 |
POWSZECHNA ENCYKLOPEDIA FILOZOFIIUkazał się pierwszy tom Powszechnej Encyklopedii Filozofii. Jest to jedyne tej skali przedsięwzięcie filozoficzne w dziejach kultury polskiej. Promocji pierwszego tomu encyklopedii towarzyszyło sympozjum Osoba i sposoby jej spełniania się w kulturze, które odbyło się 14 grudnia w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. Powszechna Encyklopedia Filozofii będzie obejmować ok. 8 tomów, zawierających po ok. 500 haseł. Wydawanie kolejnych tomów planowane jest w rocznych odstępach. Przymiotnik „powszechna” autorzy przedsięwzięcia tłumaczą tym, że w doborze haseł w sposób szczególny uwzględniono dziedzictwo filozofii klasycznej, stanowiącej podstawę kultury europejskiej, a równocześnie zwrócono uwagę na dorobek filozofii arabskiej i filozofii Wschodu (Indii, Chin, Korei i Japonii). O powszechności dzieła świadczy także fakt, iż hasła opracowywane są przez filozofów z najważniejszych polskich ośrodków filozoficznych (m.in. z Lublina, Warszawy, Wrocławia, Krakowa, Poznania, Gdańska, Olsztyna, Torunia) oraz przez autorów zagranicznych (m.in. z Hiszpanii, Włoch, Francji, Stanów Zjednoczonych, Rosji, Ukrainy, Białorusi, Estonii i Słowacji) – jeden z nich jest nawet redaktorem całego działu filozofii arabskiej. Nie jest to jednak encyklopedia typowa. Hasła przedstawione są w niej bowiem w formie wykładu. Jest to wykład najważniejszych problemów filozoficznych, prowadzony z punktu widzenia filozofii klasycznej. Ks. prof. Mieczysław Krąpiec, przewodniczący Komitetu Naukowego, podkreśla, że chodzi nie tylko o pokazanie pewnych problemów i prezentację sposobów ich rozwiązywania w dziejach filozofii, ale również o pomoc w rozumieniu tych zagadnień. Na podstawie tekstów z encyklopedii czytelnik może, zdaniem uczonego, wyrobić sobie pogląd na temat słuszności lub błędności określonych rozwiązań. Najważniejsze pojęcia i zagadnienia filozoficzne omówione są bardzo obszernie – hasła takie jak „byt”, „człowiek”, „Bóg”, „filozofia” liczą nawet kilkadziesiąt stron maszynopisu. Encyklopedia zawiera także hasła historyczne oraz biograficzne. Przygotowanie i wydanie pierwszego tomu możliwe było dzięki prywatnym sponsorom. Komitet Badań Naukowych odmówił bowiem finansowania przedsięwzięcia. Jednak wydawcy encyklopedii zamierzają ponownie zwrócić się do KBN o pomoc w wydaniu kolejnych tomów. Planowana jest także publikacja anglojęzycznej wersji encyklopedii. Jej wydanie zależy od pozyskania sponsorów, którzy zechcą sfinansować takie przedsięwzięcie. Zapewne dzieło ukaże się również na multimedialnych nośnikach elektronicznych.
PROFESORSKI SŁOWNIKUkazał się III tom (M – R) czterotomowej edycji słownika biograficznego Współcześni uczeni polscy pod redakcją Marka Halawy, przygotowanej przez Ośrodek Przetwarzania Informacji. Leksykon zawiera rozbudowane biogramy polskich profesorów, bierze pod uwagę osoby żyjące. Słownik został opracowany z inicjatywy Komitetu Badań Naukowych. Każdy, kto zajmuje się problemami polskiej nauki i życia akademickiego, wie, że mimo pomocy, jaką jest Internet, mimo ukazania się wielu przydatnych informatorów i leksykonów, pewne informacje bardzo trudno znaleźć. Wspomniany słownik ułatwi więc pracę dziennikarzom, administratorom nauki, przyda się studentom i innym osobom zainteresowanym sylwetkami uczonych. Informacje o poszczególnych osobach zawarte w słowniku pochodzą od nich samych. Zbierano je za pomocą ankiet. Łatwo sobie wyobrazić zalety i wady takiej procedury. Efektem jest na przykład to, że w punkcie „badania” jedni napisali dwie linijki, inni czterdzieści. Minusem jest też np. możliwość zatajenia niewygodnych faktów o sobie i swojej pracy. Nie udało mi się na przykład znaleźć osoby, która podałaby swą przynależność partyjną sprzed roku 1989, choć bywa, że ktoś się szczyci przynależnością do loży masońskiej. Na taką sytuację skazani są, niestety, twórcy leksykonów osób żyjących. Zgodnie z zasadami publikacji biograficznych, wszystkie hasła słownika uczonych podporządkowane są jednemu modelowi, zamykającemu się w dziesięciu punktach. Nie każdy jednak biogram zawiera wszystkie te punkty, czasem pod hasłem „badania” umieszczone są też osiągnięcia. Zdarza się także, iż nie podano członkostwa w organizacjach, osiągnięć, nagród i odznaczeń, czy informacji o działalności pozanaukowej. Nie wiadomo wtedy, czy wynika to z braku danych, czy też z tego, że dana osoba nie jest członkiem żadnych organizacji, nie ma osiągnięć naukowych, nie otrzymała nagród albo też nie prowadzi działalności pozanaukowej. Trzeba to we wstępie wyraźnie zaznaczyć. Brak informacji jest bowiem także informacją, w tym przypadku mogącą wprowadzić w błąd. Najlepsze wydaje się takie rozwiązanie, jakie stosuje Andrzej Śródka w słowniku Uczeni polscy XIX i XX wieku. Jeśli jakiś punkt jest pominięty, znaczy to, że takiego rodzaju działalności dany uczony nie prowadził. Cenną rzeczą są fotografie, obecne prawie przy każdym biogramie. Interesujące jest wprowadzenie informacji o zainteresowaniach i hobby uczonych. Ubarwia to i przybliża czytelnikowi poszczególne postaci. Całość czterotomowej edycji wraz z suplementem zamknie w sobie ok. 8 tys. haseł. Niebawem ma się ukazać tom IV.
WYDAWCY KATOLICCY W KULNowości wydawnicze, kalendarze, albumy, kartki świąteczne – to wszystko zaprezentowało blisko 30 wystawców, uczestniczących w III Kiermaszu Wydawców Katolickich, który odbył się w dniach 29-30 listopada w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. Swoją ofertę przedstawiły m.in.: Redakcja Wydawnictw KUL i Towarzystwa Naukowego KUL, Verbinum, Biblios (Tarnów), PAX, Więź, Bernardinum, Edycja św. Pawła, Wydawnictwo św. Wojciecha (Poznań), Jedność (Kielce). Podczas Kiermaszu odbyło się szereg imprez towarzyszących, m.in. spotkanie autorskie z ks. Janem Twardowskim i promocja Międzynarodowego Komentarza do Pisma św. Organizatorem Kiermaszu jest Stowarzyszenie Wydawców Katolickich. Agnieszka Bieńkowska
|
