Z prac KRASP

Doświadczenia UKA i KAUM dowodzą, że środowiskowe 
komisje akredytacyjne odgrywają bardzo istotną rolę 
w procesie doskonalenia nauczania w szkołach wyższych.

Jerzy Woźnicki

W poprzednim numerze „Forum” przedstawiłem ogólny obraz działań KRASP związanych z dbałością o poziom i standardy kształcenia oraz stanowisko KRASP dotyczące charakteru instytucji, które powinny nadzorować jakość kształcenia w szkołach wyższych. Wracam dziś do tego tematu, prezentując osiągnięcia dwóch środowiskowych komisji akredytacyjnych, powołanych przez konferencje rektorów działające w ramach KRASP: Uniwersyteckiej Komisji Akredytacyjnej oraz Komisji Akredytacyjnej Uczelni Medycznych

DOROBEK UKA

Uniwersytecka Komisja Akredytacyjna (UKA) utworzona została 31 stycznia 1998 r. decyzją Konferencji Rektorów Uniwersytetów Polskich (KRUP). Sama inicjatywa powołania UKA zrodziła się jednak prawie rok wcześniej, a zadania Komisji zostały wstępnie określone w Porozumieniu Uniwersytetów Polskich na rzecz Jakości Kształcenia, podpisanym 18 października 1997 r.

W skład UKA wchodzi prorektor lub inny przedstawiciel każdej uczelni będącej sygnatariuszem Porozumienia. KRUP desygnuje do UKA jednego przedstawiciela oraz mianuje przewodniczącego Komisji. Kadencja UKA trwa 3 lata.

Postępowanie akredytacyjne realizowane przez UKA dotyczy kierunków studiów. Warunkiem koniecznym ubiegania się o akredytację jest posiadanie przez jednostkę prowadzącą dany kierunek studiów wewnętrznego systemu oceny i podnoszenia jakości kształcenia oraz wdrożonego systemu transferu punktów kredytowych ECTS. Inne warunki są określane przez środowiskowy zespół ekspertów związany z nauczaniem na tym kierunku. Zapewnia to odpowiednią elastyczność systemu akredytacji. System akredytacji jest ponadto – w przypadku większości kierunków – otwarty, co oznacza, że ocenie może się poddać jednostka organizacyjna dowolnej szkoły wyższej (niekoniecznie należącej do KRUP).

Akredytacja uniwersytecka jest z założenia dobrowolna, a wynik postępowania akredytacyjnego jest „zero-jedynkowy” (można tylko udzielić lub nie udzielić akredytacji). Akredytacja jest przyznawana na okres 2 lub 5 lat.

Koszty bieżącej działalności UKA są pokrywane przez uczelnie członkowskie KRUP. Poddanie się akredytacji jest odpłatne; wnoszona opłata przeznaczana jest na pokrycie kosztów spotkań ekspertów i wizyt zespołów oceniających.

Do końca 2000 roku wpłynęło ponad 200 wniosków o akredytację UKA. Procedury akredytacyjne wdrożono w pełni dla 8 kierunków studiów. Na wniosek UKA, KRUP przyznała certyfikaty wysokiej jakości kształcenia około 50 jednostkom prowadzącym nauczanie archeologii, filologii polskiej, germańskiej i angielskiej, fizyki, psychologii, socjologii i teologii. Można oczekiwać, że kolejny rok przyniesie zakończenie procedur akredytacyjnych w odniesieniu do kolejnych 8-10 kierunków kształcenia.

O działalności UKA pisali wielokrotnie na łamach „Forum” jej przewodniczący – prof. Stanisław Chwirot oraz sekretarz – prof. Maciej Kozierowski. Mniej znane są osiągnięcia Komisji Akredytacyjnej Uczelni Medycznych, działającej pod przewodnictwem prof. Macieja Gembickiego.

OSIĄGNIĘCIA KAUM

Komisja Akredytacyjna Uczelni Medycznych (KAUM) powołana została 1 stycznia 1998 r. decyzją Konferencji Rektorów Uczelni Medycznych. W skład KAUM weszli przedstawiciele każdej z 12 uczelni medycznych, przedstawiciel samorządu studenckiego, przedstawiciel samorządu lekarskiego i przedstawiciel ministra zdrowia. W pracach Komisji uczestniczy ponadto na prawach obserwatora przedstawiciel Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego. Kadencja KAUM trwa 5 lat.

Akredytacja przeprowadzana przez KAUM jest dobrowolna i dotyczy, jak dotychczas, programów nauczania medycyny. Rozpoczęcie postępowania akredytacyjnego następuje w wyniku przesłania przez rektora na ręce przewodniczącego Komisji wypełnionego kwestionariusza samooceny (dokument taki liczy ok. 1500 stron). Zespoły utworzone z członków Komisji dokonują analizy poszczególnych rozdziałów kwestionariusza. Następnie kilkuosobowy zespół akredytacyjny składa 4-5-dniową wizytę w uczelni. Wyniki prac zespołów oceniających zawarte są w obszernym raporcie, który zostaje przedłożony rektorowi uczelni. Jeśli rektor nie zgłasza istotnych zastrzeżeń do treści raportu, na posiedzeniu plenarnym Komisji następuje głosowanie w sprawie przyznania akredytacji na okres 3 lub 5 lat. W przypadku zastrzeżeń rektora, wszczynana jest procedura odwoławcza. Dotychczas KAUM udzieliła akredytacji dwom uczelniom, trwa postępowanie akredytacyjne wobec kolejnych 4.

Akredytacją w uczelniach medycznych zostaną już wkrótce objęte, obok medycyny, także stomatologia, farmacja i analityka medyczna. W tym celu z początkiem 2001 r. rozszerzono skład KRUM o przedstawicieli tych kierunków kształcenia (więcej o akredytacji kierunków medycznych na str. 32).

Doświadczenia i dorobek UKA i KAUM dowodzą, że środowiskowe komisje akredytacyjne, tworzone przez konferencje rektorów poszczególnych typów szkół, działające w ramach KRASP, odgrywają bardzo istotną rolę w procesie doskonalenia nauczania w szkołach wyższych. Niezależnie od regulacji dotyczących centralnego organu akredytacyjnego, wskazuje to na potrzebę utrzymania komisji o tym charakterze w przyszłym, kompleksowym systemie zapewniania jakości kształcenia w polskich uczelniach, którego powinny być one trwałym elementem.

Komentarze