnetycznego z uwzględnieniem aspektów medycznych.
Corocznie podczas KST rozstrzygane są konkursy. W bieżącym roku za najbardziej interesujące referaty młodych uczestników sympozjum uznano prace Igora Margasińskiego z Instytutu Telekomunikacji PW oraz Mirosława Maszewskiego i Michała Chorasia z Instytutu Telekomunikacji ATR. Nagrody za najlepsze seminaria firmowe przypadły w udziale firmom: Asterix The ISDN Company z Łodzi oraz Siemens Sp. z o.o. i Tel-Energo S.A. z Warszawy. W gronie odznaczonych statuetką Złotego Cyborga znalazły się wydziały: Elektroniki i Technik Informacyjnych PW; Elektroniki Politechniki Wrocławskiej; Elektroniki, Telekomunikacji i Informatyki Politechniki Gdańskiej. ATR w Bydgoszczy otrzymała Cyborga z okazji jubileuszu 50-lecia uczelni i w uznaniu osiągnięć w kształceniu specjalistów telekomunikacji. Statuetką wyróżniono też: Bogusława Kułakowskiego za dorobek i sukcesy w budowaniu Polskiej Telefonii Cyfrowej, która stała się najważniejszym z operatorów w Europie Środkowej, i Wiesława Miguta za działalność w zakresie edukacji i integracji środowiska telekomunikacyjnego. Laur Infotela w kategorii Systemy Telekomunikacyjne zdobył Ireneusz Zarębski z firmy PLATAN Sp. z o.o. w Sopocie, autor projektu „Cyfrowa centrala abonencka – DELTA”. w kategorii Elementy Systemów Laur Infotela przyznano za projekt „Sterownik komunikacyjny CELLBOX” opracowany przez zespół Andrzeja Jankowskiego z przedsiębiorstwa BIATEL S.A. w Warszawie. Firmy, w których powstały nagrodzone prace, zostały uhonorowane statuetkami Lauru Infotela za inicjowanie i prowadzenie prac projektowych dla telekomunikacji oraz ich wdrożenie do produkcji. Nagrodę specjalną przewodniczącego KBN za najlepszą pracę magisterską lub doktorską związaną tematycznie z telekomunikacją przyznano Łukaszowi Detmerowi i Sławomirowi Knozowskiemu z ATR w Bydgoszczy za pracę magisterską: Podpis elektroniczny – aspekty prawne i techniczne, napisaną pod kierunkiem dr. inż. Mariana Molskiego.

W bieżącej edycji KST uczestniczyło 400 osób, podczas obrad zostało zaprezentowanych 135 referatów, w wystawie sprzętu i technologii telekomunikacyjnych wzięło udział 140 firm. Jest to jednak ilość mniejsza niż przed rokiem. Widoczna była zwłaszcza nieobecność Telekomunikacji Polskiej S.A. Przenikanie się rozwiązań naukowych z możliwością zaprezentowania sposobów ich wdrożenia i konsultowania doświadczeń eksploatacyjnych jest najpełniejszą realizacją idei tego sympozjum. – powiedział prof. Z. Drzycimski, dziekan Wydziału Telekomunikacji i Elektrotechniki ATR.

Elżbieta Rudzińska

Inwestycje: Uniwersytet Mikołaja Kopernika w toruniu

Wiszące ogrody

W campusie Uniwersytetu Mikołaja Kopernika trwa budowa drugiego budynku dla Wydziału Biologii i Nauk o Ziemi. Gmach był przewidziany już w projekcie miasteczka akademickiego z 1972 r., ale nigdy nie było pieniędzy na jego pełną realizację. Wreszcie w roku ubiegłym rząd znalazł środki na ten cel. Inwestycja jest ogromna – kosztuje 28 mln zł (bez VAT) i jest jedną z największych w regionie. Obecnie Wydział BiNoZ jest rozproszony w różnych budynkach na terenie miasta, choć jego główna siedziba także mieści się na Bielanach. Na nowe locum liczą przede wszystkim geografowie, gleboznawcy, specjaliści od biotechnologii i ochrony środowiska.

Projekt 4-kondygnacyjnego gmachu opracowali architekci z Łodzi. Nad głównym wejściem umieszczona zostanie wielka, przypominająca globus, kopuła. Na 12 tys. m znajdą się 3 duże i 4 mniejsze sale wykładowe, w holu stanie gigantyczne akwarium, w którym ichtiolodzy hodować będą przywiezione z wypraw do Afryki ryby. Zaplanowano również miejsce na wiszące ogrody. Wzdłuż budynku powstanie nowy, równoległy do już istniejącego, pasaż łączący nowy gmach z rektoratem.

Wykonawca budowy – włocławska firma Rembud – obiecuje oddanie budynku w stanie surowym jesienią 2005 r., oczywiście, o ile pieniądze (6 mln zł) z resortu edukacji spływać będą regularnie.

Bardzo kosztowne będzie wyposażenie budynku. Sama aparatura pochłonie ok. 10 mln zł. UMK liczy na pomoc nie tylko MENiS, ale także KBN oraz FNP.

