Kraj ludzi wykształconych
Poprzedni Następny

 

Wielokrotnie postulowany cel, tzn. przeznaczanie 1,5-2 proc. dochodu narodowego 
brutto na szkolnictwo wyższe, powinien być osiągnięty do roku 2003-2004. 
Początkiem tego procesu powinno być podniesienie nakładów na edukację 
na poziomie wyższym do 1,2 proc. PKB już w roku 2001.

Andrzej Pelczar

Zacznę od uzupełnienia informacji przedstawionych w notatkach majowych. 25 i 26 maja brałem udział – jako gość – w Zgromadzeniu Ogólnym PAN. Zabrałem tam głos w dyskusji, która odbyła się po referatach prof. Mirosława Mossakowskiego, prezesa PAN, prof. Mirosława Handkego, ministra edukacji narodowej i prof. Jerzego Woźnickiego, przewodniczącego KRASP. 

System oceny

Poruszyłem kilka spraw, nawiązując m.in. do wątku oceny jakości i akredytacji z przemówienia ministra Handkego i zwracając uwagę na to, że trzeba myśleć o wprowadzeniu systemu oceny jakości i o powołaniu stosownego organu akredytacyjnego oraz że trzeba przeznaczyć na to odpowiednie fundusze. Przyszłe prace komisji akredytacyjnej muszą być od razu zakrojone na dużą skalę. Swój udział we wspomnianym Zgromadzeniu Ogólnym PAN zreferowałem na czerwcowych posiedzeniach: dziewiątego Prezydium Rady Głównej 28 czerwca i siódmego plenarnego w dniu następnym. Wspomniałem też o udziale w seminarium Nauka – Gospodarka - Nowe technologie, zorganizowanym w Sejmie RP i w posiedzeniu Konferencji Rektorów Uniwersytetów Polskich w Gdańsku 24 czerwca, a także w uroczystości nadania Madelaine Albricht, sekretarzowi stanu USA, godności doktora honoris causa Uniwersytetu Gdańskiego. O udziale w posiedzeniach KBN mówił prof. Bogdan Fechner. Prof. Andrzej Gomuliński omówił swój udział, jako reprezentanta Rady, w posiedzeniu Prezydium PAN 13 czerwca oraz w posiedzeniu Senackiej Komisji Nauki i Edukacji Narodowej w dniu następnym. Senacka Komisja NiEN omawiała ustawy, w których Sejm RP zmienił nazwy czterech wyższych szkół pedagogicznych na akademie i postanowiła w dwóch wypadkach zaproponować Senatowi wprowadzenie poprawek, zgodnie ze stanowiskiem Rady Głównej i MEN. Poinformowałem Radę o tym, że 12 czerwca odbyło się spotkanie ministra edukacji narodowej z rektorami uczelni nadzorowanych przez MEN oraz o tym, iż na to spotkanie nie zostałem - wbrew dotychczasowym zwyczajom i tradycji – zaproszony.

Wnioski i projekty

Rada Główna upoważniła Prezydium Rady do podejmowania w imieniu Rady uchwał w sprawach, o których mowa w art. 42, ust. 2, pkt 3 i 4 ustawy z 12 września 1990 o szkolnictwie wyższym oraz – jeśli przewodniczący Rady uzna, że sprawy są bardzo pilne - w sprawach, o których mowa w art. 10 ust. 2 i art. 11, ust. 1 ustawy z 26 czerwca 1997 roku o wyższych szkołach zawodowych. Uchwały takie są podejmowane co roku przed przerwą wakacyjną, aby wnioski o uruchamianie nowych szkół oraz o rozszerzenia uprawnień szkół już działających nie czekały na zaopiniowanie do jesiennego plenarnego posiedzenia Rady.

W związku z tym, że został opracowany kolejny (chyba dziewiąty) wariant projektu ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, Prezydium Rady stwierdziło w swym stanowisku, że przepisy dotyczące Rady Głównej zaproponowane w tym wariancie projektu budzą nadal zastrzeżenia. Prezydium ustosunkowało się w szczególności do art. 33, ust. 1 projektu, stwierdzając m.in., że przepis ten nie ustala liczby członków Rady i przypomniało, iż po międzyresortowej konferencji uzgodnieniowej przedstawiciele Rady przekazali przedstawicielom MEN konkretne propozycje redakcji artykułów dotyczących Rady Głównej oraz Akademickiej Komisji Akredytacyjnej i należy propozycje te ponownie rozważyć.

Rada rozpatrywała wnioski o uruchamianie nowych szkół wyższych i o rozszerzenia uprawnień szkół już działających, opiniując 4 z nich pozytywnie, a 10 negatywnie. Rada podtrzymała swe dwie wcześniejsze negatywne opinie (oddalając złożone zażalenia). Określono minima programowe dla studiów licencjackich i magisterskich na kierunku pielęgniarstwo oraz dla studiów inżynierskich z elektroniki i telekomunikacji.

Zaopiniowano pozytywnie projekt ustawy o zmianie ustawy o szkolnictwie wyższym oraz niektórych innych ustaw związanych z funkcjonowaniem szkolnictwa wyższego. Chodzi o dostosowanie terminologii do „ustawy o działach”, w szczególności wszędzie tam, gdzie teraz jest mowa o „ministrze edukacji narodowej”, powinna być użyta nazwa „minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego” itp. Projekt nie wzbudził zastrzeżeń.

Rada (nawiązując do swej uchwały 14/2000) poparła zastąpienie przewodów kwalifikacyjnych w zakresie sztuki i dyscyplin artystycznych przewodami doktorskimi i habilitacyjnymi w zakresie sztuki. Należy wprowadzić stopnie doktora sztuki, doktora habilitowanego sztuki i tytuł profesora sztuki. W szczególności, w art. 194 projektu ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym zwrot stopień naukowy doktora i doktora habilitowanego w zakresie sztuki należy zastąpić zwrotem: stopień doktora sztuki i doktora habilitowanego sztuki.

Nie stracić szansy

Rada uchwaliła Apel do Rządu i Parlamentu Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie nakładów na szkolnictwo wyższe i naukę. Powiedziano m.in.: Wchodząc w struktury Unii Europejskiej Polska powinna prezentować się jako kraj ludzi wykształconych, przygotowanych do działań w warunkach szybko zmieniających się wyzwań, rozumiejących konieczność dostosowywania się do nowych potrzeb społecznych. Ten stan świadomości społecznej można osiągnąć wyłącznie poprzez rozwój edukacji, w tym szczególnie edukacji na poziomie wyższym. Wielokrotnie postulowany cel, tzn. przeznaczanie 1,5-2 proc. dochodu narodowego brutto na szkolnictwo wyższe powinien być osiągnięty do roku 2003-2004 (...). Początkiem tego procesu powinno być podniesienie nakładów na edukację na poziomie wyższym do 1,2 proc. PKB już w roku 2001. Miarą rozwoju poszczególnych społeczeństw w XXI wieku z pewnością będzie ich udział w rozwoju złożonych technologii, rozwoju nauki i edukacji w skali Europy i świata. Proponowane przez nas decyzje Rządu i Parlamentu są w zasięgu możliwości ekonomicznych naszego kraju. Uważamy, że Polska nie powinna utracić swojej szansy.

Tytuł i śródtytuły pochodzą od redakcji.

Uwagi.