Przyjazna restrukturyzacja
Gliwice
W grudniu 1999 r. w Politechnice Śląskiej odbyło się wręczenie dyplomów 5. cyklu Amerykańsko-Polskich Studiów Podyplomowych z zakresu przyjaznej dla środowiska restrukturyzacji przemysłu ciężkiego. Dyplomy sygnowane są przez Uniwersytet Minnesota i Politechnikę Śląską. W ciągu 5 lat istnienia studium 127 osób z 70 przedsiębiorstw i instytucji obroniło prace dyplomowe i zostało jego absolwentami. Po zakończeniu ceremonii wręczenia dyplomów odbyło się VI Seminarium Problemy ochrony środowiska w przemyśle ciężkim, poświęcone prezentacji wyróżnionych 5 prac dyplomowych.
Prezes amerykanistów
Lublin
Podczas walnego zgromadzenia członków Polskiego Towarzystwa Amerykanistycznego ponownie wybrano na prezesa dr. hab. Jerzego Durczaka, prof. UMCS. Prof. Durczak jest z-cą dyrektora Instytutu Anglistyki UMCS. Zajmuje się literaturą i kulturą amerykańską, szczególnie autobiografiami imigrantów, gatunkami literackimi z pogranicza literatury pięknej i literatury faktu oraz recepcją literatury i kultury amerykańskiej w Polsce.
Zwierzęta w eksperymentach
Szczecin
W grudniu odbyła się druga konferencja z cyklu Nauka na przełomie wieków. Spotkanie Etyczne, filozoficzne i prawne aspekty prowadzenia badań naukowych zorganizowały Katedra Mikrobiologii i Immunologii oraz Instytut Filozofii Uniwersytetu Szczecińskiego we współpracy ze szczecińską sekcją Wydziału Teologicznego UAM. Mówiono m.in. o problemach moralnych związanych z prowadzeniem doświadczeń biomedycznych, prawnych aspektach eksperymentów na zwierzętach oraz filozoficznych aspektach tego rodzaju eksperymentów. W maju USz. chce zorganizować kolejne spotkanie, dotyczące etycznych problemów inżynierii genetycznej.
Ach, ten Paryż!
Lublin
W dniach 14-18 grudnia ub.r. delegacja UMCS przebywała w Paryżu w związku z paryską promocją opublikowanego przez Wydawnictwo UMCS dwutomowego dzieła Wizja Polski na łamach „Kultury” 1947-1976. Prof. Marian Harasimiuk, rektor UMCS wręczył medale Amicis Universitatis Maria Curie-Skłodowska red. Jerzemu Giedroyciowi i Grażynie Pomian, autorce wyboru tekstów do książki, wyróżnionej także Nagrodą Fundacji Kultury. W tym czasie we Francuskim Instytucie Spraw Międzynarodowych odbyła się konferencja Rola elit w Europie Środkowej i Wschodniej po zakończeniu zimnej wojny i w dobie transformacji, a w Instytucie Polskim oficjalna promocja książki oraz towarzysząca jej dyskusja nad kondycją inteligencji polskiej.
Biblioteka PP
Poznań
W dniach 21-22 grudnia w Polsko-Niemieckim Centrum Akademickim Politechniki Poznańskiej odbyła się wystawa prac laureatów konkursu na opracowanie koncepcji urbanistyczno-architektonicznej Biblioteki i Centrum Wykładowego PP. Zwycięzcą zostało Studio Fikus, które przedstawiło, zdaniem sądu konkursowego, projekt elastyczny pod względem realizacji, funkcjonalny, klarowny, o właściwym powiązaniu z otoczeniem. Nowy obiekt ma być w pełni skomputeryzowany i zautomatyzowany. Placówka ma pełnić funkcję ogólnodostępnej biblioteki naukowo-technicznej oraz ośrodka informacji naukowo-technicznej. Będzie zatrudniać 70 pracowników, obsługiwać ok. 20 tys. studentów. Planowany księgozbiór to 440 tys. woluminów. Centrum Wykładowe będzie miało jedno duże audytorium na 600 miejsc oraz trzy mniejsze dla 180 słuchaczy każde. W obiekcie będzie się też mieścić księgarnia techniczna i centrum kultury studenckiej.
Szkoła Giełdowa
Lublin
Od początku tego roku w UMCS działa Lubelska Szkoła Giełdowa. Jest to siódma w naszym kraju inicjatywa tego rodzaju. Program realizowany jest we współpracy z Giełdą Papierów Wartościowych w Warszawie i innych miastach Polski, m.in. w Krakowie, Wrocławiu, Szczecinie i Rzeszowie. Jest adresowany do prywatnych osób, drobnych inwestorów, akcjonariuszy spółek giełdowych i wszystkich zainteresowanych problematyką rynku kapitałowego. Projekt powstał w oparciu o doświadczenia francuskie i jest próbą przeniesienia systemu do Polski.
Doktorat h.c. – Helmut Kohl
Wrocław
Były kanclerz Niemiec Helmut Kohl odebrał 11 stycznia doktorat honorowy Papieskiego Fakultetu Teologicznego we Wrocławiu. Zaszczytny tytuł nadano Kohlowi za wkład w rozwój stosunków polsko-niemieckich oraz zjednoczenie Europy. – To hołd składany człowiekowi, który powtarzał, że Polska potrzebuje Europy, a Europa potrzebuje Polski – mówił ks. prof. Ignacy Dec, rektor Fakultetu, wręczając dyplom doktorski.
Nowy rektor w policji
Szczytno
Rektorem-komendantem Wyższej Szkoły Policji został dr hab. Wiesław Pływaczewski. W latach 1992-99 pełnił funkcję prorektora tej uczelni. Jest prawnikiem (absolwent UMK), specjalistą w zakresie prawa karnego. W swoich pracach podejmował problematykę ochrony dóbr kultury oraz kradzieży samochodów. Jest także profesorem na Wydziale Zarządzania i Administracji Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie.
W Kielcach jak w Rio
Kraków
Prof. Stefan Dousa z Politechniki Krakowskiej, wraz z zespołem absolwentów Wydziału Architektury PK, wygrał konkurs na projekt Statuy Chrystusa Zbawiciela Świata, która ma stanąć w Kielcach. Będzie ona wieńczyła wzgórze, gdzie znajdzie się Centrum Polonijne. Jego realizacja ma być sfinansowana przez polonię. Wysokość statuy wyniesie 50 m, ponieważ jednak stanie ona na półkuli o wysokości 20 m, będzie wznosić się ponad poziom terenu na wysokość 70 m.
Liceum SGH
Warszawa
Szkoła Główna Handlowa zamierza utworzyć własne liceum. Matura uzyskana w tej placówce otwierałaby drogę do studiów w uczelni. Dyskutuje się nad lokalizacją liceum, wskazując na kilka sal w obecnie posiadanych przez uczelnię budynkach lub w obiektach pobliskiej szkoły podstawowej, która ma być w najbliższym czasie zlikwidowana. Kadrę mieliby stanowić młodsi pracownicy naukowi SGH. Nauka w szkole byłaby płatna – czesne musi pokryć koszty funkcjonowania nowej placówki. Pierwszy nabór do nowego liceum ma się odbyć wiosną tego roku.
Bene Merenti
Kraków
11 stycznia br. odbyła się uroczystość wręczenia najwyższych odznaczeń Papieskiej Akademii Teologicznej. Medale Bene Merenti otrzymali: ks. prof. Adam Kubiś oraz dr Wanda Półtawska. Ks. prof. Kubiś związany jest z PAT od 1968 r. W latach 1992-98 był rektorem tej uczelni. Miał znaczący wkład w przygotowanie umowy regulującej cywilny status uczelni papieskich w Polsce. Dr Półtawska 37 lat temu stworzyła Instytut Teologii Rodziny PAT, którym kierowała do zeszłego roku. Jest członkiem Papieskiej Rady ds. Rodziny.
Torunianin XX wieku
Toruń
Prof. Aleksander Wolszczan, odkrywca planet, dyrektor Centrum Astronomii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, zdobył tytuł Torunianina XX wieku w plebiscycie „Gazety w Toruniu”. Prof. Wolszczan uzyskał 4750 głosów. Wśród kandydatów do tytułu znalazło się m.in. dwoje doktorów honoris causa UMK: Leszek Balcerowicz (4396 głosów) i Wilhelmina Iwanowska (1803), a także pracownicy i byli pracownicy UMK: Elżbieta Zawacka (2032), Artur Hutnikiewicz (1225), Konrad Górski (467), Jerzy Wieczorek (386), Witold Łukaszewicz (309), Ludwik Kolankowski (269), Tadeusz Czeżowski (264), Stefan Burhardt (198).
„Złota łopata”
Warszawa
„Archeologia Żywa” oraz „Rzeczpospolita” ustanowiły nagrodę za wybitne osiągnięcia w dziedzinie upowszechniania polskich osiągnięć archeologicznych. „Złota łopata” przyznawana jest w dwóch kategoriach: za badania prowadzone w kraju oraz za granicą. Za osiągnięcia krajowe „Łopatę” otrzymał Oddział Biskupiński Państwowego Muzeum Archeologicznego w Warszawie. Drugą „Łopatę” otrzymało Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego za badania na Bliskim Wschodzie. Podczas gali w Filharmonii Narodowej świętowano także jubileusze: 100-lecie wydawania najstarszego archeologicznego czasopisma naukowego „Światowid” oraz 40-lecie polskich badań w Nubii.
Pomoc dla Lyon 2
Łódź
Przyzwyczailiśmy się, że do naszych placówek naukowych płynie pomoc z zagranicy. Tymczasem Uniwersytet Łódzki przesłał dary dla francuskiego Uniwersytetu Lumi?re-Lyon 2. W uczelni tej latem spłonęła biblioteka. W związku z tym wystosowała ona do zaprzyjaźnionych uczelni apel o pomoc w odbudowie księgozbioru. Biblioteka Główna UŁ zaproponowała Francuzom 900 pozycji spośród posiadanych dubletów z XIX i XX stulecia, a ci wybrali 170 publikacji. Książki współczesne już zostały wysłane do Francji, natomiast tytuły z ubiegłego stulecia czekają na zgodę Biblioteki Narodowej.
