Notatki Przewodniczącego RGSzW

Prezydium przygotowało projekt stanowiska Rady 
w sprawie budżetu, w którym odniesiono się w szczególności 
do decyzji o zmniejszeniu dotacji dla uczelni,
w tym na działalność dydaktyczną.

Andrzej Pelczar

Kolejne posiedzenia Prezydium (XVI w tej kadencji) oraz plenarne (XI) Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego odbyły się w dniach 17 i 18 stycznia 2001 r. Część sprawozdawcza, obejmująca relacje przedstawicieli Rady biorących udział w różnych posiedzeniach, była dość bogata. 

Zrelacjonowałem krótko przebieg drugiego dnia obrad Zgromadzenia Ogólnego PAN z 15 grudnia ub. roku, podczas którego wystąpił prof. Bronisław Geremek omawiając różne aspekty integracji europejskiej oraz – na ich tle – sprawę przystąpienia Polski do Unii Europejskiej. Sądzę, że wśród wniosków wypływających z tego wystąpienia najważniejszy można chyba sformułować tak: trzeba, oczywiście, rozważać bardzo dokładnie wszystkie argumenty za przystąpieniem do Unii oraz przeciw przystąpieniu, ale należy zacząć od analizy następstw ewentualnego niewejścia do UE. W tym kontekście należy stwierdzić, że ogromną rolę odgrywa właściwy sposób informowania społeczeństwa. Niezbędne analizy należą także do powinności nauki. Wspomniałem także o udziale w uroczystości 175-lecia tradycji Politechniki Warszawskiej (175 lat temu zapoczątkowano w Warszawie, z inicjatywy Stanisława Staszica, kształcenie politechniczne). Uroczystość tę Senat Politechniki połączył z uroczystym uchwaleniem dokumentu nazwanego Misją Politechniki. Z dokumentem tym zapoznał zebranych w Pałacu Kazimierzowskim prof. Jerzy Woźnicki, rektor Politechniki. Warto zauważyć, że uroczystość ta była okazją do zadokumentowania silnych więzi spajających warszawskie środowisko akademickie.

MODYFIKACJA BUDŻETU

Prof. Andrzej Jamiołkowski omówił posiedzenie Komisji Nauki i Edukacji Senatu RP. Dyskutowano na nim sprawy budżetu szkolnictwa wyższego. rzeczowe stanowisko Rady Głównej w tej sprawie spotkało się z aprobatą i – jak należy sądzić – zostało spożytkowane w konkluzji tej dyskusji, która może będzie jednym z ważnych czynników modyfikujących projekt budżetu. Przerywając omawianie sprawozdania powiem od razu, że Prezydium przygotowało, przyjęty nazajutrz, projekt stanowiska Rady w sprawie budżetu, w którym odniesiono się w szczególności do decyzji o zmniejszeniu dotacji dla uczelni, w tym na działalność dydaktyczną (średnio o ponad 3 proc.) i pomoc materialną dla studentów (o ponad 4 proc.), przyznanych na początku 2000 r. Rada zwróciła się do Sejmu i Senatu RP oraz do wszystkich sił politycznych o dokonanie takich zmian w budżecie na rok bieżący, aby zrekompensować straty uczelni poniesione w wyniku wspomnianych wyżej cięć w 2000 r.
Prof. Henryk Kuźniak zreferował sprawę powołania Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach, omawianą na posiedzeniu sejmowej Komisji Edukacji, Nauki i Młodzieży. Komisja przyjęła stosowny projekt ustawy. Prof. Andrzej Gomuliński omówił posiedzenie Prezydium PAN z 9 stycznia br. Dyskutowano na nim m.in. nad inicjatywą utworzenia Telewizyjnego Uniwersytetu Otwartego. Prezydium Rady poświęciło tej sprawie wiele uwagi, Rada na posiedzeniu plenarnym także zajęła się nią w takim zakresie, w jakim było to możliwe przy obecnym stanie wiedzy na ten temat. Postanowiono wrócić do sprawy na posiedzeniu plenarnym z udziałem zaproszonych gości z grona inicjatorów tego projektu. Od siebie pozwolę sobie dodać, że będę chyba proponował, aby raczej używać nazwy Telewizyjne Studia Otwarte..

USTAWA, OPŁATY, ETYKA

Rada zapoznała się z informacją na temat roboczych rozmów z MEN na temat kolejnej wersji ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Kilkuosobowy zespół przygotował kilkadziesiąt uwag szczegółowych. przedstawiłem je ministrowi Edmundowi Wittbrodtowi i wiceministrowi Jerzemu Zdradzie 17 stycznia.

Rada zaopiniowała pozytywnie projekty rozporządzeń ministra edukacji narodowej określających maksymalne wysokości opłat wnoszonych przez osoby ubiegające się o przyjęcie na studia wyższe w roku akademickim 2001/2002 oraz – na wniosek MEN – zasady przyznawania stypendiów przez Fundację na rzecz Nauki Polskiej oraz Kasę im. Mianowskiego.

Rada wyraziła też ogólną opinię na temat podstaw programowych dla liceów, stwierdzając, że opinie szczegółowe (z których wiele zawiera uwagi krytyczne) będą załączone jako materiał roboczy. Od siebie dodam, że nawiązany przy udziale Rady kontakt MEN z Polskim Towarzystwem Matematycznym zaowocował uzgodnieniem tekstu podstaw programowych dla matematyki, zmienionego w stosunku do pierwotnego.

Przyjęto stanowisko w sprawie dokumentu Dobra praktyka naukowa. Rekomendacje, przedstawionego przez Zespół ds. Etyki w Nauce przy Przewodniczącym KBN. Jest to propozycja opisania i uporządkowania zasad etycznego postępowania w nauce oraz przyjęcia stosownych procedur mających na celu egzekwowanie ustalonych na tej drodze zasad. Rada z aprobatą wita tę inicjatywę. Uważa przy tym, że przyszły kodeks powinien objąć swym zasięgiem także proces nauczania na poziomie akademickim. Rada wyraża gotowość współuczestniczenia w dyskusjach i pracach nad takim dokumentem. W opinii Rady powinien on posiadać rangę ustawową, a na straży jego przestrzegania powinna stać instytucja wysoko umocowana w hierarchii państwowej, skupiająca uczonych o niepodważalnym autorytecie moralnym.

Rada rozpatrzyła różne wnioski o powołanie nowych szkół wyższych oraz o rozszerzenie uprawnień uczelni już działających, opiniując 6 z nich pozytywnie, 13 zaś negatywnie. Zaopiniowano też pozytywnie 2 wnioski o przyznanie uprawnień do nadawania stopni naukowych oraz negatywnie 3 takie wnioski.

Prezydium Rady Głównej powołało zespół do opiniowania projektu utworzenia uniwersytetu w Zielonej Górze. Zespół ten przystąpi do pracy wtedy, gdy z dokumentacji wynikać będzie, że spełnione są warunki określone przez Radę jako konieczne dla tego, by jakaś uczelnia mogła używać w nazwie słowa uniwersytet.

Tytuł i śródtytuły pochodzą od redakcji.

Komentarze