(knc)

Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie

Ławeczka z Małgośką

Fot. Zbigniew Suliman

Od kilku lat panuje w Polsce moda na ławeczki. Najpierw w Łodzi na ul. Piotrkowskiej postawiono ławeczkę z Tuwimem. Potem pojawiły się kolejne ławeczki: w Warszawie ze studentem, w Krakowie przy kawiarni „Vis a vis” na ławeczce siedzi Piotr Skrzynecki. Prof. Ryszard Tadeusiewicz postanowił w podobny sposób uczcić swoje spotkanie z żoną – w AGH ufundował ławeczkę z Małgośką. W ciągu kilku miesięcy stała się atrakcją uczelni.

(pik)

Placówki PAN: 
Pałac w Jabłonnie

Niedaleko Warszawy znajduje się jeden z najbardziej uroczych obiektów należących do Polskiej Akademii Nauk – Pałac w Jabłonnie. Obiekt został wzniesiony w końcu XVIII w., później był kilkakrotnie przebudowywany. Został zniszczony w czasie II wojny światowej. W posiadanie Akademii dostał się w 1953 r. Odbudowano go na ośrodek konferencyjno-szkoleniowy, przywracając stan z końca XVIII wieku. Obecnie znajduje się tam Dom Zjazdów i Konferencji PAN.

Ośrodek wykorzystywany był dotychczas głównie na organizację spotkań i konferencji placówek PAN. Dysponuje salą konferencyjną na 140 osób, jednak niewielkie zaplecze hotelowe uniemożliwia organizację dużych konferencji. W 24 pokojach hotelowych może nocować jednorazowo 46 osób. W hotelu jest też sala konferencyjna na 30 osób.

W związku z niewysokim stopniem wykorzystania obiektu oraz faktem, że jest on zakładem budżetowym – co oznacza, że wszelkie wypracowane środki finansowe wpłacane są do budżetu państwa – utrzymanie placówki stanowi poważny problem. Jej roczny budżet to ok. 2,5 mln zł. Sytuacja ta zmusiła obecną dyrekcję do szukania nowych rozwiązań organizacyjnych i form działania.

Fot. Piotr Kieraciński

Postanowiono wykreować nowy wizerunek placówki, wychodząc poza środowisko naukowe, które nie było w stanie w pełni wykorzystać możliwości, jakie stwarzał pałac, a kierując się ku społeczności lokalnej oraz środowisku biznesu i kultury. Oprócz konferencji naukowych od pewnego czasu organizowane są w Jabłonnie konferencje dla przedsiębiorstw. Jednym z nowych pomysłów jest kojarzenie sfer naukowych i gospodarczych. Małgorzata Kozłowska, dyrektor obiektu, wyobraża sobie różne możliwości realizacji tego pomysłu. Jedną z nich jest „festiwal nauki na co dzień”, który miałby na celu prezentację przez uczonych ich oferty dla gospodarki. Ośrodek mógłby też stanowić swego rodzaju punkt kontaktowy uczonych i przedstawicieli małych i średnich przedsiębiorstw w celu udzielenia tym ostatnim pomocy w wejściu do programów ramowych UE oraz korzystaniu z tzw. funduszy przedakcesyjnych.

Obiekt znakomicie nadaje się do realizacji przedsięwzięć o charakterze kulturalnym. Pierwszym jest cykl koncertów „Pałacowe spotkania z muzyką”, nad którymi dyrekcję artystyczną objął prof. Andrzej Zieliński, wiolonczelista, były minister kultury, związany z Akademią Muzyczną w Warszawie. W remontowanej oranżerii otwarto galerię, nad którą objęły patronat władze warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych.

Dyrekcja gotowa jest do komercyjnego wykorzystania obiektu, np. na konferencje szkoleniowe przedsiębiorstw, a nawet wesela. Wszystko to ma na celu samodzielne utrzymanie się obiektu. Dyrekcja myśli też o renowacji zabytkowego parku o pow. 47 ha, co zdaniem ekspertów z Ogrodu Botanicznego PAN w Powsinie może kosztować ok. 1 mln zł. Aby podołać tym obciążeniom, przeprowadzono także zmiany organizacyjne, m.in. racjonalizując zatrudnienie. Dyrekcja złożyła wniosek o zmianę formy organizacyjnej obiektu tak, by wypracowane w nim środki mogły służyć jego rozwojowi. Zdaniem dyr. Kozłowskiej, dobrze byłoby stworzyć spółkę złożoną ze wszystkich obiektów PAN o podobnym charakterze – domy pracy twórczej, ośrodki wypoczynkowe – co zapewniłoby lepsze wykorzystanie tych ośrodków przez cały rok oraz sprawniejsze zarządzanie ich finansami. Formą pośrednią między stanem obecnym a przedstawioną propozycją mógłby być wspólny zarząd pozostających własnością Akademii ośrodków konferencyjno-wypoczynkowych.