Nagroda za podręcznik
Warszawa
Rozstrzygnięta została szósta edycja konkursu na najlepszą publikację z dziedziny prawa, organizowanego przez Fundację im. Prof. Manfreda Lachsa. Laureatem nagrody za najlepszą książkę w dziedzinie prawa międzynarodowego napisaną przez autora polskiego został prof. Adam Łopatka. Nagrodzona książka to podręcznik akademicki Międzynarodowe prawo człowieka. W kategorii „debiut” do konkursu nie zakwalifikowano żadnej pracy.
Medale dla Polaków
Warszawa/Toruń
Prof. Stanisław Penczek z Centrum Badań Molekularnych i Makromolekularnych PAN otrzymał od premiera Francji order Palmes Academiques w stopniu Chevalier. Prof. Aleksander Wolszczan z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu otrzymał złoty medal Za osiągnięcia w nauce, nadany przez The American Institute of Polish
Culture.
Jak boli?
Kraków
W dniach 15-16 stycznia odbyło się sympozjum Ból i cierpienie, zorganizowane przez Towarzystwo Lekarskie Krakowskie, anestezjologów z Krakowa i oddziału podkarpackiego oraz historyków medycyny z CM UJ. Zainaugurował je wykład na temat bólu porodowego. Kolejni prelegenci wgłębiali się w historyczne tło metod zwalczania bólu porodowego oraz zastanawiali, czy ten rodzaj bólu odczuwają noworodki. Rozmawiano też o ludzkich narodzinach w ikonografii. Osobnym problemem poruszanym podczas obrad były zasady komunikowania się terapeuty z terminalnie chorym pacjentem i jego rodziną.
O Czechu i Lechu
Wrocław
13 stycznia we Wrocławiu podpisana została umowa o współpracy naukowej i technicznej między Polską i Czechami. Zapewnia ona realizację i finansowanie z budżetów obu państw wspólnych projektów naukowo-technicznych i badawczo-rozwojowych, wymianę uczonych i ekspertów oraz informacji i dokumentacji naukowo-technicznej. Przewiduje wspólne konferencje naukowe, warsztaty, wystawy. Planowanie i koordynacja współpracy naukowo-technicznej, uzgadnianie zasad finansowania oraz programów wykonawczych będzie zadaniem Wspólnej Komisji ds. Współpracy w Dziedzinie Nauki i Techniki, w skład której wejdą przedstawiciele obu krajów.
Klub Profesora
Tychy
Od stycznia 1998 r. działa w Tychach Klub Profesora. Początkowo spotkania Klubu odbywały się w Urzędzie Miasta, gdyż prezydent Tych Aleksander Gądek był, wraz z prof. Markiem J. Szczepańskim, inicjatorem powstania Klubu. Od października 1999 r. dyskusje klubowe odbywają się w siedzibie Wyższej Szkoły Zarządzania i Nauk Społecznych. Do Klubu należą 34 osoby – pracownicy naukowi mieszkający w Tychach i okolicy. Styczniowe spotkanie dotyczyło środowiskowych czynników ryzyka zdrowotnego, a wykład wprowadzający nt. wpływu zanieczyszczenia regionu śląskiego na zdrowie jego mieszkańców wygłosił prof. Gerard Jonderko. (Na fot. stara huta w Tychach.)
W głąb czasu
Warszawa
Ponad 500 eksponatów – od narzędzi kamiennych sprzed 200 tys. lat aż po średniowieczną ceramikę i ozdoby – zaprezentowano na wystawie W górę Nilu, w głąb czasu, otwartej 17 stycznia w Państwowym Muzeum Archeologicznym w Warszawie. Wystawa pokazuje dorobek działającej już od kilku lat Ekspedycji Archeologicznej do Doliny Środkowego Nilu, która pod kierownictwem dr. Bogdana Żurawskiego z Zakładu Archeologii Śródziemnomorskiej PAN prowadzi badania na Pustyni Nubijskiej w Sudanie. Ekspedycja penetrująca dolinę Nilu w rejonie 5. katarakty odkryła legendarne miasto Kereten, od stu lat poszukiwane przez archeologów. Ekspozycję zorganizowano dla upamiętnienia 40-lecia polskich badań archeologicznych w Sudanie. Zapoczątkował je prof. Kazimierz Michałowski wykopaliskami w Faras w czasie międzynarodowej akcji ratowania zabytków Nubii.
Studenci za granicę!
Łódź
W 1999 r. 234 studentów Uniwersytetu Łódzkiego brało udział w wyjazdach zagranicznych w ramach projektu SOCRATES/ERASMUS. W tym roku władze tej uczelni planują wysłanie 316 studentów na zagraniczne staże w 89 uczelniach 13 krajów europejskich. Od zeszłego roku Senat UŁ postanowił pomagać studentom w wykorzystaniu możliwości, które otwiera przed nimi udział w SOCRATESIE i dofinansował im podróż do uczelni zagranicznej. Studenci UŁ wyjeżdżają nie tylko w ramach wspomnianego projektu, fizycy oraz slawiści mają możliwość wyjazdów na mocy innych porozumień, jakie zawarła uczelnia.
Polska w kosmosie
Warszawaw
W dniach 13-14 stycznia przebywała w Polsce delegacja Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA). Prowadzono rozmowy nt. przedłużenia porozumienia między ESA a rządem RP, które wygasło w styczniu 1999 r. Delegacja odwiedziła także Centrum Badań Kosmicznych PAN, gdzie omawiano stan przygotowań do kongresu COSPAR. Współpraca uczonych polskich z ESA rozpoczęła się jeszcze w czasie, kiedy funkcjonował program Interkosmos. Potem od 1994 r. polscy uczeni uczestniczyli w wielu międzynarodowych projektach koordynowanych przez ESA. W 1997 r. Agencja udostępniła naszemu krajowi bezpłatnie serię zdjęć satelitarnych terenów objętych lipcową powodzią.
Europejski doktorat
Kraków
Dr Krzysztof Ptak z UJ jest pierwszym Polakiem, który uzyskał europejski doktorat, potwierdzony stosownym certyfikatem z „Eurobio” – komisji przyznającej taki tytuł w dziedzinie nauk biologicznych. Doktorat europejski może zostać przyznany tylko równocześnie z doktoratem w macierzystej uczelni. Wymagane jest odbycie staży w zachodnioeuropejskich uczelniach, znalezienie tam promotora oraz eksperta UE w swojej dziedzinie, który zechce uczestniczyć w obronie pracy w Polsce, a także przygotowanie szczegółowego streszczenia rozprawy doktorskiej w jednym z głównych języków UE. Ideą pomysłodawców doktoratów europejskich było stworzenie stopnia naukowego ponad podziałami narodowymi. Być może kolejne tytuły europejskich doktorów zdobędą już wkrótce doktorzy w uniwersytetach Warszawskim i Wrocławskim, którzy uczestniczyli w tych samych co dr Ptak z UJ projektach międzynarodowych.
Konkurs młodych naukowców
Warszawa
Rafał Klajn z XIV LO we Wrocławiu, Grzegorz Niedźwiedzki z Technikum Geologicznego w Kielcach i Jakub Wojtaszczyk, student I roku Uniwersytetu Warszawskiego, zostali laureatami krajowych eliminacji XII Konkursu Prac Młodych Naukowców Unii Europejskiej, który odbędzie się we wrześniu w Amsterdamie. Polska uczestniczy w konkursie już po raz szósty. Na 13 zgłoszonych prac młodzi polscy naukowcy zdobyli dotychczas 6 nagród. Konkurs, mający na celu promocję zainteresowań badawczych wśród młodzieży, obejmuje nauki ścisłe, przyrodnicze i techniczne.
Nowy przewodniczący
Gdańsk
15 stycznia funkcję przewodniczącego Senackiej Komisji Nauki i Edukacji Narodowej powierzono prof. Edmundowi Wittbrodtowi z Politechniki Gdańskiej. Uczony jest specjalistą w zakresie mechaniki stosowanej i metod komputerowych w dynamice konstrukcji. Pełnił funkcję rektora PG w latach 1990-96. Był też przewodniczącym Konferencji Rektorów Polskich Uczelni Technicznych. Jesienią 1999 r. prof. Wittbrodt został wybrany na przewodniczącego Konferencji ds. Współpracy Subregionalnej Państw Morza Bałtyckiego. Jest pierwszym Polakiem pełniącym tę funkcję w działającej od 1993 r. strukturze, zrzeszającej 163 regiony z państw nadbałtyckich.
Matura jak egzamin
Kraków
Politechnika Krakowska podpisała ze szkołami średnimi kolejne porozumienie w sprawie organizacji egzaminu maturalnego, w ramach którego zostanie przeprowadzony egzamin wstępny na studia w PK. W tym roku chęć współpracy z PK zgłosiło 81 szkół z woj. małopolskiego, śląskiego, mazowieckiego, lubelskiego i podkarpackiego. 20 spośród nich w tego rodzaju współpracy weźmie udział po raz pierwszy. W pierwszym porozumieniu podpisanym w 1998 r. uczestniczyło 40 szkół, a do matury połączonej z egzaminem wstępnym przystąpiło 556 uczniów, z których 473 złożyło dokumenty w PK. W 1999 r. w 61 szkołach do matury z egzaminem wstępnym przystąpiło 1621 osób, a 1327 zgłosiło się do
PK.
Tajemnice skalnej ściany
Warszawa
Rozpoczęła działalność nowa polsko-egipska misja archeologiczna – Ekspedycja Skalna, która w najbliższych latach prowadzić będzie badania skalnej ściany i rumowiska na tyłach świątyni Hatszepsut w Deir el Bahari. Już wstępne rozpoznanie, przeprowadzone pod koniec 1999 r. przez prof. Andrzeja Niwińskiego z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego, ujawniło ponad 200 starożytnych napisów. Były to podpisy dawnych turystów, sentencje i formułki modlitewne oraz instrukcje techniczne inspektorów z czasów faraońskich, kontrolujących stan skalnej ściany. Archeolodzy przypuszczają, że skalna ściana kryje grobowce z XI-X w. p.n.e. Znaleziono ślady ustawiania drabin i rusztowań oraz wciągania na szczyt urwiska skalnych bloków.
