Notatki Przewodniczącego KRUN

Osiągnięć uczelni niepaństwowych 
nie może przysłonić fakt nieodpowiednich zachowań 
niektórych z nich.

Józef Szabłowski

18  stycznia br. Aleksander Kwaśniewski Prezydent spotkał się z przedstawicielami Prezydium Konferencji Rektorów Uczelni Niepaństwowych. Przedmiotem rozmów były zagadnienia funkcjonowania i rozwoju wyższego szkolnictwa niepaństwowego w latach 90. Kontynuacją tego spotkania było też posiedzenie Prezydium KRUN w gmachu Ministerstwa Edukacji Narodowej 24 stycznia br.

JUBILEUSZ

W roku 2001 mija 10 lat od utworzenia pierwszej uczelni niepaństwowej na podstawie ustawy o szkolnictwie wyższym z 12 września 1990 r. Pierwszą uczelnią, założoną w 1991 r., była Prywatna Wyższa Szkoła Biznesu i Administracji w Warszawie. W następnych latach rozwój szkolnictwa niepaństwowego był dynamiczny, polegał na: wzroście liczby uczelni i studentów, oferowaniu nowych kierunków i specjalności studiów potrzebnych reformowanej gospodarce, państwu i społeczeństwu, tworzeniu bazy materialnej szkolnictwa wyższego. Osiągnięć uczelni niepaństwowych nie może przysłonić fakt nieodpowiednich zachowań niektórych z nich, bowiem są to przypadki odosobnione, stanowiące zaledwie kilka procent całej populacji.

Uczelnie niepaństwowe kształcą obecnie ponad pół miliona studentów, wpływają na zmianę mapy przestrzennej szkolnictwa wyższego w Polsce. Przybliżyły studia do miejsca zamieszkania studenta. Są w wysokim stopniu dostępne młodzieży wywodzącej się ze środowiska wiejskiego, a także z rodzin robotniczych. W wyniku oddziaływania konkurencji obniżeniu w wymiarze realnym uległo czesne za studia, zarówno w uczelniach państwowych jak i niepaństwowych.

Dziesięć lat funkcjonowania uczelni niepaństwowych stwarza okazję zorganizowania jubileuszu, który będzie przyczynkiem do podsumowania ich rozwoju i wytyczenia kierunków działania na początku obecnego stulecia. Stwarza to podstawę do podejmowania dalszych działań merytorycznych, zmierzających do korzystnych zmian strukturalnych w szkołach niepaństwowych, w tym także w zakresie jakości oferty edukacyjnej. Prezydium KRUN zwróciło się z prośbą do Prezydenta RP o przyjęcie patronatu nad obchodami 10-lecia uczelni niepaństwowych. Prośba ta została przyjęta, co upoważnia KRUN do obchodów jubileuszu pod patronatem Prezydenta RP i przy jego udziale w Kongresie Uczelni Niepaństwowych i Centralnej Inauguracji Roku Akademickiego 2001/2002.

Na spotkaniu z Prezydentem została też omówiona inicjatywa szerszego rozwoju współpracy edukacyjnej z Litwą, Białorusią, Ukrainą i Rosją. Współpraca będzie miała m.in. na celu stworzenie szerszych możliwości studiowania w Polsce przez młodzież wymienionych państw. Uczelnie niepaństwowe będą mogły w szerszym stopniu fundować stypendia w postaci bezpłatnych studiów dla młodzieży z krajów wschodnich, co przyczyni się do pogłębienia kontaktów z tymi krajami i przybliży studiującej młodzieży zasady funkcjonowania gospodarki rynkowej w Polsce oraz działania integracyjne z Europą. Nauka młodzieży zza wschodniej granicy w Polsce będzie w przyszłości skutkowała wzmożonym przepływem kapitału.

Uczelnie niepaństwowe będą w szerszym stopniu zapraszane do prowadzenia studiów i ekspertyz na potrzeby Kancelarii Prezydenta.

KONGRES

W czasie obrad Prezydium KRUN rozwinęło wątki występujące na spotkaniu z Prezydentem RP. W końcu września zostanie zorganizowany Kongres Uczelni Niepaństwowych, który będzie spotkaniem merytorycznym z udziałem Prezydenta RP oraz licznych zaproszonych gości. Sesje plenarne Kongresu będą dotyczyły następującej tematyki: Przemiany w polskim systemie edukacji na poziomie wyższym w aspekcie wyzwań nowej gospodarki; Rola uczelni niepaństwowych w badaniach naukowych i pracach rozwojowych; Współpraca międzynarodowa uczelni; Finansowanie edukacji dla innowacji (udział państwa, regionów, biznesu, montaż finansowy, venture capital, potrzeby wprowadzenia zmian prawnych; Polacy z zagranicy dla Polski; Prawne aspekty funkcjonowania szkolnictwa wyższego w Polsce. Pozycja prawna założyciela uczelni niepaństwowej. Kongres planowany jest w dniach 29–30 września br. w jednej z uczelni niepaństwowych w Warszawie.

Prezydium KRUN zajęło też stanowisko wobec kolejnego projektu ustawy o szkolnictwie wyższym. Zdaniem Prezydium KRUN, obecny projekt w zasadzie nie różni się od poprzednich i oznacza ograniczanie funkcjonowania uczelni niepaństwowych. Przejawia się to poprzez klasyfikowanie uczelni, eliminacje praw nabytych, ograniczanie działalności, niezachowywanie hierarchicznych układów w źródłach tworzenia prawa itp. Rozwiązania dotyczące systemu akredytacyjnego są jednostronne i nie odpowiadają tendencjom występującym w wielu rozwiniętych krajach.

Uwagi Prezydium KRUN dotyczące projektu ustawy zostały przekazane do Ministerstwa Edukacji Narodowej w celu ich uwzględnienia w tekście przedkładanym na drogę legislacyjną.

Komentarze