(pik)

Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

O mediewistyce i średniowieczu interdyscyplinarnie

Prawie 300 uczonych przybyło do Torunia na I Kongres Mediewistów Polskich, który odbył się w dniach 16-18 września. Pierwsze w Polsce spotkanie naukowców, archiwistów i nauczycieli zajmujących się epoką średniowiecza, zorganizował Instytut Historii i Archiwistyki UMK. Konferencja miała charakter interdyscyplinarny: historycy, archiwiści, archeologowie, historycy sztuki i literatury zastanawiali się m.in. kim byli ludzie kościoła, dyskutowali o mechanizmach władzy w późnym średniowieczu, o średniowiecznych uniwersytetach.

Na zakończenie kongresu odbyła się dyskusja metodologiczna „Mediewistyka – jeden czy wiele warsztatów”, podczas której Jacek Banaszkiewicz (PAN Warszawa), Teresa Michałowska (Uniwersytet Warszawski), Michał Parczewski (Uniwersytet Jagielloński), Henryk Samsonowicz (UW), Zofia Włodek (UJ) i Stanisław Szczur (UJ) starali się odpowiedzieć na pytanie czy specyfika warsztatów naukowych np. archeologa, historyka, filozofa, muzykologa czy literaturoznawcy ogranicza możliwości pełnego poznania epoki średniowiecza. Kongresowi towarzyszyła wystawa poświęcona osiągnięciom toruńskiej mediewistyki oraz promocja książki Polskie rycerstwo średniowieczne. Wybór pism, której autorem jest prof. Janusz Bieniak, emerytowany profesor Instytutu Historii i Archiwistyki UMK.

(mit)

XXV Konferencja Układu Antarktycznego

Wysoka ocena

Przedstawiciele 45 krajów i 9 organizacji międzynarodowych uczestniczyli w XXV Spotkaniu Konsultatywnym Państw – Stron Układu Antarktycznego, które odbyło się w dniach 10-20 września w Warszawie. Układ Antarktyczny, podpisany w 1959 r. przez 12 państw, miał wielkie znaczenie polityczne. Wygasił roszczenia terytorialne do Antarktyki, umiędzynarodowił ten rejon i zapewnił swobodę badań naukowych. Polska w 1977 r. uruchomiła własną stację polarną i podjęła samodzielne badania naukowe. Spełniła w ten sposób konieczne warunki i stała się pełnoprawnym członkiem Układu Antarktycznego.

Podczas warszawskiej konferencji wiele uwagi poświęcono sprawom ochrony środowiska: nielegalnym połowom ryb na wodach antarktycznych, prowadzonych za pomocą niedozwolonych metod, zagrożeniom, jakie niesie nasilający się transport morski i lotniczy oraz masowa turystyka, konieczności zabezpieczenia ogromnego podlodowego jeziora Wostok.

– Problemy Antarktyki to połączenie spraw z zakresu polityki, ekonomii i nauki. 27 państw układu, w tym Polska, zarządza obszarem większym od Europy, o ogromnych zasobach naturalnych. To jest odpowiedzialność w skali globalnej. Bierzemy od lat aktywny udział w pracach nad ochroną środowiska, zarówno od strony naukowej, jak też politycznej i prawnej – powiedział prof. Stanisław Rakusa-Suszczewski z Zakładu Biologii Antarktyki PAN, członek polskiej delegacji na spotkaniu państw Układu Antarktycznego.

Uczestnicy spotkania wysoko ocenili wkład Polski w badania i ochronę środowiska naturalnego Antarktyki.
Podniesiono rangę i zmieniono nazwy utworzonych i nadzorowanych przez Polskę rezerwatów przyrody na Wyspie Króla Jerzego w sąsiedztwie stacji polarnej PAN – SSSI-8 i SSSI-34 (Sites of Special Scientific Interest). Noszą one teraz nazwę Antarktycznych Specjalnych Rejonów Chronionych. Polska Przejęła też od Brazylii zarządzanie strefą specjalną ASMA obejmującą Zatokę Admiralicji z przyległym pasem wybrzeża. ASMA została utworzona przed kilku laty przez Brazylię, Ekwador, Peru, Polskę i USA w celu badania i kontroli wpływu człowieka na środowisko.

Na konferencji zasygnalizowano pojawienie się nowego kierunku badań antarktycznych – biotechnologii. Są to badania mikroorganizmów antarktycznych, jako źródła nowych enzymów oraz ich wykorzystania w biologii, medycynie i farmacji.
uczestnicy XXV KUA desygnowali Polskę do przedstawiania spraw Antarktyki na Zgromadzeniu Ogólnym NZ.

ert

Akademia Rolnicza w Krakowie

Ochrona bez pestycydów?

W dniach 25-26 czerwca odbyła się konferencja naukowa „Perspektywy rozwoju ochrony roślin w Polsce w XXI wieku”. Spotkanie zorganizowała, obchodząca właśnie 50-lecie powstania, Katedra Ochrony Roślin krakowskiej Akademii Rolniczej, przy współudziale Polskiego Towarzystwa Nauk Ogrodniczych.