Nagrody Rittermana
Kraków
17 stycznia w Uniwersytecie Jagiellońskim wręczono nagrody za najlepsze prace magisterskie obronione w roku akademickim 1998/99. Nagrodę I stopnia dostała Monika Niedźwiedź za pracę o obrocie dobrami kultury w UE. Nagrodę II stopnia – Sebastian Magdoń (na fot.) za pracę o instytucjach rzymskiego prawa małżeńskiego na tle obyczajowym. Nagroda II stopnia przypadła Dominikowi Mazurowi za pracę Prawo właściwe dla międzynarodowego arbitrażu handlowego.
Wartości czy pieniądze
Gdańsk
W dniach 17-18 stycznia w Uniwersytecie Gdańskim odbyła się sesja naukowa Temat pieniądza w literaturze i teatrze. Referenci przedstawili problemy finansowe oraz stosunek do pieniądza pisarzy różnych epok. Było o Słowackim, który twierdził, że na samą myśl o pisaniu za pieniądze wyobraźnię ma „zupełnie skrzepłą”, a także o krakowskiej bohemie młodopolskiej, która lubiła pieniądze wydawać, ale zarabiania ich nie uważała za zajęcie godne artysty. Charakterystyczna była postawa Przybyszewskiego, który uważał wszelkie pożyczki za „podatek narodowy”. Gombrowicz także sądził, że pieniądze należą mu się „jako żywej sile narodu”. Co czeka współczesną literaturę, pytali prelegenci, czy niezależna twórczość i ubogie życie, czy też odejście od ideałów w stronę utylitaryzmu i romansowej nijakości za duże pieniądze?
Rybnik akademicki
Rybnik
18 stycznia wbudowano kamień węgielny pod kampus akademicki w Rybniku. W mieście działa Centrum Kształcenia Inżynierów – filia Politechniki Śląskiej. Prowadzone są rozmowy z Uniwersytetem Śląskim o uruchomieniu studiów społecznych i lingwistyki oraz z Akademią Ekonomiczną w Katowicach o utworzeniu kierunków ekonomicznych. W nowym kampusie będzie mogło kształcić się 2,1 tys. osób. Pierwsi studenci rozpoczną tam naukę już w przyszłym roku. Prace związane z tworzeniem rybnickiego ośrodka akademickiego koordynuje Fundacja „Ekoterm Silesia”.
Opracował Piotr Kieraciński
Współpraca: Gliwice - Marian Mikrut; Kraków - Elżbieta Barowa, Maciej Rogala, Leszek Śliwa; Lublin - Elżbieta Mulawa-Pachoł; Łódź - Barbara Napieraj; Poznań - Jolanta Szajbe; Szczecin - Wiesław Deptuła; Toruń - Kinga Nemere-Czachowska; Tychy - Katarzyna Zajda; Warszawa - Andrzej Markert, Barabara Minkiewicz, Tadeusz Zaleski; Wrocław - Maria Kisza.
|
Co w prasie piszczy?
Społeczeństwo antyintelektualne
Polskiej nauce brakuje – bardziej niż pieniędzy – społecznego zrozumienia. Polskie społeczeństwo jest antyintelektualne. Intelektualista jest uważany za postać karykaturalną. (prof. Zbigniew R. Grabowski w rozmowie z Krystyną Forowicz, Gdyby Ahmed Zewail pracował w Polsce, „Rzeczpospolita”, 4.01.2000)
Nauka dla korzyści
Czerpać korzyść z własnych odkryć to nie wstyd, ale zdrowy rozsądek. (prof. Anna Podhajska w rozmowie z Agnieszką Fedorczyk, Nie opuszczaj rąk, bo spadniesz, „Wysokie obcasy”, 8.01.2000)
Bezbożni naukowcy
Dla większości naukowców kwestia wiary w Boga nie odgrywa żadnej roli w pracy badawczej, zaś 90 proc. najwybitniejszych uczonych okazuje się zadeklarowanymi agnostykami lub wręcz ateistami. Zgrabnych więc sformułowań o odkrywaniu zamysłów Stwórcy czy Bogu grającym w kości nie należy traktować zbyt dosłownie. (...) Od dwudziestu lat funkcjonuję wśród uczonych, kilka razy w roku uczestniczę w konferencjach naukowych i nie umiem sobie przypomnieć chociażby jednego przypadku, aby jakiś naukowiec publicznie – oficjalnie czy nieoficjalnie – deklarował wiarę w Boga. (...) Jest dobrym obyczajem tego środowiska ścisłe oddzielanie wiary od wiedzy, traktowanie przekonań religijnych jako domeny prywatności. (Stanisław Mrówczyński, Eureka i już, „Polityka”, 15.01.2000)
Kto za darmo?
Państwo powinno realizować obowiązek równego dostępu (a nie darmowego wykształcenia) na miarę aktualnych możliwości finansowych w odniesieniu do wszystkich osób, podejmujących naukę w pierwszym cyklu – licencjackim. Wykształcenie magisterskie powinno być dostępne na zasadzie stypendiów, pożyczek i stypendiów fundowanych dla studentów spełniających określone wymogi kwalifikacyjne oraz płatne dla wszystkich innych. Koszty tego wykształcenia mogłyby być rozłożone mniej więcej równo między państwo, przyszłego pracodawcę i przyszłego pracownika. Wykształcenie w cyklu trzecim [doktorat – przyp. red.] powinno być dostępne bez opłat dla tych, którzy spełniają warunki formalne, motywacyjne, intelektualne i kulturowe. Najlepsi spośród nich otrzymywaliby stypendia naukowe. (Bronisław Misztal, Mirosław Sawicki, Kupon na wiedzę, „Polityka”, 22.01.2000)
Profesor w radzie
Nie przyspieszają zmian własnościowych członkowie rad nadzorczych. Nie tylko ci z partyjnymi nominacjami, ale i profesorowie wyższych uczelni, którzy znalazłszy się w radach nadzorczych, mieli być antidotum na brak kompetencji. To przecież najprostszy, najbardziej komfortowy sposób dorobienia do pensji. (Anna Bogusz, Dorota Macieja, Bardzo dobre rady, „Wprost”, 23.01.2000)
Lupanar rolnika
Pod koniec maja 1998 roku czternastu profesorów SGGW i dwudziestu niższych stopniem naukowym oraz wszyscy mieszkańcy osiedla [mieszkaniowego pracowników SGGW – przyp. red.] skierowali list do rektora profesora Włodzimierza Klucińskiego: „(...) Prowadzenie agencji towarzyskiej nie licuje z godnością i etyką profesora naszej uczelni. Zwracamy się do Jego Magnificencji z prośbą o rozpatrzenie postępowania prof. dr hab. [...], który kompromituje nasze środowisko naukowe. Wyrażamy nadzieję, że stanowisko Jego Magnificencji Rektora spowoduje zmianę postępowania prof. dr hab. [...], a tym samym likwidację agencji. Uważamy, że jeżeli prof. dr hab. [...] nie zlikwiduje w swoim segmencie tego typu działalności, to nie powinien zajmować się działalnością dydaktyczno-wychowawczą w naszej uczelni”. Mijały miesiące, a agencja nadal działała. (...) Studenci SGGW mieszkający na osiedlu wśród odwiedzających rozpoznawali czasem swoich profesorów. (...) Autorzy protestu do Jego Magnificencji czekali na odpowiedź. Do tej pory się nie doczekali. (...) Według członków komisji [dyscyplinarnej – przyp. red.], ta sprawa nie podpada pod paragraf karny, a kwestie etyczne są trudne do oceny. (Mateusz Wyrwich, Złoty interes, „Nowe Państwo”, 28.01.2000)
Profesorska bieda
Profesorowie dostają dodatkowe pieniądze za promowanie prac magisterskich. (...) Dwa lata temu rekordzista na Wydziale Prawa i Administracji UMCS dorobił sobie drugą pensję profesorską. Jego roczne dochody wyniosły prawie sto tysięcy złotych. (Jan Pleszczyński, Dwa tysiące za magistra, „Gazeta w Lublinie”, 29-30. 01.2000) |
|
Krajowy Punkt Kontaktowy 5. Programu Ramowego UE
Poszukaj partnera
Wiele instytucji naukowych chciałoby wziąć udział w 5. Programie Ramowym UE, nie wie jednak, jak się do tego zabrać. Formalną pomoc można uzyskać w Krajowym Punkcie Kontaktowym 5. PR w Warszawie przy ul. Świętokrzyskiej 21 (tel. 022 826 25 02). Zadaniem placówki jest udzielanie informacji na temat zasad uczestnictwa w programie oraz porad dotyczących pisania wniosków, szukanie partnerów zagranicznych, pomaganie instytucjom zamierzającym uczestniczyć w projekcie w przezwyciężaniu pojawiających się trudności.
Jeżeli jakaś polska placówka naukowa nie jest w stanie sama stworzyć projektu, może wziąć udział w 5. PR jako podwykonawca. Punkt proponuje takim instytucjom złożenie Formularza Poszukiwania Partnerów (dostępny w Internecie na stronie
http://www.npk.gov.pl). Pracownicy Punktu roześlą go do odpowiednich europejskich baz danych. Będą też przeglądać napływające do Polski oferty współpracy pod kątem wyszukiwania partnerów dla polskich placówek, które zgłosiły się do Punktu Kontaktowego. KPK prowadzi także poszukiwania zagranicznych partnerów dla polskich placówek, które koordynują projekty biorące udział w 5. PR.
(mit) |
Polonijny Uniwersytet w Częstochowie
Z filią w Londynie
We wrześniu do MEN wpłynął wniosek o utworzenie Polonijnego Uniwersytetu w Częstochowie. Nowa uczelnia miałaby powstać z połączenia Polskiego Uniwersytetu na Obczyźnie w Londynie i Wyższej Szkoły Języków Obcych i Ekonomii w Częstochowie. Wniosek o utworzenie nowej placówki zaopiniowali profesorowie Andrzej Zoll, Wojciech Łączkowski i Adam Strzembosz. Przewodniczącym Komitetu Honorowego powołania uniwersytetu jest Ryszard Kaczorowski, były prezydent RP na uchodźstwie.
