 30 sierpnia br. odsłonięto w Krakowie pomnik Stefana Banacha, matematyka, jednego z największych naszych uczonych. Stało się to w czasie XV Zjazdu Matematyków Polskich, połączonego z Walnym Zgromadzeniem Polskiego Towarzystwa Matematycznego, w 80. rocznicę jego powstania.
Stefan Banach (1892-1945) był, jak pisze Zbigniew Przyrowski, nieślubnym dzieckiem oddanym przez rodziców na wychowanie krakowskiej praczce. Szkołę średnią ukończył utrzymując się z korepetycji. Matematyki wyższej uczył się sam. Zdał egzamin na Politechnikę Lwowską, gdzie przyjęto go od razu na III rok. Porzuciwszy jednak tę uczelnię powrócił do Krakowa, gdzie spotkał w roku 1916 Hugona Steinhausa. Ten zaopiekował się utalentowanym młodzieńcem. W 1920 Banach, nie mając ukończonych żadnych studiów, został asystentem w Politechnice Lwowskiej i otrzymał doktorat z matematyki w Uniwersytecie Jana Kazimierza. Cztery lata później został jego profesorem. Zajmował się analizą funkcyjną. Od jego nazwiska pochodzi pojęcie przestrzeni Banacha. Prace matematyka, a także jego uczniów tworzących lwowską szkołę matematyczną, zdobyły światowy rozgłos. Spośród wszystkich matematyków świata, właśnie jego nazwisko jest najczęściej wymieniane w tytułach prac matematycznych napisanych w XX wieku – twierdzą współcześni matematycy. Uczony pochowany jest na cmentarzu we Lwowie. Najmocniej związany był właśnie z tym miastem, ale Kraków, w którym się urodził, pamięta o swoim obywatelu.
Pomnik wybitnego matematyka usytuowano na skwerze przed budynkami Instytutów Matematyki i Fizyki UJ przy ulicy Reymonta 4. Brązowe popiersie zaprojektowała rzeźbiarka Małgorzata Olkuska, kierownik Katedry Rzeźby WSP w Krakowie. Rzeźba stanęła na granitowym cokole z napisem: Stefan Banach 1892-1945 matematyk. Pomnik powstał ze składek wielu placówek naukowych oraz osób prywatnych.
(fig) |