W referatach plenarnych wykazano możliwości wykorzystania nowoczesnych metod i środków ochrony roślin przed agrofagami w celu wyeliminowania lub przynajmniej znacznego ograniczenia stosowania pestycydów. Prof. L. Orlikowski (Instytut Sadownictwa i Kwiaciarstwa w Skierniewicach) wskazał na duże możliwości szybko rozwijającej się metody biologicznej. Bardzo obiecujące wyniki w zwalczaniu patogenów uzyskano z wyciągami roślinnymi. Coraz częściej wykorzystuje się mikroorganizmy (bakterie, grzyby) o działaniu antagonistycznym lub konkurencyjnym w stosunku do patogenów roślin. Istnieje ponadto duże zainteresowanie pewnymi związkami organicznymi, które wykazują właściwości induktorów odporności roślin na niektóre czynniki chorobotwórcze. Właściwości takie stwierdzono w przypadku chitozanu (wchodzi w skład pancerzy kryli i krabów). Wszystko wskazuje na to, że istnieje bardzo duża możliwość biologicznej ochrony roślin uprawnych przed czynnikami chorobotwórczymi poprzez zastosowanie środków biologicznych.

Prof. B. Leszczyński (Akademia Podlaska w Siedlcach) wykazał bardzo duże możliwości ochrony roślin przed szkodnikami poprzez wykorzystanie ich naturalnej odporności – zespołu mechanizmów zabezpieczających niektóre odmiany przed atakiem agrofagów lub też pozwalających na regenerację uszkodzeń roślin odpornych przy poziomie szkodników powodującym ekonomicznie istotne straty plonów roślin podatnych. W tkankach roślin odpornych działają specyficzne mechanizmy odpornościowe, takie jak np. brak akceptacji, antybioza. Jeżeli w danej roślinie występuje kilka mechanizmów odpornościowych, mogą one wzajemnie współdziałać, tworząc kompleksowy system obronny, trudny do przełamania dla owadów roślinożernych. Szersze zainteresowanie odmianami naturalnie odpornymi jest zapisane w dyrektywach UE w zakresie rozwoju rolnictwa, które zakładają dalszy postęp biologiczny i wzmożenie ochrony środowiska. Dlatego perspektywy praktycznego wykorzystania hodowli odpornościowej, zwłaszcza jako cennego elementu programów integrowanych, wydają się być obiecujące.

Mgr inż. E. Tadel (Centrum Szkoleniowe Techniki Ochrony Roślin w Zgłobicach) wygłosił referat na temat nowoczesnych technik opryskiwania roślin pestycydami. W opracowaniu przedstawiono najważniejsze problemy związane z jedną z najbardziej zaniedbanych w naszym kraju, a zarazem bardzo odpowiedzialną dziedziną technologii produkcji rolnej, jaką jest technika ochrony roślin. Obecny stan techniki ochrony roślin w Polsce przedstawiono na tle współczesnych wymogów europejskich i światowych. Wskazano działania, jakie należy podjąć w celu poprawy efektywności zabiegów chemicznych, poprawy jakości produkowanej żywności, zminimalizowania zagrożenia dla środowiska naturalnego oraz środowiska pracy operatora. Omówiono także wybrane najnowsze światowe tendencje w konstrukcji opryskiwaczy, mające na celu ograniczenie ilości stosowanych pestycydów i uczynienie ich bezpiecznymi dla środowiska i konsumenta.

Prof. Jan Kućmierz

Świerk w ekosystemie

W dniach 27-28 czerwca na terenie nadleśnictw Ustroń i Wisła Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Katowicach oraz sąsiedniego Nadleśnictwa Jablunkov Leśnego Regionu Frydek-Mistek w Republice Czech, odbyło się międzynarodowe seminarium poświęcone roli świerka pospolitego w zachowaniu ekosystemów leśnych Beskidu Śląskiego. Inicjatorem seminarium była Katedra Nasiennictwa, Szkółkarstwa i Selekcji Drzew Leśnych Wydziału Leśnego Akademii Rolniczej im. H. Kołłątaja w Krakowie we współpracy z Katedrą Hodowli Lasu Wydziału Leśnego i Drzewiarskiego Rolniczego i Leśnego Uniwersytetu im G. Mendla w Brnie.

Fot. S. Ciechan

Ideą seminarium było opracowanie wspólnych zasad zagospodarowania drzewostanów Beskidu Śląskiego po obu stronach granicy, ze specjalnym uwzględnieniem świerczyn w zachowaniu leśnych ekosystemów tego regionu. Określenie roli świerka w drzewostanach Beskidu Śląskiego posiada istotne znaczenie w prawidłowym zagospodarowaniu hodowlanym i selekcyjnym lasów beskidzkich, a także umożliwia ich genetyczną przebudowę oraz zachowanie zasobów genowych jednej z najlepszych ras tego gatunku, jakim jest świerk istebniański. Zdaniem uczestników spotkania, należy zmniejszyć udział tego gatunku w drzewostanach z 90 do ok. 50 proc., przy jednoczesnym zwiększeniu udziału jodły, a także buka i gatunków domieszkowych do ok. 20-30 proc. Przebudowa drzewostanów powinna uwzględniać zasady genetyki populacyjnej drzew leśnych we wszystkich etapach zagospodarowania lasu, jak również wykorzystać wyniki badań nad zróżnicowaniem warunków siedliskowych, stopniem zagrożenia drzewostanów świerkowych i ich wartością genetyczną.