W wyniku połączenia tych dwóch uczelni powstałby Uniwersytet Polonijny w Częstochowie z filią w Londynie. Studiowałoby w nim 10 tys. studentów. Jego strukturę tworzyłyby 4 wydziały: nauk humanistycznych, ekonomii i zarządzania, prawa i administracji oraz matematyczno-informatyczny. Ponadto filia Polonijnego Uniwersytetu w Londynie posiadałaby wydział nauk humanistycznych o kierunkach filologia polska i historia. Kadra dydaktyczno-naukowa składać się ma z 423 pracowników, w tym 157 samodzielnych pracowników naukowych: profesorów zwyczajnych i nadzwyczajnych.
Koncepcja utworzenia uniwersytetu w Częstochowie nie jest nowa. Na Jasnej Górze, dzięki bulli papieskiej Klemensa X Ex injunctio nobis z 3 kwietnia 1671 r., powołano Studia Generalne, czyli Uniwersytet Pauliński nadający stopnie akademickie z doktoratami włącznie. W XVIII wieku, paulini pracowali nad przekształceniem swojego Studium Generalnego w uniwersytet publiczny. Rozbiory pokrzyżowały te plany, a jasnogórski Uniwersytet Pauliński przestał funkcjonować w 1857 r.
WSJOiE jest jedną z najstarszych i najprężniejszych prywatnych uczelni. Posiada uprawnienia do nadawania tytułu zawodowego magistra. To właśnie kadra tej uczelni stanowiłaby w przyszłości podstawę Uniwersytetu Polonijnego.
Polski Uniwersytet na Obczyźnie został założony w listopadzie 1949 r. jako uczelnia prywatna, a prawa uczelni państwowej uzyskał na podstawie dekretu Prezydenta RP Augusta Zaleskiego z 15 grudnia 1952 roku (Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej – Londyn, Nr 4 z dnia 31 grudnia 1952 r.).
Robert Smoliński
|
Idealne rozwiązanie?
Czy w Polsce potrzebny jest uniwersytet polonijny, cokolwiek by to pojęcie miało znaczyć? Przekonuje do tego ks. Andrzej Kryński, rektor WSJOiE, mówiąc m.in. o potrzebie kształcenia naszych rodaków zza wschodniej granicy. Jednak zadanie to mogą z powodzeniem realizować istniejące krajowe uczelnie. Organizatorzy zdołali dla swojego pomysłu pozyskać poparcie sporej grupy polityków oraz osób zasłużonych i szacownych, np. Ryszarda Kaczorowskiego, ostatniego prezydenta RP w Londynie. Nie dziwi to, gdyż politykowi trudno nie poprzeć szlachetnej, z pozoru, idei.
Cały pomysł sprowadza się jednak, moim zdaniem, do dwóch spraw. Po pierwsze PUNO, instytucja bardzo zasłużona dla polskiej kultury, ale zapomniana, nie mająca dziś znaczenia w świecie naukowym i nie posiadająca żadnych uprawnień akademickich, potrzebuje legitymizacji swojego istnienia. Połączenie z jakąś placówką naukową w kraju byłoby idealnym rozwiązaniem, co przyznaje prof. Zdzisław Wałaszewski, rektor PUNO. Dla WSJOiE jest to natomiast próba osiągnięcia, drogą „na skróty”, rangi uniwersyteckiej.
Niestety, wydaje się, że, z punktu widzenia aktualnej sytuacji prawnej w Polsce, takie połączenie nie jest możliwe, a w każdym razie nie jest to sposób na uzyskanie rangi uniwersyteckiej. Aby uzyskać status uniwersytetu trzeba po prostu spełnić odpowiednie kryteria, ustalone przez Radę Główną Szkolnictwa Wyższego.
Jeżeli uznamy, że PUNO dobrze przysłużył się polskiej nauce i kulturze, to być może trzeba też uznać, że ratowanie tej instytucji jest zadaniem państwa.
Piotr Kieraciński
|
Politechnika Wrocławska
Sposób na energię
Fundacja Rozwoju Politechniki Wrocławskiej powołała w grudniu 1998 Radę ds. Badań i Wykorzystania Odnawialnych Źródeł Energii. Przez rok Rada organizowała seminaria poświęcone poszczególnym rodzajom energii odnawialnych. Prócz zaproszonych ekspertów, uczestniczyli w nich także studenci, doktoranci i zainteresowani problematyką mieszkańcy Wrocławia. Inicjatorzy poszukiwali wsparcia dla swoich działań w regionie, co zaowocowało zarejestrowaniem w końcu grudnia 1999 Dolnośląskiej Rady Energii Odnawialnych. W skład grona założycielskiego weszli przedstawiciele Politechniki Wrocławskiej, Akademii Rolniczej we Wrocławiu, Wrocławskiego Parku Technologicznego SA, urzędów marszałkowskiego i wojewódzkiego, Zespołu Elektrociepłowni Miejskiego Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej i SIMP. W gronie tym jest też poseł RP Radosław Gawlik, znany z zainteresowania problematyką ekologiczną.
DREO zamierza przyczynić się do intensywniejszego zagospodarowania energii biopaliw, biomasy, promieniowania słonecznego, energii wodnej, wiatrowej, geotermalnej, fotowoltaicznej, energii otoczenia (pompy ciepła) i recyklingu energetycznego. Rada ma interesować się także modernizacją dolnośląskiej energetyki i ochroną środowiska. Zamierza przyczynić się do lepszego wykorzystania osiągnięć naukowych w zakresie energetyki niekonwencjonalnej, rozwoju przedsiębiorczości w tym obszarze i optymalizacji wykorzystania terenów rolniczych. Będzie też dążyć do powołania centrum lub instytutu źródeł energii. Pierwsze posiedzenie DREO odbyło się 21 stycznia w Politechnice Wrocławskiej.
Maria Kisza
|
Politechnika Łódzka
Nowe laboratorium klimatyzacji
Nowoczesne laboratorium klimatyzacji, które może też być salą seminaryjną, oddano do użytku studentów Katedry Techniki Ogrzewczej i Wentylacyjnej Politechniki Łódzkiej. W laboratorium będą prowadzone m.in. badania procesów nawilżania, osuszania i dynamiki przepływu powietrza. Część sprzętu schowana jest pod sufitem, dlatego sala spełniać może podwójną rolę. Inwestycja kosztowała 130 tys. zł. Jest ona efektem ożywionej współpracy Katedry z przemysłem, w tym z firmą KLIMA-PLUS oraz amerykańskim koncernem NIBCO, mającym swoje przedstawicielstwo w Polsce.
KLIMA-PLUS zafundowała aparaturę produkcji japońskiej. Firma współpracuje z Katedrą od 3 lat. NIBCO, która przeprowadziła remont węzła cieplnego oraz zadbała o wystrój plastyczny sali, utrzymuje bliski kontakt z Katedrą od 6 lat. Prowadzone są wspólne badania nad systemami instalacji produkowanymi przez tę firmę.
– Korzyści z kilkuletniej współpracy odnoszą wszyscy partnerzy – mówi dr hab. Henryk Sabiniak, prof. PŁ, kierownik Katedry – Pracownicy uczelni przeprowadzają badania nowych materiałów i urządzeń, powstają wspólne artykuły naukowe i prace wdrażane do przemysłu. Obie firmy fundują co semestr stypendia dla kilku naszych studentów. W ramach tej współpracy wykonywane są także prace dyplomowe, a najzdolniejsi absolwenci mają szansę znaleźć zatrudnienie w przedsiębiorstwach.
(ECh)
|
Konferencja Rektorów Polskich Uczelni Medycznych
Miejsce klinik
Rektorzy uczelni medycznych kraju spotkali się w ostatnich miesiącach z przewodniczącymi klubów parlamentarnych i partii politycznych. 22 grudnia odbyło się spotkanie z Leszkiem Millerem z SLD oraz Jerzym Wierchowiczem z Unii Wolności. Dyskutowano o problemie integralności uczelni medycznych ze szpitalami klinicznymi. Przewodniczący obu klubów parlamentarnych zadeklarowali zgłoszenie inicjatywy poselskiej w sprawie zmiany obowiązującej ustawy oddzielającej kliniki od akademii medycznych. Negatywnie ocenili też plany podporządkowania uczelni medycznych Ministerstwu Edukacji Narodowej oraz plany resortu zdrowia dotyczące prywatyzacji szpitali klinicznych. Jerzy Wierchowicz zapytał rektorów, czy są zgodni co do zasadności przywrócenia klinik pod zarząd uczelni medycznych. Przypomniał, że gdyby rektorzy poprzedniej kadencji, obradujący nad tym tematem w Ojcowie w czerwcu 1998 r., byli tak zgodni, jak dzisiejsi rektorzy, nie byłoby niekorzystnego dla funkcjonowania uczelni medycznych zapisu ustawy.
5 stycznia rektorzy rozmawiali na ten sam temat z władzami PSL. Kierownictwo Stronnictwa, z Jarosławem Kalinowskim na czele, potwierdziło wolę zgłoszenia poselskiej inicjatywy ustawodawczej w sprawie nowelizacji ustawy o ZOZ. Adam Struzik, wiceprzewodniczący Senackiej Komisji Zdrowia zaznaczył, iż planowana prywatyzacja szpitali klinicznych uniemożliwi prowadzenie jakiejkolwiek polityki zdrowotnej państwa.
Maciej Rogala
|
Uniwersytet polsko-ukraiński w Lublinie?
Racja stanu
W środowisku akademickim i politycznym co jakiś czas pojawia się pomysł utworzenia na wschodniej granicy uczelni podobnej do Viadriny. Do pomysłu pozytywnie odnoszą się politycy polscy i ukraińscy. Utworzeniem uniwersytetu polsko-ukraińskiego zainteresowane były uczelnie krakowskie i rzeszowskie. Jako miejsce lokalizacji placówki proponowano Sanok. W Przemyślu bowiem, który w sposób naturalny wydaje się być kandydatem do lokalizacji tego rodzaju instytucji, zbyt silne są konflikty narodowościowe.
