|
Za wschodnią ścianą Zamku Górnego w Opolu wznosi się pomnik Józefa Lompy (1797-1863), działacza narodowego na Śląsku, badacza folkloru, nauczyciela, popularyzatora historii i geografii. Jego zbiory śląskich zabytków literackich należą do najwybitniejszych osiągnięć folklorystyki
I połowy XIX wieku.
Urodził się w miasteczku Olesno na Śląsku Opolskim, jednej z najstarszych osad śląskich, która prawa miejskie otrzymała w roku 1275. Tu ukończył polską szkołę. Do gimnazjum pijarskiego uczęszczał w Wieluniu. Po ukończeniu katolickiego seminarium nauczycielskiego we Wrocławiu pracował w szkołach w Cieszynie, Łomnicy, Lublińcu i Lubszy. Rozwijał działalność publicystyczną, podkreślając związki Śląska z Polską. Organizował polskie instytucje życia kulturalnego na Śląsku. Zainicjował działalność Towarzystwa Oświaty w Bytomiu, współredagował „Dziennik Górnośląski”. Założył gazety: „Telegraf Górnośląski” i „Przewodnik Wiejski”. Wydał podręcznik historii Śląska do szkół elementarnych, zarys geografii Śląska, zbiór bajek i podań oraz zbiór pieśni ludu śląskiego. Pisał także o rolnictwie, pszczelarstwie, sadownictwie, ogrodnictwie i ziołolecznictwie. Wydał Krótki rys historii Opola. Pozbawiony przez władze pruskie możliwości nauczania, przeniósł się w roku 1850 z Lubszy do Woźnik. Tu zmarł.
Opolski pomnik Józefa Lompy jest dziełem Joanny Domaszewskiej. Według jej projektu rzeźbę przekuła w kamieniu Magdalena Pruszyńska-Jaroszyńska. Monument odsłonięto w roku 1965.
(fig) |