W ramach sesji terenowej zwiedzono obiekty zlokalizowane w Nadleśnictwie Wisła: drzewostan zachowawczy Leśnictwa Czarne ze znacznym udziałem buka, świerka i jodły na siedlisku lasu mieszanego górskiego, wyłączony drzewostan nasienny świerka w Leśnictwie Zapowiedź oraz archiwa zachowawcze świerka i I Stację Terenową „Wyrchczadeczka” Karpackiego Banku Genów. W drugim dniu uczestnicy seminarium obejrzeli 6 powierzchni leśnych w drzewostanach świerkowych Nadleśnictwa Jablunkov (Czechy), na których gospodarze wycieczki (prof. O. Mauer oraz nadleśniczy ing. G. Bejger) zademonstrowali zróżnicowane metody przebudowy i zagospodarowania świerczyn górskich po czeskiej stronie Beskidu Śląskiego, zlokalizowanych na wysokości 650-810 m. n.p.m., m.in.: powierzchnie z naturalnym i sztucznym odnowieniem świerka, uprawy z wprowadzanymi domieszkami, drzewostany w stadium rozpadu, a także wyłączony drzewostan nasienny kategorii A, stanowiący bazę genetyczną i selekcyjno-surowcową drewna rezonansowego.

Prof. Janusz Sabor

Politechnika Lubelska

Reklamowisko

Z inicjatywy Koła Naukowego Menedżerów Politechniki Lubelskiej, odbyła się trzecia edycja pokazu reklam „Reklamowisko 2002”. Na wstępie przedstawiono krótką historię reklamy, jednak cały pokaz dotyczył filmu reklamowego. Organizatorzy skupili się na reklamie telewizyjnej, uważając, że żadna inna forma reklamy nie dociera tak intensywnie do użytkownika.

„Reklamowisko” pokazało, że sztuka tworzenia reklamy polega na spójnym połączeniu słowa, dźwięku i obrazu. Pierwszy blok reklamowy ukazał reklamę, w której muzyka ma główną siłę oddziaływania. Drugi dotyczył tych filmów, w których muzyka i słowo tworzą spójną całość na kształt popularnej piosenki. Pokazano, że produkt jest jedynie pozornym bohaterem reklamy, natomiast głównym bohaterem jest człowiek, a przede wszystkim człowiek nowoczesny. Okazało się, że wizerunek kobiety zależy od tego, jaką pełni rolę – piękną, niezależną jest zwykle kobieta wolna, natomiast żona to osoba pożyteczna społecznie. Mężczyzna w reklamie jest zwykle typem macho, a więc męski, niezależny, wysportowany, zwykle wolny. Pojawiły się również reklamy przedstawiające mężczyznę w kąpieli i mężczyznę pomysłowego, który potrafi poradzić sobie w każdej sytuacji. Następnym tematem reklamy był ślub, a po nim rodzina. Rodzina została zaprezentowana dwojako: jako ludzie szczęśliwi oraz mający chwilami siebie dość.

Pokaz reklam utrzymywany był w tonie żartu i zabawy, jednak był czas również na chwilę refleksji i zadumy. Organizatorom udało się udowodnić, ze reklama nie istnieje wbrew naszym oczekiwaniom. Jesteśmy bezwzględnymi konsumentami, a reklama kształtuje nasze myślenie w kategoriach użytkowych.

(icd)

Nominacje profesorskie

3 lipca Prezydent RP wręczył akty nadania tytułu naukowego profesora 71 nauczycielom akademickim oraz pracownikom nauki i sztuki. 

Nauki biologiczne: Adam Boratyński (Instytut Dendrologii PAN, Kórnik), Ewa Aldona Maria Bylińska (UWr.), Małgorzata Klimko (AR, Poznań), Ryszard Stanisław Andrzej Ligowski (UŁ).

Nauki ekonomiczne: Jan jasiczak (AE, Poznań), Danuta Antonina Kempny (AE, Katowice), Jadwiga Majchrzak (AE, Poznań), Zdzisław Pisz (AE, Wrocław), Sławomir Sojak (UMK, Toruń), Michał Trocki (SGH, Warszawa).
nauki farmaceutyczne: Janusz Józef Pluta (AM, Wrocław), Artur Stojko (ŚAM, Katowice).
nauki fizyczne: Maria Zofia Cieplak (IF PAN, Warszawa), Wojciech Nawrocik (UAM, Poznań), Elżbieta Maria Richter-Wąs (UJ, Kraków).