Podczas spotkania prezydentów Ukrainy i Polski na Wawelu 17 stycznia powróciła idea utworzenia uniwersytetu polsko-ukraińskiego. Zdaniem obu prezydentów, znakomitym miejscem działalności takiej placówki mógłby być Lublin. Ten pomysł stanowił być może punkt zwrotny w dziejach projektu. Przenosił dyskusję na realistyczny grunt, wskazywał miejsce realizacji, dysponujące odpowiednim zapleczem organizacyjnym i bezpośrednimi kontaktami z uczelniami ukraińskimi. Tak przedstawiony pomysł poparli rektorzy obu lubelskich uniwersytetów: prof. Marian Harasimiuk z UMCS i ks. prof. Andrzej Szostek z KUL. W powstanie polsko-ukraińskiej uczelni miałyby być zaangażowane ze strony polskiej uczelnie lubelskie, a ze strony ukraińskiej uniwersytety w Łucku i Lwowie. Ideę poparł także lubelski sejmik wojewódzki. Koordynowanie prac nad powołaniem nowej placówki powierzono prof. Jerzemu Kłoczowskiemu, wybitnemu historykowi z KUL i dyrektorowi Instytutu Europy Środkowowschodniej. Prof. Jerzy Zdrada, wiceminister edukacji uważa, że placówka tego rodzaju na wschodzie jest potrzebna, a nawet, że jest to polska racja stanu.
(pik)
|
Kawiarnia Naukowa
Dla ciekawych świata
Ma to być po prostu miejsce spotkań publiczności z uczonymi, spotkań, których nigdy za dużo. Trzeba rozmawiać o nauce, informować o jej problemach, prezentować jej osiągnięcia, stwarzać możliwość zadawania pytań na tematy naukowe. Nie uczelnia, nie towarzystwo naukowe, nie zamknięty klub entuzjastów, ale właśnie kawiarnia okazuje się świetnym do tego celu miejscem. Organizatorzy nie płacą za salę, a uczestnicy za wstęp, tylko za kawę, którą sobie zamówią. Taka idea została właśnie wcielona w życie w Warszawie. Autorką pomysłu zorganizowania Kawiarni Naukowej jest prof. Magdalena Fikus, organizatorka trzech warszawskich festiwali nauki. Kawiarni patronują Uniwersytet Warszawski i Wydawnictwo Prószyński i
S-ka.
W Europie powstało wiele tego typu kawiarni (np. w Anglii – w Nottingham i Leeds). Gromadzą one różnorodną publiczność, która współdecyduje o tematach kolejnych spotkań. Trzeba tylko znaleźć sponsora na opłacenie prelegenta i stu filiżanek kawy. Czasem przy wejściu stoi skarbonka. Zdarza się, że lokal podaje danie dnia.
Pierwsze spotkanie warszawskiej kawiarni odbyło się w listopadzie 1999 w uniwersytecie. Gościem był Krzysztof Szymborski, autor książki Poprawka z natury. Spotkanie dotyczyło socjobiologii, dziedziny, która próbuje odnaleźć biologiczne podstawy zachowań człowieka i jest przedmiotem sporów biologów, socjologów i innych badaczy. Drugie spotkanie miało miejsce w Kawiarni Nowy Świat 17 stycznia br. i zatytułowano je: Mars i planety wokół innych gwiazd. Dlaczego i jak powinniśmy badać odległe światy? Zaproszono Marka Banaszkiewicza z Centrum Badań Kosmicznych, Józefa Kaźmierczaka z Instytutu Paleobiologii PAN i Michała Różyczkę z Centrum Astronomicznego im. M. Kopernika. Kawiarnia była pełna. Publiczność pytała o ślady życia na Marsie, możliwości zaistnienia życia opartego na krzemie i o obecność wody i węgla w kosmosie. Dyskutowano możliwości osadnictwa na Marsie i przystosowania organizmu ludzkiego do przebywania w odmiennych warunkach. Mówiono o możliwościach kolizji obcych obiektów z Ziemią i o badaniu innych układów planetarnych.
21 lutego Kawiarnię Naukową odwiedzi Tadeusz Tołłoczko z Akademii Medycznej w Warszawie, który będzie dyskutował z publicznością na temat problemów etycznych w praktyce medycznej.
(fig)
|
III Konferencja Ogólnopolskiej Sieci Biur Karier
Wątpliwości i obawy
W dniach 16-17 grudnia 1999 r. odbyła się w Krakowie III Konferencja Ogólnopolskiej Sieci Biur Karier, na której spotkali się przedstawiciele 14 biur karier oraz pomysłodawca pierwszego biura karier w Polsce – dr John Franks z Uniwersytetu w Hall. On właśnie przedstawił wykład inauguracyjny. Wstępem do tej prelekcji był krótki rys historyczny biur karier w Polsce. Pierwsze powstało w 1993 roku przy Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Obecnie działa ich już 18, w tym 9 powołanych w roku 1999.
Poważne zaniepokojenie wśród uczestników konferencji budziły statystyczne opracowania przewidujące wzrostową tendencję bezrobocia. Istnieje obawa, że nawet w optymistycznym wariancie zgłoszone przez pracodawców oferty pracy nie zaspokoją potrzeb poszukujących pracy absolwentów. Ostra polemika towarzyszyła tematowi wykorzystania Internetu jako podstawowego przekazu ankiety aplikacyjnej. Dyskusję wywołała też propozycja współpracy z komercyjnymi biurami pośrednictwa pracy i instytucjami o podobnym profilu, zainteresowanymi wyłącznie „sprzedażą” absolwenta wyselekcjonowanego już pod kątem rynkowych wymagań. Nie budzącym żadnych wątpliwości wnioskiem było opracowanie programu z poszerzoną ofertą szkoleniowo-warsztatową. Przez cały czas trwania konferencji, czynny udział brał w niej dr John Franks, którego wypowiedzi cechowały profesjonalizm, znajomość tematu i przejrzystość sformułowań.
W grudniu 1998 r. dziewięć najdłużej działających biur stowarzyszyło się w Konwencję Założycieli Ogólnopolskiej Sieci Biur Karier. Akcentem wieńczącym obrady konferencji było wręczenie wszystkim uczestnikom certyfikatów przynależności do Ogólnopolskiej Sieci Biur Karier.
Grażyna
Czop-Śliwińska
|
Konferencja Rektorów Wyższych Szkół Pedagogicznych
W drodze do uniwersytetu
W dniach 10-11 grudnia ub.r. obradowali w Ustce rektorzy uczelni pedagogicznych. Gospodarzem spotkania była WSP w Słupsku. Oprócz władz wyższych uczelni pedagogicznych w spotkaniu uczestniczyli: rektor Akademii Podlaskiej w Siedlcach i prorektor Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie. Gośćmi rektorów byli: Tadeusz Popłonkowski, dyrektor Departamentu Nauki i Szkolnictwa Wyższego MEN oraz Witold Pakuła, wicedyrektor Departamentu Ekonomiki Edukacji MEN. W spotkaniu uczestniczył też prof. Roman Ossowski, który reprezentuje uczelnie pedagogiczne w Radzie Głównej Szkolnictwa Wyższego.
Pierwsza część obrad dotyczyła sytuacji organizacyjnej i finansowej uczelni pedagogicznych. Mimo trudności finansowych, uczelnie pedagogiczne radzą sobie nieźle, zwiększając liczbę studentów, uruchamiając nowe kierunki studiów i uzyskując uprawnienia do nadawania stopni naukowych. W tej chwili co ósmy student uczelni państwowych kształci się w uczelniach pedagogicznych. Łącznie kształcą one 110 tys. słuchaczy. – Co trzeci polski uniwersytet utworzony został na bazie wyższej szkoły pedagogicznej – przypomniał prof. Michał Śliwa, rektor Akademii Pedagogicznej w Krakowie, przewodniczący Konferencji Rektorów Wyższych Szkół Pedagogicznych.
Wystąpienia przedstawicieli MEN i RG dały asumpt do dyskusji na temat perspektyw rozwoju polskich uczelni pedagogicznych. Najwięcej emocji wywołała sprawa przekształcania wyższych szkół pedagogicznych w akademie przy wykorzystaniu inicjatyw poselskich, a wbrew stanowisku MEN. Zdaniem dyr. Popłonkowskiego z resortu edukacji, takie przekształcenia przeszkadzają uczelniom pedagogicznym w transformacji w uniwersytety. Stwierdzenie, że jedynie rząd powinien mieć prawo inicjatywy ustawodawczej w takich sprawach, uznano za co najmniej dziwne w okresie, gdy mówi się dużo o decentralizacji różnych dziedzin życia. Mniej kontrowersji wzbudziły wśród rektorów uczelni pedagogicznych propozycje zmian ustawowych, dotyczących szkolnictwa wyższego. Nawet propozycja limitowania miejsc na poszczególnych kierunkach spotkała się ze zrozumieniem uczestników spotkania.
Prorektorzy ds. kształcenia dyskutowali o problemach akredytacji w uczelniach pedagogicznych. Od roku działa komisja akredytacyjna wyższych szkół pedagogicznych. Wśród uczestników spotkania coraz powszechniejszy jest pogląd o konieczności funkcjonowania jednolitego w skali kraju systemu akredytacyjnego, który objąłby uczelnie wszystkich typów. Ustalono, że do czasu przeprowadzenia stosownych zmian ustawowych i organizacyjnych, prace nad akredytacją w uczelniach pedagogicznych będą kontynuowane.
Rektorzy obejrzeli wystawę Kraina w kratę, poświęconą budownictwu regionalnemu Pomorza, przygotowaną przez pracowników Instytutu Geografii słupskiej WSP.
Wacław Florek
|
Inwestycje – Uniwersytet Łódzki
Collegium Geographicum
30 czerwca 1997 r. Uniwersytet Łódzki kupił obiekt pofabryczny przy ul. Kopcińskiego 31. Dokumentację przebudowy na obiekt dydaktyczny opracowało Przedsiębiorstwo Projektowania i Realizacji Inwestycji „PRONIL” Sp. z o.o. w Łodzi, natomiast projekt aranżacji wnętrz wykonało API OFFICE Biuro Projektowania i Consultingu w Łodzi. W wyniku przetargu publicznego do realizacji inwestycji wybrano firmę „VARITEX” SA z siedzibą w Łodzi.
