|
|
|
Niezbędna jest koordynacja działań Ministerstwa Nauki Jerzy Woźnicki Pierwsze lata działalności KRASP były okresem kształtowania się formuły i tożsamości merytorycznej oraz struktury organizacyjnej Konferencji. W tym okresie powstawał Regulamin KRASP oraz określone zostały cele, zadania i podstawowe kierunki działania Konferencji. Nasze początkowe działania merytoryczne dotyczyły przede wszystkim spraw szkolnictwa wyższego. Nie oznaczało to bynajmniej braku zainteresowania sprawami badań naukowych. Wspomnieć należy choćby obszerne opracowanie monograficzne Założenia systemu badań naukowych – zasadnicze kierunki nowelizacji ustawodawstwa, przygotowane przez Komisję Legislacyjną KRASP, przyjęte przez Prezydium KRASP w marcu 1999 r. Po wysiłku związanym z udziałem KRASP w pracach nad projektem ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym nadeszła obecnie pora, aby Konferencja zajęła się bardziej aktywnie sprawami nauki. Intencją KRASP jest wspieranie procesu kształtowania polityki naukowej w ścisłym współdziałaniu z ministrem nauki i Komitetem Badań Naukowych. Okazało się, że intencje rektorów są zbieżne z zamiarami ministra, który zaprosił członków Prezydium KRASP na spotkanie z kierownictwem Ministerstwa Nauki i KBN. Większa selektywnośćWe wstępnej części spotkania, które odbyło się 5 czerwca br., jego gospodarz prof. Andrzej Wiszniewski poinformował rektorów o wynikach wyborów do KBN. Przedstawiono również informację o stanie prac nad ustawą o zmianie ustawy o utworzeniu KBN oraz ustawą o zmianie ustawy o jednostkach badawczo-rozwojowych. Zabierając z kolei głos w imieniu KRASP, omówiłem cele i kierunki działania Konferencji, podkreślając pozycję KRASP na forum międzynarodowym, wynikającą z członkostwa w organizacjach, które zajmują się – obok szkolnictwa wyższego – także zagadnieniami organizacji badań naukowych. Przekazałem na ręce ministra dyskutowane ostatnio na posiedzeniu zgromadzenia Konfederacji Konferencji Rektorów Unii Europejskiej (Confederation of European Union Rectors’ Conferences), której KRASP jest członkiem stowarzyszonym, stanowisko Konfederacji wobec dokumentu Komisji Europejskiej Towards a European Research Area. Dyskusja, która miała miejsce w trakcie spotkania, dotyczyła przede wszystkim kwestii finansowania badań naukowych. Rektorzy poruszyli m.in. sprawę powiązania finansowania nauki i kształcenia ze środków budżetowych, a w szczególności sztucznego rozgraniczenia tych obszarów w regulacjach finansowych oraz związaną z tym kwestię finansowania zadań służących jednocześnie badaniom naukowym i kształceniu. Obie strony zgodziły się, że należy ze środków KBN finansować także badania nad systemem szkolnictwa wyższego oraz instytucją akademicką. Zastanawiano się nad możliwością zmiany niektórych ustaw pod kątem potrzeb nauki. W szczególności poruszana była kwestia obciążenia składkami na ZUS umów o dzieło o charakterze naukowym. Zdaniem uczestników spotkania, trwałym elementem polityki finansowania badań powinna być zasada większej selektywności, a w szczególności wspieranie ze środków pozostających w dyspozycji KBN i poszczególnych uczelni przede wszystkim tych zespołów, które wykazały umiejętność pozyskiwania środków na badania ze źródeł zewnętrznych, zwłaszcza poprzez udział w programach międzynarodowych. W sprawie JBR-ówJakkolwiek nasza Konferencja nie miała wpływu na kształt projektu ustawy dotyczącej jednostek badawczo-rozwojowych, rektorzy zajmowali się kwestią JBR-ów na posiedzeniu Prezydium KRASP w styczniu br. Opierając się m.in. na opracowaniu przygotowanym przez przewodniczącego KRPUT prof. Ryszarda Tadeusiewicza, członkowie Prezydium uznali za właściwy następujący sposób przekształcenia JBR-ów: niewielka ich część powinna być przekształcona w instytuty państwowe, część włączona do szkół wyższych, a większość zniesiona, z odpowiednim zagospodarowaniem majątku i kadry (m.in. w szkołach wyższych). W tym kontekście poinformowaliśmy ministra o niepokoju, jaki w uczelniach budzą przedstawione przez kierownictwo KBN dane wskazujące na przeznaczanie przez JBR-y w roku 1999 znacznych środków na działalność inwestycyjną. Rektorzy z zainteresowaniem wysłuchali informacji o powołaniu w KBN opiniodawczo-doradczego Zespołu ds. Etyki w Nauce pod przewodnictwem prof. Witolda Karczewskiego oraz o Deklaracji KBN w sprawie etyki w nauce. KRASP będzie wspierała działania tego zespołu. WspółdziałaniePrzebieg spotkania w pełni potwierdził zbieżność stanowisk jego uczestników w kluczowych kwestiach, a zwłaszcza w kwestii wzajemnych relacji KBN – KRASP. Podstawą tych relacji powinna być zasada wnoszenia przez KRASP wkładu w proces tworzenia aktów prawnych dotyczących obszaru nauki poprzez udział w opiniowaniu tych aktów na etapie ich tworzenia. W tym kontekście z przyjemnością przyjmujemy wystosowane przez ministra Wiszniewskiego zaproszenie przedstawiciela KRASP do stałego udziału, jako gościa, w posiedzeniach Komitetu. Wydaje się, że niezbędna jest również koordynacja działań Ministerstwa Nauki i KRASP na arenie międzynarodowej, zwłaszcza w dyskusji nad kierunkami rozwoju systemu badań naukowych w Europie, zainicjowanej dokumentem Komisji Europejskiej Towards a European Research Area, i realizacji konkretnych zadań w tym zakresie. Dotyczy to np. VI Programu Ramowego. Współdziałania takiego do tej pory nie było i jest oczywiste, że w interesie polskiej nauki stan ten należy jak najszybciej zmienić. |
|
|