Nauki humanistyczne: Przemysław Roman Czapliński (UAM, Poznań), Marek Marian Dziekan (UW), Michał Gnatowski (UwB), Irena Kamińska-Szmaj (UWr.), Edward Kasperski (UW), Krzysztof Adam Kłosiński (UŚ, Katowice), Danuta Knysz-Tomaszewska (UW), Joanna Maria Kurczewska (IFiS PAN, Warszawa), Karol Tadeusz Lubelski (UJ, Kraków), Marek Adam Mejor (UW), Edward Alfred Mierzwa (AŚ, Kielce – Filia w Piotrkowie tryb.), Wojciech Modzelewski (UW), Grzegorz Władysław Przebinda (UJ, Kraków), Antoni Sułek (UW), Joachim Jan Zdrenka (UZ), Zofia Zielińska (UW).

Nauki leśne: Lesław Andrzej Łabudzki (AR, Poznań), Witold Jerzy Pazdrowski (AR, Poznań), Tomasz Paweł Zawiła-Niedźwiecki (Instytut Geodezji i Kartografii, Warszawa).

Nauki medyczne: Maria Beata Czeszyńska (PAM, Szczecin), Jadwiga Komender (AM, warszawa), Krystyna Emilia Lisiecka-Opalko (PAM, szczecin), Jacek Józef Łuczak (AM, Poznań), Przemysław Wojciech majewski (AM, Poznań), Ewa Izabela Małecka-Panas (AM, Łódź), Halina Zenona Pawlicka (AM, Łódź), Irena Rawczyńska-Englert (Instytut Kardiologii, Warszawa), Stanisław Józef Sierakowski (AM, Białystok), Witold Zbyszek Tomkowski (Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc, Warszawa), Sławomir Wołczyński (AM, Białystok).

Nauki prawne: Antoni Feluś (UŚ, Katowice), Krzysztof Piotr Krajewski (UJ, Kraków).
Nauki rolnicze: Antoni Brodacki (AR, Lublin), Ewa Janina Cieślik (AR, Kraków), Konrad Ryszard Dąbrowski (Uniwersytet Stanowy Ohio, Columbus, USA), Antoni Michał Golachowski (AR, Wrocław), Janusz Stanisław Klupczyński (UWM, Olsztyn), Róża Anna Kochanowska (AR, Szczecin), Bożena Michalska (AR, Szczecin), Jerzy Wojciech Niedziółka (AR, Kraków), Helena Panfil-Kuncewicz (UWM, Olsztyn), Jerzy Pracz (SGGW, Warszawa), Maria Soral-Śmietana (Instytut Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności PAN, Olsztyn), Jadwiga Waźbińska (UWM, Olsztyn).

Nauki techniczne: Jerzy Wiktor Józefczyk (PWr.), Stanisław Konstanty Krzemiński (PW), Paweł Antoni Krzystolik (Główny Instytut Górnictwa, Katowice), Stanisław Masiuk (PSz.), Zygmunt Nitkiewicz (PCz.), Krystyna Olańczuk-Neyman (PG), Zenon Orłowski (Instytut Energetyki, Warszawa), Danuta Barbara Rutkowska (PCz.), Wojciech Skowroński (PO), Jan Szymon Szlagowski (PW), Sabina teresa Źróbek (UWM, Olsztyn).
sztuki teatralne: Henryk Jan Peszek (PWST, Kraków).

20 września Prezydent RP wręczył akty nadania tytułu naukowego profesora 52 nauczycielom akademickim i pracownikom nauki. 

Nauki biologiczne: Hanna Janina Dahm (UMK, Toruń), Jacek Oleksyn (Instytut Dendrologii PAN, Kórnik), Maria Wiesława Szołtys (UJ, Kraków), Anna Tukiendorf (UMCS, Lublin), Władysława Wojciechowska (KUL), Przemysław Wojtaszek (UAM, Poznań).

Nauki chemiczne: Helena Dodziuk (Instytut Chemii Fizycznej PAN, Warszawa), Jerzy Zbigniew Ostyk-Narbutt (Instytut Chemii i Techniki Jądrowej, Warszawa), Ewa Serwicka-Bahranowska (Instytut Katalizy i Fizykochemii Powierzchni PAN, Kraków), Krzysztof Jan Wojciechowski (Instytut Chemii Organicznej PAN, Warszawa), Janusz Zabrocki (PŁ).

Nauki ekonomiczne: Wojciech Grzegorczyk (UŁ), Roman Henryk Kisiel (UWM, Olsztyn), Elżbieta Kryńska (UŁ), Andrzej Matysiak (AE, Wrocław), Stanisław Nowosielski (AE, Wrocław), Barbara Janina Olszewska (Ae, Wrocław).
nauki fizyczne: Marta Zofia Cieplak (IF PAN, Warszawa), Bogdan Jakub Cichocki (UW), Wojciech Tadeusz Łużny (AGH, Kraków), Andrzej Kazimierz Raczyński (UMK, Toruń).

Nauki humanistyczne: Aleksander Barszczewski (UW), Krzysztof Marek Ciałowicz (UJ, Kraków), Marcin Drzewiecki (UW), Barbara Jadwiga Falińska (UwB), Stanisław Tytus Gebethner (UW), Danuta Anna Hombek (UJ, Kraków), Jan Paweł Hudzik (UMCS, Lublin), Jerzy Konieczny (AM, Poznań), Maria Kujawska (UAM, Poznań), Franciszek Leśniak (AP, Kraków), Leontij Mironiuk (UWM, Olsztyn), Marian Jacek Stala (UJ, Kraków), Elżbieta Maria Umińska-Tytoń (UŁ), Joachim Jan Zdrenka (UZ).