W sierpniu 1998 r. rozpoczęto realizację robót adaptacyjnych posesji na cele dydaktyczne. Jeszcze tego roku zrealizowano I etap budowy. W 1999 r. uczelnia podpisała aneks do umowy na wykonanie adaptacji budynków w podwórzu oraz na budowę nowego, parterowego budynku biblioteki o powierzchni ok. 180 m2. W jednym z zaadaptowanych budynków, który został przeznaczony na muzeum geologiczne, wykonano elewację, natomiast wnętrza zostaną wykończone w najbliższym czasie.
Collegium Geographicum zlokalizowane jest na działce o powierzchni 5 tys. m2. Jego powierzchnia użytkowa wynosi 4,1 tys. m2, a kubatura – 20 tys. m3.
W Collegium Geographicum mieszczą się: biblioteka (czytelnia, czytelnia map, magazyn książek), laboratorium, 14 sal wykładowych, 4 sale seminaryjne, 2 sale komputerowe, 28 gabinetów naukowych, pomieszczenia obsługi i administracyjne, pomieszczenia techniczne (węzły cieplne, wentylatornia, stacja trafo) oraz bufet.
Obiekt wyposażony jest w niezbędne instalacje, m.in.: wentylacji mechanicznej wywiewnej i nawiewnej, logicznej sieci komputerowej, alarmową p.poż.
W Collegium Geographicum znalazły swoje siedziby następujące jednostki naukowo-dydaktyczne UŁ: Instytut Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Organizacji Przestrzeni, Katedra Geografii Miast i Turyzmu, Katedra Geografii Politycznej i Studiów Regionalnych, Katedra Gospodarki Przestrzennej i Planowania Przestrzennego, Zakład Zagospodarowania Środowiska i Polityki Przestrzennej, Katedra Badań Czwartorzędu, Pracownia Dydaktyki Geografii, Biblioteka Kierunku Geograficznego, Laboratorium Geografii Fizycznej oraz Muzeum Geologiczne.
Przed budynkiem Collegium Geographicum stanęła rzeźba autorstwa Andrzeja Jocza profesora Akademii Sztuk Pięknych w Łodzi Autonomizm XIII. Jest to praca z serii „Autonomizm”, powstała w 1989 roku w Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku.
Jadwiga Janik
|
Badania geologiczne
Głębokie wiercenia
W grudniu 1999 r. Polska została przyjęta do International Continental Drilling Programe (ICDP) – międzynarodowej organizacji zajmującej się badaniami litosfery za pomocą bardzo głębokich wierceń geologicznych. Jest to bardzo elitarna organizacja zrzeszająca 10 wysoko rozwiniętych, bogatych państw, m.in. USA, Japonię i Niemcy, których możliwości techniczne i finansowe umożliwiają prowadzenie bardzo kosztownych głębokich wierceń.
– O przyjęciu Polski zadecydowały względy naukowe. Wysoko oceniono udział organizacyjny i badawczy polskich placówek naukowych w międzynarodowych projektach geodynamicznych, a szczególnie w sejsmicznych sondażach litosfery – powiedział prof. Aleksander Guterch z Instytutu Geofizyki PAN. Nauka polska w tej dziedzinie reprezentuje światowy poziom.
Współpraca z ICDP na bardzo korzystnych warunkach daje Polsce możliwość udziału w atrakcyjnych badaniach skorupy ziemskiej za pomocą supergłębokich wierceń.
Najgłębszy w Polsce odwiert wykonano na terenie Karpat w latach 70. Liczył on 7200 m. Z planowanego podobnego otworu w Górach Świętokrzyskich zrezygnowano ze względu na ogromne koszty.
ICDP przewiduje wykonanie na terenie Europy szeregu wierceń o głębokości ok. 8 tys. m. Być może uda się jedno z nich zlokalizować na terenie naszego kraju. Oprócz tego planowane są odwierty w miejscach szczególnie interesujących pod względem geologicznym, m.in. pod wulkanem na Hawajach, w uskoku San Andreas w Kalifornii oraz na półwyspie Jukatan, gdzie 65 mln lat temu spadł na ziemię wielki asteroid, powodując wyginięcie dinozaurów.
(ert)
|
Politechnika Rzeszowska
Certyfikat ISO 9001
W Polsce już ponad tysiąc przedsiębiorstw posiada certyfikowane systemy jakości zgodne z ISO 9000. W szkolnictwie wyższym certyfikat ISO uzyskał jedynie Wydział Mechaniczny Wyższej Szkoły Morskiej w Gdyni. W kolejnych uczelniach akademickich prowadzone są prace nad przygotowaniem i wdrożeniem takich systemów.
W Politechnice Rzeszowskiej zadania opracowania i wdrożenia takiego systemu podjęła się Katedra Technologii Maszyn i Organizacji Produkcji na Wydziale Budowy Maszyn i Lotnictwa. Dzięki uzyskanej pomocy konsultingowej i finansowej ze środków UE (za pośrednictwem UNDP Umbrella Project) oraz wsparciu przez władze wydziału i uczelni w latach 1998-99, pracownicy katedry (16 nauczycieli akademickich, 5 pracowników technicznych) opracowali strukturę i architekturę systemu zapewnienia jakości w zakresie kształcenia akademickiego i szkolenia zawodowego, obejmującego problematykę technologii maszyn i zarządzania produkcją.
Dokumentacja zawiera 22 procedury, 20 instrukcji i księgę jakości. Wdrożenie tego systemu i jego dokumentowanie, zapisane od 1 października 1999 r., umożliwiło przeprowadzenie audytu przedcertyfikacyjnego przez UNDP Umbrella Project w dniach 19–20 listopada 1999 r. oraz przez PCBC w dniach 21-22 grudnia 1999 r. Audytorzy potwierdzili pełną zgodność opracowanego systemu z wymaganiami normy ISO 9001 oraz poprawność jego praktycznego funkcjonowania, w wyniku czego Komitet Techniczny PCBC ds. Certyfikacji Systemów Jakości 30 grudnia 1999 r. podjął uchwałę o przyznaniu certyfikatu Katedrze Technologii Maszyn i Organizacji Produkcji, mimo iż nie ma ona osobowości prawnej i jest najniższą jednostką w strukturze uczelni.
Katedra, wśród wielu specjalistycznych przedmiotów, prowadzi następujące kierunki dyplomowania, przygotowujące absolwentów do pracy w przedsiębiorstwach: technologiczne przygotowanie produkcji, organizacja i zarządzanie produkcją, systemy montażu maszyn, komputerowe wspomaganie produkcji, inżynieria warstwy wierzchniej, zarządzanie przez jakość. W najbliższym czasie przewiduje się modernizację tych kierunków w celu pełniejszego uwzględnienia potrzeb przedsiębiorstw. W najbliższym okresie przewiduje się rozszerzenie systemu na sferę nauki i poddanie tej jego części audytowi certyfikacyjnemu (pod koniec 2000 r.).
Marta Olejnik
|
Nagrody Prezesa Rady Ministrów
Premier docenił
W grudniu 1999 r. Zespół ds. Nagród Prezesa Rady Ministrów ogłosił listę nagrodzonych za prace doktorskie i habilitacyjne oraz działalność naukową i naukowo-techniczną w roku 1998.
Za wybitny dorobek naukowy nagrody otrzymali: prof. Andrzej Białynicki-Birula, matematyk z UW, prof. Maria Bogucka z Instytutu Historii PAN, prof. Jerzy Janik z Instytutu Fizyki Jądrowej w Krakowie, prof. Stefan Mrowec, chemik z AGH oraz prof. Maciej Nałęcz z Instytutu Biocybernetyki i Inżynierii Medycznej PAN.
Za wybitne osiągnięcia naukowe nagrodzono: doc. dr. hab. Włodzimierza Jędrzejewskiego, biologa z Zakładu Badania Ssaków PAN w Białowieży, dr Martę Kudelską, filozofa z UJ, dr hab. Barbarę Lichocką, historyka z Zakładu Archeologii Śródziemnomorskiej PAN, prof. Ludomira Newelskiego z Instytutu Metamatycznego PAN i prof. Wojciecha Jacka Steca, chemika z Centrum Badań Molekularnych i Makromolekularnych PAN w Łodzi.
W kategorii wybitnych krajowych osiągnięć naukowo-technicznych nagrody otrzymali: prof. Andrzej Olędzki z Politechniki Warszawskiej, prof. Zygmunt Pejsak z Państwowego Instytutu Weterynaryjnego w Puławach, zespół pod kierownictwem prof. Zbigniewa Święckiego z Politechniki Wrocławskiej, zespół pod kierownictwem dr. hab. Wojciecha Gwarka, prof. PW, prof. Antoni Pasierb z AGH, zespół pod kierownictwem prof. Mariana Banasia z AGH, zespół pod kierownictwem dr. hab. Artura Bluma z AGH, zespół pod kierownictwem prof. Dionizego Dudka z PWr., prof. Zdzisław Machoń z Akademii Medycznej we Wrocławiu, zespół pod kierownictwem dr. hab. Janusza Szafrana z PWr.
Nagrodzeni za wybitny dorobek naukowy rekrutują się z placówek Warszawy – 3 osoby i Krakowa – 2 osoby. Wszyscy są profesorami tytularnymi, a panowie – członkami PAN. W kategorii wybitnych osiągnięć naukowych najwięcej nagród zebrali przedstawiciele placówek Polskiej Akademii Nauk – 4. Tylko jedna osoba reprezentowała szkolnictwo wyższe – UJ. Spośród 10 nagród za dorobek naukowo-techniczny po 3 nagrody zdobyły Akademia Górniczo-Hutnicza z Krakowa i Politechnika Wrocławska. Dwie przypadły Politechnice Warszawskiej, a po jednej trafiło do Państwowego Instytutu Weterynaryjnego w Puławach (jedyny JBR wśród nagrodzonych w tej kategorii) i Akademii Medycznej we Wrocławiu.
Zespół ds. Nagród Prezesa Rady Ministrów pod kierunkiem prof. Kazimierza Thiela przyznał też 10 nagród za rozprawy habilitacyjne i 25 nagród za rozprawy doktorskie.
Nagrody za prace habilitacyjne: Przemysław Czapliński (UAM), Marek Jutel (AM, Wrocław), Sławomir Kołodziej (UJ), Ryszard Korona (UJ), Tomasz Mikołajczyk (AR, Kraków), Robert Moszyński (UW), Krzysztof Pachucki (UW), Piotr Pruszczyk (AM, Warszawa), Jerzy Smardzewski (AR, Poznań), Krzysztof Woźniak (UW).
Nagrody za rozprawy doktorskie: Robert Baraniecki (Instytut Technologii Elektronowej), Piotr Bukowski (UJ), Łukasz Chimiak (UG), Piotr Drabik (AWF, Gdańsk), Wojciech Felezko (AM, Warszawa), Bartłomiej Furman (Instytut Chemii Organicznej PAN), Karol Grela (IChO PAN), Monika Jagielska (UŚ), Wojciech Kasprzak (PŚ), Magdalena Krzymowska (Instytut Biochemii i Biofizyki PAN), Adrian Langer (UW), Ewa Missol (Zakład Biologii Molekularnej, Centrum Onkologii – Instytut im. M. Skłodowskiej-Curie, Gliwice), Paweł Moskal (UJ), Sławomir Piontek (UAM), Jakub Polit (UJ), Iwona Puzio (AR, Lublin), Tomasz Rudnik (AGH), Piotr Rutkowski (UG), Agnieszka Szalewska-Pałasz (UG), Radosław Tomaszewski (Instytut Biochemii i Biofizyki PAN), Iwona Wilnad-Szymańska (UAM), Paweł Wołkow (CM UJ), Borys Wróbel (Centrum Biologii Morza PAN), Radosław Zagożdżon (Instytut Transplantologii Państwowego Szpitala Klinicznego nr 1, Warszawa), Rafał Zięcina (AM, Warszawa).
(mit)
|
SPROSTOWANIE
Przykry błąd zakradł się do artykułu Magdaleny Bajer Sołtanowie (nr
12/1999). Pojawiło się w nim zdanie zaczynające się od słów: Wielki fizyk, nieżyjący już prof. Zdzisław Wilhelmi...
Życząc Panu Profesorowi długich lat życia, autorka tekstu przeprasza Go serdecznie.
|
Stypendia zagraniczne dla młodych doktorów
Przyznawane od 1995 r. stypendia mają pomóc młodym doktorom (do 35. roku życia) w wyjeździe na staż zagraniczny. Do stycznia br. skorzystało z nich 37 osób. W styczniu 2000 r. rozstrzygnięto X edycję konkursu Stypendia zagraniczne dla młodych doktorów. Dzięki pomocy Fundacji na staże w zagranicznych ośrodkach naukowych wyjedzie wkrótce 5 sób.
Dr Małgorzata Bogdan z Instytutu Matematyki Politechniki Wrocławskiej, zajmująca się wykorzystaniem metod statystycznych w genetyce w czasie półrocznego stażu w Department of Statistics University of Washington w Seattle (USA) będzie prowadzić, w oparciu o metodę Monte
Carlo, analizę danych genetycznych, mającą na celu m.in. lokalizację genów odpowiedzialnych za występowanie różnych chorób.
Dr Paweł Janiszewski z Instytutu Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego odbędzie półroczny staż w Katholieke Universiteit Leuven (Belgia). Będzie tam kontynuował prace nad genezą historiografii greckiej III i IV w. n.e.
Dr Małgorzata Młynarczyk z Zakładu Farmakologii i Toksykologii Akademii Medycznej w Lublinie podczas rocznego pobytu w School of Medicine Loma Linda University w Kalifornii będzie prowadzić badania nad wpływem przewlekłego niedotlenienia podczas ciąży na kurczliwość mięśniówki macicy.
Dr Eugeniusz Szpakowski z I Kliniki Kardiochirurgii Instytutu Kardiologii im. Stefana Kardynała Wyszyńskiego w Warszawie odbędzie roczny staż w Medizinische Hochschule Hannover (Niemcy). Będzie tam kontynuować badania dotyczące tętniaków aorty piersiowej oraz zapozna się w praktyce z najnowszymi metodami operacyjnego leczenia tych schorzeń.
Dr Ewa Zgrabczyńska z Wydziału Biologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu podczas półrocznego pobytu w Polar Environment Center w Tromso (Norwegia) będzie badała zależności między demografią a organizacją socjalno-przestrzenną populacji nornika północnego.
(mag)
|
Badania geologiczne
Potop po polsku
Geolodzy znaleźli ślady wielkiej katastrofy, jaka przed 350 tys. lat miała miejsce na ziemiach polskich. Wody wielkiego jeziora polodowcowego przerwały wąskie pasmo morenowe i spłynęły na niżej położone tereny, powodując lokalny potop.
Badania prowadzone przez Zakład Geologii Czwartorzędu Państwowego Instytutu Geologicznego obejmują m.in. odtwarzanie dawnej sieci rzecznej w Europie Środkowej i na ziemiach polskich. W ostatnich latach znaleziono wiele pogrzebanych starych dolin rzecznych oraz jezior. Rzeki zanikały w okresach zlodowaceń, by po ustąpieniu lodowców znów się odtwarzać.
Badania PIG wykazały, że w ciągu ostatnich 350 tys. lat na ziemiach środkowej Polski nie było już większych zmian sieci rzecznej.
Badania ujawniły ślady wielkiego jeziora polodowcowego sprzed 350 tys. lat na Mazurach. Było ono znacznie większe od współczesnych jezior mazurskich. Sięgało okolic Olsztyna i Ostródy i miało powierzchnię ponad 3 tys. km2. Powstało, gdy spływające wody wypełniły ogromną nieckę wyciśniętą przez lodowiec.
– Jezioro znikło w krótkim czasie w sposób katastroficzny. Udało się znaleźć ślady pozwalające odtworzyć przebieg tej katastrofy – mówi prof. Leszek Marks, kierownik Zakładu Geologii Czwartorzędu PIG. Wody jeziora wyrwały się z brzegów i w ciągu kilku tygodni spłynęły na zachód na niżej położone tereny w rejonie Zatoki Gdańskiej, powodując ogromne zniszczenia. W tamtych czasach ziemie te nie były zamieszkane przez ludzi.
AMAR
|
Sympozjum
archeologiczne
W ramach współpracy Polskiej Akademii Umiejętności z Akademią Nauk Republiki Czeskiej, w dniach 16-17 grudnia w Krakowie odbyło się spotkanie polskich i czeskich archeologów. Tematem obrad były metody i wyniki badań struktur osadniczych na wyżynach lessowych Czech i Małopolski.
Wprowadzeniem do teorii badań w zakresie „archeologii przestrzeni” był wykład prof. E. Neustupnego wskazujący na różne poziomy, na których obserwujemy funkcjonowanie systemów osadniczych, od pojedynczych zespołów znalezisk aż do mikroregionów powiązanych wspólnym systemem komunikacji. Poszczególnym poziomom analizy odpowiadają różne relacje w obrębie społeczeństw prehistorycznych, zarówno związane z gospodarką, eksploatacją środowiska, jak i sferą komunikacji, wierzeń i symboliki.
Część referatów była poświęcona metodom badań powierzchniowych (dr M. Kuna), ich relacji do badań wykopaliskowych (dr M. Kaczanowska) oraz ich interpretacji w świetle metod geografii osadniczej (dr D. Dreslerowa) i funkcjonowania zróżnicowanych stanowisk w obrębie mikroregionów związanych z eksploatacją surowców mineralnych (dr N.
Venclova).
Druga grupa referatów dotyczyła wyników badań nad wybranymi mikroregionami w przekroju diachronicznym. Przedstawiono próbę korelacji wyników badań nad funkcjonowaniem społeczności zbieracko-łowieckich w basenie górnej Wisły i środkowego Wagu w okresie poprzedzającym maksimum ostatniego zlodowacenia (prof. J.K. Kozłowski i dr K. Sobczyk) oraz kilka przykładów funkcjonowania społeczności rolniczo-hodowlanych epoki neolitu w mikroregionach Pogórza Karpackiego (prof. J. Machnik i dr K. Tunia), wyżyn lessowych Małopolski (doc. S. Kadrow, prof. J. Machnik i dr M. Nowak) i na przedgórzach Sudetów, Rudaw i Alp (doc. P. Valde-Nowak). Specjalny referat poświęcony był badaniom archeologicznym w obrębie terenów o intensywnej zabudowie od pradziejów do czasów nowożytnych, na przykładzie mikroregionów Libkovic w północno-zachodnich Czechach (dr P.
Varcka).
Przedstawione na spotkaniu referaty oraz towarzyszące im dyskusje przyniosły wiele nowych wniosków dotyczących studiów porównawczych nad funkcjonowaniem mikroregionów osadnictwa pradziejowego oraz metod i technik badawczych stosowanych w archeologii osadniczej. W szczególności zwrócono uwagę na rolę metod niedestruktywnych, znacznie poszerzających naszą wiedzę o stanowiskach archeologicznych, metod wykraczających poza zbiory materiału archeologicznego z powierzchni. Dotyczy to szczególnie zdjęć lotniczych, prospekcji geofizycznej i geochemicznej, a także badań przy pomocy radaru połączonego ze skanerem. Od rozwoju tych technik badawczych, a także od poszerzenia możliwości datowania masowego materiału, głównie ceramicznego ze zbiorów powierzchniowych, zależy dalszy postęp w zakresie archeologii osadniczej.