Nauki leśne: Jerzy Lucjan Smardzewski (AR, Poznań).

Nauki matematyczne: Zbigniew Lonc (PW).

Nauki medyczne: Alina Bakunowicz-Łazarczyk (AM, Białystok), Bogdan Rydzewski (AM, Poznań), Michał Wojtalik (AM, Poznań), Andrzej Maria Wysocki (UJ, Kraków).

Nauki o ziemi: Wojciech Zygmunt Chełmicki (UJ, Kraków), Andrzej Marian Matczak (UŁ), Henryk Rogacki (UAM, Poznań).

Nauki prawne: Michał Wojciech Płachta (UG).

Nauki rolnicze: Kazimierz Banasik (SGGW, Warszawa), Wacław Bieda (AR, Kraków), Karol Bujak (AR, Lublin), Zbigniew Janusz Burgieł (AR, Kraków), Maria Irena Fabijańska (SGGW, Warszawa), Maria Stanisława Kulisa (AR, Kraków), Waldemar Andrzej Martyn (AR, Lublin).

Uniwersytet Jagielloński

Modelowo z arystokracją

10 lipca prof. Franciszek Ziejka, rektor UJ, wraz z prof. Krzysztofem Zamorskim, dyrektorem Biblioteki Jagiellońskiej, podpisali z reprezentującymi rodzinę Sanguszków Klaudią Sanguszko i Pawłem Sanguszko umowę o darowiźnie i przekazaniu Bibliotece Jagiellońskiej w depozyt zbiorów rękopisów i starodruków z bibliotek tej rodziny w Gumniskach i Podhorcach. Podpisanie umów uwieńczyło kilkuletnie pertraktacje na temat losu zbiorów rodziny Sanguszków, które w konsekwencji przemian dziejowych znalazły się w Jagiellonce jako tzw. zbiory podworskie. Na własność książnicy przeszły wszystkie dzieła unikatowe w tych zbiorach, łącznie 1837 tytułów. Reszta zbiorów pozostaje w bibliotece uniwersyteckiej, ale jako depozyt rodziny Sanguszków. Część z tych dzieł przekazano w depozyt na okres 5 lat, pozostałe bez określenia terminu. Zawarte porozumienie rektor UJ uznał za modelowe dla rozwiązania odziedziczonego po zawierusze dziejowej problemu zbiorów podworskich, które znajdują się w polskich książnicach państwowych. Księgozbiór rodowy książąt Sanguszków w początkach XX wieku liczył ok. 25 tys. tomów. W 1913 r. przeniesiony został do Gumnisk w powiecie tarnowskim, gdzie przetrwał lata II wojny światowej. Po wojnie został podzielony i do zbiorów Biblioteki Jagiellońskiej trafiły rękopisy i stare druki. Ponad połowa z przeszło 2670 starych druków oraz 31 woluminów rękopisów to bardzo cenne polonica w większości z XVII i XVIII w., m.in.: dzieła G. Lengnicha Historia Polona, P. Massueta Histoire des Rois de Pologne, J.T. Sprengera Polonia Novo-Antiqua. Ogromnie cenny jest zbiór tzw. Konstytucji, począwszy od XVI w. Uzupełniają go kompendia XVII- i XVIII-wiecznego prawa polskiego, np.: Prawo miejskie magdeburskie P. Szczerbica, T. Dresnera Institutionum iuris Regni Poloniae, Prawo polskie Królestwa Polskiego G. Lengnicha, liczne dzieła B. Groickiego. W księgozbiorze tym w bardzo szerokim zakresie reprezentowane są dzieła wybitnych polskich autorów XVII w., np. S. Staszica, H. Kołłątaja, S. Konarskiego, A. Naruszewicza, A.Ch. Załuskiego, F. Bohomolca. Liczną grupę stanowią poradniki z zakresu przyrody, rolnictwa, ekonomii, życia codziennego. Na uwagę zasługuje najwcześniejszy z druków – inkunabuł Pelbarta z Themeswaru Sermones Pomerii de tempore, Hagenau z 1498 r. oraz cała grupa dzieł XVI-wiecznych, m.in.: Helmolda Chronica Slavorum, M?nstera Cosmographia, B. Paprockiego Gwałt na pogany, M. Czechowica Rozmowy chrystyjańskie, ponadto prace S. Sokołowskiego, M. Kromera. J. Kochanowskiego.

Leszek Śliwa

Sport akademicki

Akademickie Mistrzostwa Polski

VI AMP w Siatkówce Plażowej

Fot. Halina Hanusz

W podusteckich Rowach już po raz drugi rozgrywały się Akademickie Mistrzostwa Polski w Siatkówce Plażowej Kobiet, Mężczyzn i Mikstach. W tym roku przyjechało 27 par kobiet, 44 pary męskie oraz 50 par do rozgrywek w mikstach. Na czterech boiskach w eliminacyjnej fazie wszystko przebiegało zgodnie z planem, choć znane pary nie tak łatwo pokonywały przeciwników, którzy po raz pierwszy przyjechali na AMP – głównie z prywatnych szkół wyższych.
W kategorii kobiet najlepsze okazały się studentki AWF Wrocław: Ewa Kalinowska i Agnieszka Kucypera, które sięgnęły po złoto, wygrywając ze studentkami Uniwersytetu Warszawskiego: Anną Sidorowską i Magdaleną Słodowik. Na trzecim miejscu znalazły się mistrzynie z ubiegłego roku – Magdalena Michoń i Dorota Wojtczak z AWF Katowice/AWF Kraków. To niespodzianka tych mistrzostw, gdyż katowicka para jest wysoko notowana w rozgrywkach PZPS.

W kategorii mężczyzn, wzorem lat ubiegłych, najlepsza para ze studenckim indeksem otrzymała „dziką kartę” na finał Mistrzostw Polski w Siatkówce Plażowej. Przypadła ona Krzysztofowi Hajbowiczowi z AWFiS Gdańsk i Maciejowi Rzędzickiemu z AWF Biała Podlaska, którzy wygrali finałowy pojedynek z ubiegłorocznymi akademickimi mistrzami: Robertem Wykowskim i Norbertem Okuniem z PWSzZiP Warszawa. Trzecie miejsce przypadło Zbigniewowi Żukowskiemu i Dariuszowi Luksowi, studentom Politechniki Opolskiej.

Miksty zakończyły się sukcesem pary: Katarzyna Cywińska (AWF Warszawa) i Dariusz Luks (Politechnika Opolska), którzy pokonali Agnieszkę Kucyperę i Radosława Gorskiego z AWF Wrocław. Brązowy medal wywalczył team: Agata Łaz z Tomaszem Józefowiczem z Politechniki Śląskiej.

VII AMP w Grach Zespołowych

Ponad 500 zawodników przyjechało do Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Gorzowie Wielkopolskim, by walczyć o tytuły akademickich mistrzów Polski kobiet i mężczyzn w siatkówce, koszykówce i piłce ręcznej. Do walki na parkietach przystąpiło 31 akademickich drużyn.

Fot. Robert Frątczak

W finale siatkówki kobiet spotkały się drużyny AZS Politechnika Częstochowa i AZS AWF Poznań. Grające od początku tegorocznych AMP coraz lepiej poznanianki pokonały swoje przeciwniczki. Brąz przypadł zespołowi AZS Katowice. 

Turniej męski przebiegał prawie w ligowej walce. Najlepsi okazali się reprezentanci AZS Opole, którzy w finałowym pojedynku pokonali AZS Politechnikę Warszawa. Trochę emocji było też w walce o brąz pomiędzy AZS Politechniką Śląską Gliwice i AZS Zielona Góra, zakończoną wynikiem 3:2 dla Ślązaków.

Kobiecy turniej koszykówki, rozgrywany w nowo adaptowanej hali PWSZ, od pierwszego meczu przebiegał pod dyktando drużyny gospodarzy. Podopieczne trenera Dariusza Maciejewskiego wygrały wszystkie swoje spotkania, a tym samym wywalczyły tytuł najlepszej akademickiej drużyny.

Turniej kobiecy, w którym nie zdarzały się złośliwe zagrania, brzydkie faule, był przeciwieństwem zawodów panów. Tu można było zaobserwować i słabszy poziom sportowy, i inne zwyczaje. Zdecydowanie zwyciężyli koszykarze z Politechniki Radomskiej. Podopieczni Piotra Bartnika pokonali AZS z Politechniki Częstochowskiej, drużynę AZS Szczecin i AZS UMK Toruń.

Prestiż turnieju piłki ręcznej podniosła obecność brązowych medalistek tegorocznej ekstraklasy, studentek AWFiS Gdańsk. Już od pierwszego meczu wiadomo było, że tylko one mogą wywalczyć złoto. I tak też się stało. Podopieczne trenera Leszka Elbickiego górowały nad pozostałymi pięcioma zespołami wyszkoleniem technicznym i taktycznym. Srebro wywalczyły dziewczęta z AWF Katowice, brąz – zespół z Politechniki Koszalińskiej.

Mężczyźni o tytuł akademickiego mistrza Polski 2002 walczyli w gronie 6 zespołów. Przed finałowym spotkaniem drużyn z Warszawy i Białej Podlaskiej, wszystko wskazywało na złoto dla tej pierwszej: wygrali wszystkie spotkania w turnieju i to dość znaczną przewagą bramkową. Jednak już na początku meczu częściej trafiali szczypiorniści z Białej Podlaskiej, a przewaga 7 bramek zakończyła ostatecznie ciekawy pojedynek. Trzecie miejsce zajęła akademicka reprezentacja Gorzowa Wlkp.

Halina Hanusz

 

Komentarze