(rat)
|
Rada Upowszechniania Nauki przy Prezydium PAN
Pełny skład
Podana przez nas w numerze 11/99
„FA” informacja o nowym składzie RUN była nieścisła. Z jej treści mogło wynikać, że nowi członkowie Rady, których nazwiska wymieniliśmy, powołani przez Prezydium PAN decyzją o rozszerzeniu składu RUN 12 października 1999 r., stanowią całe jej szacowne gremium. Tymczasem pełny skład Rady na kadencję 1999-2002, powołanej przez Prezydium PAN 11 maja 1999 r., wygląda następująco: przewodniczący – prof. dr hab. Franciszek Grucza; zastępcy przew. – dr inż. Jerzy Gąsiorowski, prof. dr hab. Andrzej Trzebski, prof. dr hab. Jerzy Ważny; członkowie Prezydium – red. Ewa Chrabąszcz-Smoczyńska, mgr Edward Hałoń, prof. dr hab. Bogdan Ney, prof. dr hab. Wilibald Winkler; sekretarz – mgr Wojciech Wiśniewski; członkowie – red. Witold Błachowicz, prof. dr hab. Stanisław Bolkowski, prof. dr hab. Jan Burchart, prof. dr hab. Marek Chmielewski, prof. dr hab. Jerzy Chmurzyński, prof. dr hab. Magdalena Fikus, red. Andrzej Gorzym, prof. dr hab. Maciej W. Grabski, prof. dr hab. Janusz Haman, doc. Krzysztof Jakubowski, mgr inż. Jerzy Jasiuk, prof. dr hab. Andrzej S. Kostrowicki, prof. dr hab. Leszek Kuźnicki, prof. dr hab. Jerzy Langer, red. Krystyna Kępska-Michalska, red. Krzysztof Michalski, prof. dr hab. Tadeusz Namowicz, prof. dr hab. Marek Niezgódka, prof. dr hab. Kazimierz Ostrowski, prof. dr hab. Walery Pisarek, prof. dr hab. Andrzej Rakowski, prof. dr hab. Antoni Rutkowski, prof. dr hab. Henryk Szymczak, prof. dr hab. Łukasz A. Turski, prof. dr hab. Roman Wapiński, prof. dr hab. Zbigniew Wesołowski, prof. dr hab. Andrzej
Ziabicki.
|
GEOLOGIA NA PREZYDIUM
Strategia badań głębokiego podłoża geologicznego Polski, sytuacja stacji naukowych PAN za granicą oraz sprawy Fundacji na rzecz Nauki Polskiej były przedmiotem obrad pierwszego w tym roku posiedzenia
Prezydium PAN.
Profesorowie Aleksander Guterch i Michał Sulczewski, omawiając problem badań geologicznych podkreślili, iż liberalizacja polityczna i gospodarcza w Europie, która z jednej strony umożliwiła naszym badaczom ekspansję na zachód, z drugiej dała uczonym z Zachodu możliwość prowadzenia badań w naszej części Europy, równocześnie pozbawiła nas monopolu na prowadzenie badań geologicznych i geofizycznych w naszym kraju. Polska jest obszarem ważnym z punktu widzenia badań budowy i historii geologicznej Europy. Tu graniczą bowiem ze sobą prekambryjski kraton wschodniej Europy, zachodnioeuropejska mozaika dobudowanych do niego w paleozoiku bloków litosfery i pas najmłodszej górotwórczości alpejskiej. Najbardziej interesujące zjawiska kryją się wiele kilometrów pod ziemią. Polska nauka nie jest w stanie sama sfinansować kosztownych, głębokich wierceń i sondowań geofizycznych. Szansą naszych uczonych jest zatem włączenie się w międzynarodowe projekty z tego zakresu, najlepiej z własnymi programami.
Największym przedsięwzięciem w tej dziedzinie był międzynarodowy eksperyment sejsmiczny POLONAISE ’97. Uzyskane wyniki posłużą do konstrukcji trójwymiarowego obrazu struktury litosfery Ziemi tego obszaru. Są też podstawą nowej charakterystyki geodynamicznej prowincji sięgającej od Polski po Morze Północne, obfitującej w zasoby ropy naftowej i gazu ziemnego. Na rok bieżący planowany jest następny eksperyment sejsmiczny CELEBRATION 2000 (Central European Lithospheric Experiment Based on Refraction). Będzie on przeprowadzany na obszarze południowej Polski, Słowacji, Węgier, Austrii, Włoch, Czech i południowych Niemiec. Weźmie w nim udział ok. 800 specjalistów, zgrupowanych w kilkunastu zespołach naukowych z Europy, USA i Kanady. Centrum operacyjne projektu mieści się w Instytutach Geofizyki PAN i Uniwersytetu Warszawskiego. W eksperymencie tym wykorzystane zostanie ok. 70 proc. światowych zasobów sprzętu do tego rodzaju badań.
Rozważana jest propozycja przeprowadzenia kolejnego eksperymentu sejsmicznego z udziałem polskich uczonych. W 2002 r. na terenie Rumunii i Ukrainy Zachodniej badano by południowo-wschodni odcinek transeuropejskiej strefy szwu.
STACJE NAUKOWE
Obecnie PAN posiada stacje naukowe w Paryżu, Rzymie i Wiedniu. Od 1977 r. istnieje stanowisko stałego przedstawiciela PAN przy Rosyjskiej Akademią Nauk w Moskwie. W 1996 r. powołano stację naukową w Berlinie, która jednak do dziś czeka na własną siedzibę (ma ją otrzymać w bieżącym roku). W 1999 r. podpisano protokół z Narodową Akademią Nauk Ukrainy o utworzeniu przedstawicielstw obu stowarzyszeń w Kijowie i Warszawie. Planuje się podpisanie podobnego protokołu z Narodową Akademia Nauk Białorusi. Także od 1999 r. przy Polskim Instytucie Naukowym w Nowym Jorku istnieje stanowisko pracy archiwisty, którego zadaniem jest utworzenie sieci informacyjno-informatycznej łączącej archiwa i biblioteki w USA i Polsce. Wkrótce PAN chce ustanowić stanowisko stałego przedstawiciela w tym instytucie.
Historia stacji naukowych, które obecnie należą do PAN, liczy ponad 100 lat. W 1891 r. utworzono stację naukową Polskiej Akademii Umiejętności w Paryżu. W 1927 r. powstała stacja naukowa w Rzymie, która należy do Międzynarodowej Unii Instytutów Archeologii, Historii i Historii Sztuki. Obecny dyrektor rzymskiej placówki PAN, prof. Krzysztof Żaboklicki, pełni w kadencji 2000-2004 funkcję prezydenta tego stowarzyszenia.
Członkowie Prezydium PAN przyjęli uchwałę, w której wyrazili niepokój z powodu obciążenia Fundacji na
rzecz Nauki Polskiej podatkiem dochodowym, zwracając uwagę na pierwszorzędną rolę, jaką instytucja ta odgrywa w polskim życiu naukowym.
ELE
Nagrody
Naukowe PAN
Wydział V Nauk Rolniczych,
Leśnych i Weterynaryjnych
Nagroda im. Michała Oczapowskiego z zakresu techniki rolniczej: prof. prof. Stanisław Pabis i Stefan Cenkowski za książkę Grain Drying. Theory and Practice.
W zakresie nauk leśnych: dr hab. Edward Stępień, prof. SGGW, za prace nad doskonaleniem kompleksowej metody inwentaryzacji i oceny zasobów leśnych.
W zakresie nauk weterynaryjnych: dr Piotr Wlaź z AR w Lublinie za cykl badań nad antagonistami aminokwasów pobudzających, w szczególności ich efektami przeciwdrgawkowymi i behawioralnymi; doc. dr hab. Romuald Zabielski z SGGW za cykl badań nad rozwojem funkcji trawiennych u noworodków zwierząt domowych.
Dyplomy uznania za prace badawcze:
W zakresie fizjologii roślin użytkowych: doc. dr hab. Marcin Horobowicz z Instytutu Warzywnictwa za badania nad zawartością i rolą fizjologiczną niektórych węglowodanów w nasionach roślin użytkowych.
W zakresie rozrodu zwierząt: zespół z ATR w Olsztynie oraz Instytutu Biotechnologii i Anabiotyków z Warszawy, kierowany przez prof. Jerzego Strzeżka (obecnie Uniwersytet Warmińsko-Mazurski) za badania z zakresu andrologii molekularnej knura. Zespół z Instytutu Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności PAN w Olsztynie pod kierunkiem doc. dr hab. Stanisławy Stefańczyk-Krzymowskiej za odkrycie nieznanych mechanizmów lokalnej (nerwowej i hormonalnej) regulacji rozrodu u samicy.
W zakresie nauk zootechnicznych: zespół z Instytutu genetyki i Hodowli Zwierząt PAN w Jastrzębcu oraz Instytutu Zootechniki w Krakowie pod kierunkiem prof. Jolanty Kurył za badania nad mapowaniem genów wpływających na jakość tuszy swiń.
Wydział VI Nauk Medycznych
Medal im. Jędrzeja Śniadeckiego otrzymał prof. Leszek Kuźnicki.
Nagroda Naukowa im. Jędrzeja Śniadeckiego za cykl prac dotyczących charakterystyki i poszukiwania mutacji w genach TSCI, XPMC2H, RalGDS, DMD, RYR1 i APC człowieka: prof. Ryszard Słomski, dr Jolanta Kwiatkowska, mgr Dobrawa Napierała, dr Piotr Gronek, mgr Andrzej Pławski z Zakładu Genetyki Człowieka PAN w Poznaniu.
Zespołowe Nagrody Naukowe:
Za cykl prac Różne mechanizmy sztywności mięśniowej w chorobie Parkinsona i w przebiegu procesów starzenia; modele zwierzęce: prof. Stanisław Wolfarth, dr hab. Krystyna Ossowska, dr Elżbieta Lorenc-Koci, mgr Jolanta Konieczny z Instytutu Farmakologii PAN w Krakowie.
Za cykl prac Mechanizm uwalniania tlenku azotu w mózgu dojrzałym i starczym i jego udział w patologii niedokrwiennej mózgu: prof. Joanna Strosznajder, dr Małgorzata Chalimoniuk z Centrum Medycyny Doświadczalnej i Klinicznej PAN w Warszawie.
Wydział VII Nauk o Ziemi
i Nauk Górniczych
Nagroda im. Stanisława Staszica: doc. dr hab. Krystyna Szeroczyńska z Instytutu Nauk Geologicznych Pan za pracę Anthropogenic Transformation of Nine Lakes in Central from Mesolithic to Modern Times in the Light of Cladocera Analysis.
Nagroda im. Maurycego Piusa Rudzkiego: dr Wojciech Debski z Instytutu Geofizyki PAN za pracę The Probabilistic Formulation of the Inverse Theory with Application to Selected Seismological Problems
Nagroda im. Wawrzyńca Teisseyre’a: dr hab. Alfred Uchman z Instytutu Nauk Geologicznych UJ za pracę Taxonomy and Ethology of Flysch Trace Fossils: Revision of the Marian Książkiewicz Collection and Studies of Complementary Material.
|
|